Cây Bìm Bịp

Chào bà con, hôm nay Lão ngồi đây, chợt nhớ về những ngày tháng còn ở chiến trường biên giới phía Bắc khốc liệt. Hồi đó thuốc men thiếu thốn lắm, nhiều khi nhìn vết thương của anh em mà xót xa vô cùng. Ấy thế mà nhờ những bụi cây dại mọc bờ rào, hay còn gọi là cây bìm bịp, mà bao nhiêu ca gãy xương, sưng tấy của chiến sĩ ta đã dịu bớt, mau lành đến lạ kỳ. Cái tên bìm bịp cũng từ chuyện con chim bìm bịp lấy lá này chữa gãy chân cho con mà thành, nghe thì giản đơn nhưng ẩn chứa cái tình của đất mẹ dành cho con người.

Cái cây này nó nhỏ bé, bình dị như chính tâm hồn người dân mình vậy, nhưng công dụng thì không thể xem thường. Nhiều bà con cứ thấy nó mọc dại là phát đi, uổng lắm. Hôm nay Lão muốn thủ thỉ kỹ hơn để bà con hiểu rõ về vị thuốc quý mang tên cây bìm bịp này, để khi cần là mình có sẵn vị thuốc trong vườn nhà mà dùng cho đúng cách.

Ảnh đại diện
Lão hiểu tiếng lòng của bà con mình, luôn mong mỏi có giải pháp toàn diện giúp phục hồi sức khỏe, cải thiện bền vững!

Vui lòng để lại thông tin, Lão liên hệ bà con hỏi thăm chi tiết:

Đặc điểm – Nguồn gốc dược liệu

Để bà con nhận diện cho đúng, tránh nhầm lẫn với các loại cây khác, Lão xin miêu tả đôi chút. Cây bìm bịp, hay còn có tên gọi khác là cây mảnh cộng, cây xương khỉ. Đây là loại cây bụi nhỏ, thân hình trụ, khi già thường có màu xanh thẫm. Lá cây thuôn dài, mặt trên hơi nhẵn, có màu xanh đậm, mọc đối xứng nhau. Hoa của nó thường có màu đỏ hoặc hồng, mọc thành chùm ở ngọn cành nhìn rất đẹp mắt.

Cây này vốn ưa ẩm, dễ sống, thường mọc hoang khắp nơi từ bờ rào cho đến những vùng đất trống ở các tỉnh miền Nam và miền Bắc nước ta. Ở nước ngoài, bà con cũng có thể tìm thấy chúng ở các nước Đông Nam Á như Thái Lan hay Malaysia. Bộ phận dùng làm thuốc quý nhất chính là toàn bộ phần trên mặt đất của cây, bao gồm cả lá và thân.

Cây bìm bịp từ lâu đã được Đông y ứng dụng rộng rãi
Cây bìm bịp từ lâu đã được Đông y ứng dụng rộng rãi

Cách thu hoạch – sơ chế

Cây bìm bịp có thể thu hoạch quanh năm, nhưng để dược tính đạt độ sung mãn nhất thì bà con nên hái khi cây đã trưởng thành, lá xanh tốt và chưa ra hoa quá nhiều. Khi hái về, bà con đem rửa sạch bụi trần bằng nước muối loãng cho thật kỹ. Tùy vào mục đích sử dụng mà chúng ta có cách bào chế khác nhau.

Nếu dùng tươi, bà con chỉ cần hái lá về giã nát để đắp hoặc vắt lấy nước cốt. Còn muốn để dành dùng lâu dài, bà con đem cắt ngắn tầm hai đến ba phân, sau đó phơi trong bóng râm hoặc sấy nhẹ cho đến khi khô hẳn. Lưu ý là không nên phơi dưới nắng gắt trực tiếp vì sẽ làm bay mất cái khí chất, cái tinh túy bên trong vị thuốc. Cất vào túi buộc kín, để nơi khô ráo là bà con có thể dùng cả năm không hỏng.

Tính vị – Quy kinh – Công năng theo Đông y

Trong y lý của cha ông ta, cây bìm bịp có tính bình, vị ngọt, dễ uống chứ không đắng gắt như nhiều loại thuốc khác. Vị thuốc này quy vào hai kinh chính là Can và Thận, vốn là hai cơ quan chủ quản về xương khớp và đào thải độc tố trong cơ thể chúng ta.

Công năng chính của nó là thanh nhiệt, giải độc, tiêu thũng và đặc biệt là khả năng nối xương, làm liền vết thương rất tốt. Lão thường ví nó như một “người thợ hàn” cần mẫn cho khung xương. Khi cơ thể có những chỗ sưng đau, tụ máu hay xương khớp rã rời, bìm bịp sẽ giúp khí huyết lưu thông, đưa dưỡng chất đến nuôi dưỡng và sửa chữa những tổn thương từ sâu bên trong.

Tác dụng theo Y học hiện đại

Không chỉ Đông y mình trọng dụng, mà khoa học ngày nay cũng đã tìm thấy trong cây bìm bịp rất nhiều hoạt chất quý giá. Các nghiên cứu cho thấy loại cây này chứa nhiều Flavonoid, Glycerol và các khoáng chất thiết yếu. Những chất này đóng vai trò như một lớp màng bảo vệ, giúp giảm viêm, kháng khuẩn và ngăn chặn sự phát triển của các gốc tự do gây hại cho tế bào.

