Bài Thuốc Ô Đầu Thang (Thoái Hoá Khớp Gối)
Bà con mình cứ đến mùa lạnh ẩm là khớp gối lại kêu “răng rắc”, đau âm ỉ như có con gì cắn trong xương. Lão gặp nhiều người cứ nghĩ do tuổi tác nên chịu đựng, ai ngờ đó là biểu hiện của thể phong hàn thấp tý trong chứng Hạc tất phong. Với những trường hợp như vậy, Lão thường nhắc đến một bài thuốc cổ phương lâu đời – Ô đầu thang – chuyên trị cái lạnh ngấm vào gân xương, làm đau sưng mà không nóng đỏ, trời càng lạnh thì càng buốt.

Vui lòng để lại thông tin, Lão liên hệ bà con hỏi thăm chi tiết:
Nguồn gốc và y lý bài thuốc
Ô đầu thang vốn xuất hiện trong các y thư cổ chuyên nói về bệnh do phong – hàn – thấp, thường dùng khi hàn tà mạnh, khiến khí huyết co rút. Bà con hình dung cơ thể như cánh cổng gặp gió rét, bản lề co lại, không mở ra trơn tru được. Đông y gọi là “hàn tà thắng”, làm tắc trở kinh lạc, khí huyết không thông nên sinh đau.
Bài thuốc dùng nguyên tắc “ôn kinh tán hàn – khu phong – trợ dương hóa thấp”, giúp sưởi ấm từ bên trong như nhóm lại bếp lửa trong nhà khi trời trở rét. Nhờ vậy, khớp gối dần bớt sưng nề, vận động dễ dàng hơn.
Thành phần – Liều lượng – Cách dùng
Bài thuốc Ô đầu thang nguyên bản gồm:
- Hắc phụ tử 08g
- Ma hoàng 08g
- Bạch thược 12g
- Hoàng kỳ 20g
- Cam thảo 04g
- Mật ong 80g
Sắc ngày 1 thang, chia làm 2 lần uống khi còn ấm. Liều lượng và vị thuốc phải tuân thủ đúng bản ghi, tuyệt đối không tự ý thay đổi vì có vị ôn nhiệt mạnh cần được thầy thuốc cân nhắc.
Công năng và ý nghĩa phối vị
Mỗi vị thuốc trong Ô đầu thang như một người thợ đảm trách một phần việc riêng, góp sức “xua lạnh, thông kinh, giảm đau”.
- Hắc phụ tử: vị chủ lực, ôn dương mạnh, xua hàn tà, giúp khớp bớt co rút.
- Ma hoàng: phát tán phong hàn, giúp thông bì mao, mở đường để khí huyết lưu thông.
- Bạch thược: dưỡng huyết, hòa hoãn co cứng cơ và gân.
- Hoàng kỳ: bổ khí, kéo sức cơ thể lên để chống lại tà hàn.
- Cam thảo: điều hòa vị thuốc, hỗ trợ giảm đau nhẹ.
- Mật ong: nhuận hòa, bảo vệ vị khí, giúp bài thuốc vừa dễ uống vừa bớt kích ứng.

Ứng dụng lâm sàng
Bà con gặp kiểu đau sưng khớp gối do lạnh: trời ẩm là tăng đau, sợ gió, sợ lạnh, khớp sưng nhưng không nóng đỏ, chườm ấm thì dễ chịu… thì đúng là biểu hiện của thể phong hàn thấp tý. Lão từng gặp nhiều bác nông dân sáng sớm dậy ra sân là khớp cứng lại, bước không nổi, uống thuốc này kết hợp giữ ấm thì cải thiện rõ.
Nhưng bà con nhớ giúp Lão: không phải ai đau khớp cũng dùng Ô đầu thang, vì bài này dành riêng cho thể hàn nặng, chẩn sai là phản tác dụng.
Biến hóa phương – Gia giảm thường dùng
Trong thực tế, nếu người bệnh đau nhiều, gân cơ co cứng nhiều hơn, thầy thuốc có thể gia vị hoạt huyết mạnh; còn nếu kèm phù nề do thấp, lại gia vị hóa thấp. Nguyên tắc đều phải “tùy chứng mà gia giảm”, không dùng một khuôn cho mọi người. Lão không khuyến khích bà con tự gia giảm ở nhà, vì mỗi vị thay đổi đều kéo theo sự thay đổi toàn phương.
Lưu ý – Chống chỉ định
Phụ nữ có thai, người cơ địa nhiệt thịnh, miệng khô bứt rứt, hay người có bệnh tim mạch nặng không nên dùng. Những vị ôn nhiệt mạnh như phụ tử cần thầy thuốc chế biến đúng chuẩn và kê đơn cẩn trọng. Bà con tuyệt đối không tự mua về dùng vì có thể gây phản ứng không mong muốn.
Dưỡng sinh – Hỗ trợ kết hợp
Lão thường dặn: thuốc đi một phần, dưỡng thân đi chín phần. Trời lạnh ẩm, bà con nên giữ ấm đầu gối, tránh ngồi lâu trên nền đá, ngâm chân nước ấm buổi tối, ăn thêm gừng – tía tô để giúp cơ thể ấm dần. Vận động nhẹ nhàng mỗi sáng giúp khí huyết lưu thông, khớp đỡ cứng.
Nhiều bà con hay nói với Lão: “đau rồi thì uống thuốc thôi”, nhưng trị khớp do phong hàn thấp đâu chỉ uống là xong. Có khi chỉ sai một phần chứng là hiệu quả giảm ngay. Bởi vậy, Lão luôn khuyên bà con nếu đau dai dẳng thì nên để Lão và đồng nghiệp thăm khám kỹ, bắt mạch, nhận đúng thể bệnh rồi mới tính chuyện dùng thuốc. Việc Khám và chữa bệnh Y học cổ truyền luôn là bước giúp bà con biết rõ cơ thể mình đang ở trạng thái nào, tránh dùng nhầm dẫn đến “lợi bất cập hại”.
Khám và tư vấn vật lý trị liệu luôn miễn phí, bà con chỉ phát sinh chi phí khi thực hiện các thủ thuật cần thiết như châm cứu, thủy châm, cấy chỉ… Tất cả đều minh bạch, tùy nhu cầu và thể trạng mà bác sĩ sẽ hướng dẫn.
Nếu bà con ở xa hoặc chưa tiện ghé thăm, có thể gửi hình ảnh khớp gối, phim chụp hoặc mô tả triệu chứng qua Zalo 0972606773 để Lão xem kỹ hơn và dặn dò cụ thể.
Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc

Lão gửi gắm đôi điều:
Đông y trị bệnh là khai thông khí huyết, điều hòa âm dương, dưỡng tạng phủ cho vững – có gốc mạnh thì ngọn mới bền!




