Bài Thuốc Độc Hoạt Ký Sinh Thang (Viêm Khớp Dạng Thấp)
Lão thấy nhiều bà con bị viêm khớp dạng thấp lâu năm thường than với Lão rằng “khớp cứng như gỗ, tay chân teo dần, sáng dậy duỗi không nổi…”. Những cảnh ấy quen lắm, vì trong Y học cổ truyền, thể bệnh kéo dài, khớp biến dạng, teo cơ… thường rơi vào thể can thận hư – khí huyết suy yếu, gân xương như cỗ máy cũ thiếu dầu. Trong những trường hợp như vậy, Lão thường nhớ ngay đến bài Độc hoạt ký sinh thang – một cổ phương kinh điển chuyên trị chứng tý lâu ngày, gân xương đau mỏi, vận động co duỗi khó khăn.

Vui lòng để lại thông tin, Lão liên hệ bà con hỏi thăm chi tiết:
Nguồn gốc và y lý bài thuốc
Bài Độc hoạt ký sinh thang xuất phát từ y thư cổ, dùng để trị chứng phong hàn thấp tý lâu ngày, khí huyết suy hư. Đông y ví thể bệnh này như căn nhà cũ vừa bị gió lạnh lùa vào, vừa mục tường, yếu móng – muốn sửa phải vừa khu phong, trừ thấp, vừa bồi lại gốc can thận. Thể can thận hư của viêm khớp dạng thấp cũng vậy: bệnh càng dài, khí huyết càng đuối, khớp teo – dính – biến dạng.
Bài thuốc hội đủ hai hướng: một mặt đuổi phong – thấp – hàn đang gây bế tắc trong lạc mạch, một mặt dưỡng huyết – bổ can thận để gân xương được nuôi dưỡng. Nhờ sự điều hòa ấy mà khí huyết thông, khớp giảm sưng, người đỡ tê nặng.
Thành phần – Liều lượng – Cách dùng
Bài thuốc gồm:
Độc hoạt 10g, Tang ký sinh 12g, Tần giao 12g, Phục linh 12g, Bạch thược 12g, Thục địa 12g, Đỗ trọng 12g, Đảng sâm 12g, Phòng phong 12g, Đương quy 12g, Xuyên khung 12g, Ngưu tất 12g, Tế tân 4g, Quế chi 4g, Chích cam thảo 6g.
Mỗi ngày sắc 1 thang, chia 3 lần uống khi còn ấm. Đây là liều lượng kinh điển, không nên tự ý gia giảm tại nhà.
Công năng và ý nghĩa phối vị
Mỗi vị trong thuốc giống như mỗi người thợ trong một đội sửa nhà: người đẩy gió lạnh ra, người khai thông ứ trệ, người bồi đắp móng tường. Cụ thể:
- Độc hoạt, Phòng phong, Tần giao: khu phong, tán hàn, giảm đau, giải quyết phần “gió – lạnh – thấp” đang bế tắc.
- Tang ký sinh, Đỗ trọng, Ngưu tất: bổ can thận, mạnh gân xương – rất phù hợp thể can thận hư của viêm khớp dạng thấp kéo dài.
- Đương quy, Xuyên khung, Bạch thược, Thục địa: dưỡng huyết, hoạt huyết, giúp khớp bớt cứng, giảm ứ trệ.
- Phục linh, Cam thảo: kiện tỳ, hòa trung, giúp tiêu thấp và điều hòa toàn phương.
- Tế tân, Quế chi: dẫn khí huyết lưu thông, làm ấm kinh lạc.

Ứng dụng lâm sàng
Bài thuốc thường dùng cho bà con bị viêm khớp dạng thấp lâu ngày: khớp đau mỏi kéo dài, teo cơ, co duỗi khó, khớp cứng buổi sáng, sắc mặt sạm, lưỡi tím sẫm, rêu nhớt, mạch huyền sác. Thời tiết ẩm lạnh càng làm nặng hơn.
Lão đã gặp nhiều người bệnh, sau khi dùng đúng thể – đúng thuốc, tình trạng cứng khớp buổi sáng giảm hẳn, vận động dễ hơn, chân tay đỡ tê nặng.
Biến hóa phương – Gia giảm thường dùng
Nếu khớp còn sưng nóng đỏ, Lão hay gia thêm Nam tinh chế, Bạch giới tử sao, Bạch cương tàm, Đào nhân, Hồng hoa… để tăng trừ đàm và hoạt huyết, giúp giảm sưng hiệu quả hơn. Những gia giảm này phải tùy chứng, không thể tự thêm tại nhà.
Lưu ý – Chống chỉ định
Bà con có thai, người đang sốt cao, hoặc hư nhiệt rõ rệt không nên dùng bài này. Người có bệnh nền nặng cần thầy thuốc khám kỹ. Dùng cổ phương không chỉ nhìn vào triệu chứng bên ngoài mà phải soi đúng tạng phủ bên trong.
Dưỡng sinh – Hỗ trợ kết hợp
Giữ ấm gối – lưng – cổ chân, tránh để lạnh lách vào khớp. Ăn uống ấm bụng, hạn chế đồ sống lạnh để tỳ không sinh thấp. Mỗi ngày xoa bóp nhẹ quanh các khớp, thở sâu để khí huyết dần thông. Thuốc là một chuyện, giữ thân là chuyện quan trọng không kém.
Nếu bà con dùng bài cổ phương nhưng triệu chứng vẫn còn nặng, hoặc không chắc mình thuộc thể can thận hư hay thể khác, Lão khuyên nên để thầy thuốc thăm khám. Khớp đau mỏi lâu ngày giống như mái nhà xuống cấp: nhìn ngoài thì giống nhau, nhưng gốc bệnh mỗi người mỗi khác. Lão và các đồng nghiệp sẽ khám mạch, soi lưỡi, xem khớp để xác định đúng thể, rồi mới hướng dẫn điều trị bằng Khám và chữa bệnh Y học cổ truyền cho đúng đường đúng lối.
Khám và tư vấn vật lý trị liệu luôn miễn phí, chỉ khi làm các thủ thuật chuyên sâu như châm cứu – thủy châm – cấy chỉ… mới phát sinh chi phí.
Nếu bà con ở xa, chưa tiện đến khám, có thể gửi hình ảnh khớp, triệu chứng, phim chụp qua Zalo 0972606773 để Lão xem kỹ rồi dặn dò từng trường hợp.
Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc

Lão gửi gắm đôi điều:
Đông y trị bệnh là khai thông khí huyết, điều hòa âm dương, dưỡng tạng phủ cho vững – có gốc mạnh thì ngọn mới bền!




