Bài Thuốc Ý Dĩ Nhân Thang (Gout)

Cứ mỗi khi thời tiết trở lạnh, Lão lại gặp nhiều bà con kêu đau buốt các khớp, nhất là những ai từng bị Gout. Có người khớp sưng đỏ, nóng rát như có lửa đốt; có người lại đau ê ẩm, nặng nề, cử động khớp khó khăn. Với Đông y, đó là lúc phong – hàn – thấp – nhiệt chen nhau xâm nhập kinh lạc, khiến khí huyết tắc nghẽn. Trong những trường hợp như vậy, Lão thường nhắc đến bài thuốc cổ phương Ý Dĩ Nhân Thang – một phương quý chuyên dùng cho thể phong hàn thấp trong Gout và các chứng tý khớp.

Ảnh đại diện
Lão hiểu tiếng lòng của bà con mình, luôn mong mỏi có giải pháp toàn diện giúp phục hồi sức khỏe, cải thiện bền vững!

Vui lòng để lại thông tin, Lão liên hệ bà con hỏi thăm chi tiết:

Nguồn gốc và y lý bài thuốc

Ý Dĩ Nhân Thang là bài thuốc được ghi chép trong nhiều y thư cổ, ứng dụng trong điều trị các chứng tý do phong, hàn, thấp gây nên. Bài thuốc lấy phép khu phong, tán hàn, trừ thấp, thông lạc chỉ thống làm chủ. Theo Đông y, gió – lạnh – ẩm là ba thứ “tà” hay quấn quýt lấy nhau, khi vào cơ thể làm tắc kinh lạc, khí huyết không thông thì sinh đau. Phép trị của bài thuốc này ví như “thổi khô bùn đất”, giúp thân thể nhẹ nhõm, gân cốt mềm dẻo trở lại.

Thành phần – Liều lượng – Cách dùng

  • Ma hoàng 6g
  • Quế chi 10g
  • Bạch thược 15g
  • Đương quy 15g
  • Bạch truật 15g
  • Ý dĩ nhân 30g
  • Cam thảo 6g

Các vị trên sắc với 700ml nước, đun nhỏ lửa còn khoảng 250ml, chia 2 lần uống trong ngày. Uống khi thuốc còn ấm, tránh uống lạnh.

Công năng và ý nghĩa phối vị

Bài thuốc gồm đủ quân – thần – tá – sứ, mỗi vị giữ một vai trò riêng:

  • Ma hoàngQuế chi: chủ lực khu phong tán hàn, thông dương khí ra ngoài.
  • Ý dĩ nhân: trừ thấp, kiện tỳ, giúp “thoát nước” trong cơ thể, làm khớp bớt nặng nề.
  • Bạch truật: hỗ trợ kiện tỳ, táo thấp, nâng sức đề kháng cho thân.
  • Bạch thượcĐương quy: dưỡng huyết, hòa dinh, giúp khí huyết lưu thông, giảm đau co cứng.
  • Cam thảo: điều hòa các vị thuốc, làm dịu tính tán của Ma hoàng, bảo vệ tỳ vị.

Tổng thể, bài thuốc vừa “đuổi tà” ra ngoài, vừa nuôi dưỡng bên trong, đạt sự quân bình giữa khu tà và dưỡng chính.

Bài thuốc Ý Dĩ Nhân Thang
Bài thuốc Ý Dĩ Nhân Thang

Ứng dụng lâm sàng

Ý Dĩ Nhân Thang được dùng nhiều trong thể phong hàn thấp của bệnh Gout và các chứng đau khớp do thời tiết. Người bệnh thường sưng nề, vận động khó, đau cố định, gặp lạnh đau tăng, rêu lưỡi trắng nhớt, mạch huyền khẩn. Khi dùng bài thuốc, khớp bớt sưng, cảm giác tê buốt giảm dần, cơ thể ấm lên, vận động linh hoạt hơn.

Lão từng gặp nhiều bệnh nhân lớn tuổi, trời lạnh là đau khớp không đi nổi. Sau vài thang dùng theo phép “thanh thấp, tán hàn, thông lạc”, người bệnh ăn ngủ tốt hơn, đau giảm rõ rệt. Tuy nhiên, bài thuốc chỉ thật sự hiệu quả khi phối hợp đúng thể, đúng cơ địa.

Biến hóa phương – Gia giảm thường dùng

Tùy biểu hiện cụ thể mà gia giảm:

  • Hàn thắng rõ (đau tăng khi lạnh, sờ khớp lạnh): gia Ô đầu, Tế tân để ôn kinh, tán hàn.
  • Thấp thắng (đau nặng nề, phù khớp, rêu lưỡi nhớt): thêm Phục linh, Hoàng kỳ để kiện tỳ, lợi thấp.
  • Đau cố định lâu ngày, sờ khớp cứng: thêm Địa long, Ngưu tất giúp thông lạc, hoạt huyết.

Nhưng bà con tuyệt đối không nên tự ý gia giảm, vì mỗi vị thuốc mang tính khác nhau – sai một ly có khi hại tỳ, tổn dương khí.

Lưu ý – Chống chỉ định

Người âm hư, ra mồ hôi nhiều, sốt cao không nên dùng bài này. Phụ nữ mang thai, người huyết áp thấp cần được thầy thuốc bắt mạch kỹ trước khi kê. Bà con nhớ, thuốc Đông y phải hợp tạng – hợp chứng mới hiệu quả, chứ không thể dùng theo cảm tính.

Dưỡng sinh – Hỗ trợ kết hợp

Song song với thuốc, nên giữ ấm khớp, tránh gió lạnh thốc vào người. Ăn uống thanh đạm, giảm thịt đỏ, hải sản, bia rượu để giảm acid uric. Có thể ngâm chân nước ấm pha muối gừng mỗi tối để hành khí hoạt huyết, giúp khớp thư giãn hơn.

Lão dặn rồi, thuốc quý cũng như người thầy giỏi – phải gặp đúng lúc, đúng bệnh mới phát huy hết tác dụng. Nếu bà con đang gặp tình trạng đau khớp, sưng tấy, hoặc Gout kéo dài mà chưa tìm được hướng phù hợp, cứ mạnh dạn để Lão và đồng nghiệp thăm khám, bắt mạch kỹ lưỡng, rồi mới dùng thuốc. Khi cần, bà con có thể đặt lịch Khám và chữa bệnh Y học cổ truyền để được hướng dẫn chi tiết. Khám và tư vấn vật lý trị liệu luôn miễn phí, chỉ khi cần làm thủ thuật chuyên sâu (như châm cứu, cấy chỉ, thủy châm…) mới có chi phí – tất cả đều minh bạch, rõ ràng.

Nếu ở xa, bà con có thể gửi hình ảnh khớp sưng, lưỡi hoặc phim chụp qua Zalo 0972606773 để Lão xem và dặn kỹ hơn nhé.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc

Chia sẻ bài viết mạng xã hội:
BS CKII. TTUT Lê Hữu Tuấn
BS CKII. TTUT Lê Hữu Tuấn

Lão gửi gắm đôi điều:

Đông y trị bệnh là khai thông khí huyết, điều hòa âm dương, dưỡng tạng phủ cho vững – có gốc mạnh thì ngọn mới bền!

Hỏi - Đáp
cùng Lão Tuấn