Đặc biệt, khả năng hỗ trợ phục hồi các tổn thương ở gan và làm chậm quá trình thoái hóa xương khớp của bìm bịp cũng được các nhà khoa học đánh giá cao. Việc sử dụng bìm bịp đúng liều lượng giúp tăng cường hệ miễn dịch, giúp cơ thể bà con dẻo dai hơn trước những tác động của thời gian và môi trường.

Các bài thuốc ứng dụng

Để giúp bà con áp dụng vào đời sống hàng ngày, Lão xin chia sẻ một số bài thuốc từ kinh nghiệm dân gian và y thư cổ đã được chắt lọc kỹ lưỡng dưới đây.

Hỗ trợ xương khớp và bong gân

Khi chẳng may bị ngã, bong gân hoặc thấy xương khớp đau nhức mỗi khi trái gió trở trời, bà con có thể áp dụng bài thuốc sau để giúp gân cốt mau chóng ổn định.

  • Bài thuốc số 1: Dùng lá bìm bịp tươi khoảng ba mươi gam, thêm một nắm lá ngải cứu và củ sâm đại hành. Tất cả đem giã nát, xào nóng với chút giấm rồi đắp trực tiếp vào chỗ đau, băng lại. Mỗi ngày làm một lần vào buổi tối trước khi đi ngủ sẽ thấy hiệu quả rõ rệt.
  • Bài thuốc số 2: Sử dụng ba mươi gam bìm bịp khô, kết hợp với các vị thuốc như dây đau xương, rễ cỏ xước mỗi thứ mười lăm gam. Đem tất cả sắc với một lít nước, đun cạn còn khoảng một phần ba thì chia uống ba lần trong ngày sau bữa ăn.

Hỗ trợ thanh nhiệt và giải độc gan

Với những bà con hay thấy trong người nóng nảy, nổi mụn nhọt hoặc chức năng gan kém, bìm bịp chính là vị cứu tinh giúp làm mát cơ thể tự nhiên.

  • Bài thuốc số 3: Lấy ba mươi gam cây bìm bịp khô, kết hợp cùng mười lăm gam lá vọng cách và mười gam râu ngô. Sắc nước uống thay trà hàng ngày. Bài thuốc này giúp lợi tiểu, mát gan, đưa những chất cặn bã ra ngoài rất êm ái.
Các bài thuốc từ bìm bịp khá dễ sử dụng
Các bài thuốc từ bìm bịp khá dễ sử dụng

Lưu ý kiêng kỵ

Dẫu bìm bịp là vị thuốc lành tính, nhưng “thuốc đúng người, đúng lượng” mới là đạo làm thuốc. Bà con cần lưu ý một số điểm quan trọng sau. Những người có thể trạng thiên về hư hàn, tức là người hay bị lạnh bụng, đi ngoài phân lỏng hoặc sợ lạnh thì không nên dùng quá nhiều hoặc dùng đơn độc một vị bìm bịp trong thời gian dài.

Phụ nữ đang trong thời kỳ mang thai hoặc đang cho con bú cũng cần hết sức thận trọng, tốt nhất là nên hỏi ý kiến thầy thuốc trước khi dùng. Ngoài ra, khi đang sử dụng bìm bịp để chữa bệnh, bà con nên hạn chế ăn các loại thức ăn quá cay nóng, thực phẩm có tính kích thích để thuốc phát huy được tối đa công hiệu.

Dưỡng sinh – Hỗ trợ kết hợp

Để xương khớp thực sự chắc khỏe và gan thận được nhẹ nhàng, chỉ dùng thuốc thôi là chưa đủ đâu bà con ạ. Lão khuyên bà con nên kết hợp với một chế độ sinh hoạt điều độ. Sáng sớm khi nắng vừa lên, bà con nên tập những bài thể dục nhẹ nhàng như thái cực quyền hoặc đi bộ để khí huyết lưu thông, gân cốt được co giãn.

Về ăn uống, hãy bổ sung thêm nhiều rau xanh và các loại hạt. Buổi tối, nếu có điều kiện, bà con hãy ngâm chân bằng nước ấm có pha chút muối và gừng trước khi đi ngủ. Việc này không chỉ giúp ngủ ngon mà còn giúp các đường kinh mạch dưới bàn chân được kích hoạt, hỗ trợ rất tốt cho tác dụng của vị thuốc bìm bịp mà bà con đang dùng.

Cây bìm bịp tuy nhỏ bé nhưng lại mang trong mình sức sống mãnh liệt và công năng diệu kỳ. Hy vọng qua những lời thủ thỉ này, bà con đã có thêm kiến thức để chăm sóc sức khỏe cho bản thân và gia đình từ chính những cây lá quanh nhà. Đừng quên rằng, cơ thể mỗi người một khác, việc dùng thuốc cần sự kiên trì và lắng nghe bản thân mình.

Nếu bà con còn điều gì băn khoăn về liều lượng, hay muốn biết tình trạng sức khỏe của mình có hợp với vị thuốc này không, đừng ngần ngại nhắn cho Lão. Bà con có thể gửi câu hỏi, mô tả triệu chứng hoặc chụp ảnh gửi qua Zalo 0972606773. Lão và các cộng sự luôn sẵn lòng đồng hành, tư vấn tận tình để bà con tìm được con đường chữa lành tự nhiên và an lành nhất.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc

Chia sẻ bài viết mạng xã hội:
BS CKII. TTUT Lê Hữu Tuấn
BS CKII. TTUT Lê Hữu Tuấn

Lão gửi gắm đôi điều:

Đông y trị bệnh là khai thông khí huyết, điều hòa âm dương, dưỡng tạng phủ cho vững – có gốc mạnh thì ngọn mới bền!