Thận âm hư và thận dương hư: Phân biệt đúng – trị cho trúng

Chào Anh Em gần xa!

Lão thấy nhiều Anh Em mình dạo này hay than phiền về chuyện phòng the nguội lạnh, sức khỏe sa sút mà chẳng rõ nguyên do. Người thì lúc nào cũng thấy nóng trong bứt rứt, đêm ngủ mồ hôi ra như tắm, lưng đau gối mỏi. Người lại chịu cảnh chân tay lạnh ngắt từ đông sang hè, hơi tí là rùng mình sợ gió, “chưa đi đến chợ đã tiêu hết tiền”. Trong Đông y, gốc rễ của những biểu hiện này phần lớn đều từ tạng Thận mà ra, cụ thể là sự mất cân bằng giữa Thận âm hư và Thận dương hư. Thận được coi là tạng chủ về tiên thiên, là cái gốc của sinh mệnh. Khi cái gốc ấy bị lung lay, phân định không rõ hư thực để bồi bổ thì chẳng khác nào chữa bệnh mò, càng cố bổ lại càng hại thân.

Hiểu đúng về Thận âm hư và Thận dương hư trong y học cổ truyền

Để Anh Em dễ hình dung, Lão hay ví tạng Thận của chúng ta giống như một hũ nước được đun trên một bếp lửa. Thận âm chính là phần nước, chủ về vật chất, dinh dưỡng, huyết dịch để nhu dưỡng cơ thể. Thận dương chính là ngọn lửa, chủ về công năng, nhiệt lượng, sức ấm và sinh lý. Ở trạng thái khỏe mạnh bình thường, âm dương cân bằng, nước và lửa hòa hợp giúp cơ thể cường tráng, sinh lực dồi dào. Nhưng một khi sự cân bằng này bị phá vỡ, bệnh lý sẽ phát sinh ngay lập tức.

Thận âm hư – Khi nguồn nước nhu dưỡng bị cạn kiệt

Khi phần nước trong hũ bị hao hụt, ngọn lửa tuy không tăng lên nhưng do thiếu nước kiềm chế nên hỏa khí tự bốc lên, sinh ra chứng “âm hư sinh nội nhiệt”. Những Anh Em rơi vào thể này thường do lao lực quá độ, thức đêm triền miên, hoặc sinh hoạt tình dục vô độ làm hao tổn tinh huyết. Biểu hiện rõ rệt nhất là lòng bàn tay, bàn chân và vùng ngực luôn nóng bứt rứt, Đông y gọi là chứng ngũ tâm phiền nhiệt. Đêm ngủ hay bị ra mồ hôi trộm, môi khô họng khát, lưỡi đỏ ít rêu. Đặc biệt về mặt sinh lý, Anh Em thể âm hư thường bị dương cường tức là dễ bị kích thích, dễ cương nhưng lại rất nhanh xuất tinh, hay gặp hiện tượng mộng tinh, di tinh.

Thận dương hư – Khi ngọn lửa sinh mệnh bị nguội lạnh

Ngược lại, nếu ngọn lửa dưới đáy hũ bị yếu đi, không đủ sức sưởi ấm, nước sẽ bị lạnh ngắt, sinh ra chứng “dương hư sinh ngoại hàn”. Nguyên nhân phần lớn do tuổi tác cao, bệnh tật lâu ngày làm tổn thương mệnh môn hỏa, hoặc do bẩm sinh thể trạng yếu ớt. Lúc này, Anh Em sẽ thấy sợ lạnh, sợ gió, chân tay thường xuyên lạnh ngắt, sắc mặt nhợt nhạt, tinh thần mệt mỏi, uể oải. Về đêm, do dương khí suy vi không kiểm soát được thủy dịch nên Anh Em đi tiểu rất nhiều lần, nước tiểu trong dài. Trên phương diện phòng the, Thận dương hư là thủ phạm chính gây ra cảnh “trên bảo dưới không nghe”, liệt dương, giảm ham muốn rõ rệt, tinh trùng lạnh và loãng.

“Âm bình dương bí, tinh thần nãi trị. Nếu âm dương ly tán, tinh khí sẽ cạn kiệt, sinh mệnh cũng theo đó mà suy tàn. Người thầy thuốc trị bệnh Thận hư cốt ở chỗ lập lại thế cân bằng ấy.”

Đừng chỉ chăm chăm giảm triệu chứng, muốn điều trị bệnh hiệu quả - an toàn - bền vững cần biện chứng được căn nguyên gốc rễ để luận trị giải pháp điều trị.

Mỗi người có một phác đồ riêng, bà con để lại thông tin, Lão Tuấn sẽ tư vấn trực tiếp:

Họ tên

Số điện thoại

Tình trạng

Gửi tư vấn

Cách phân biệt và nhận biết qua các triệu chứng điển hình

Lão dặn rồi, không nên chỉ nhìn cái biểu hiện bề ngoài thấy yếu sinh lý là vội vàng đi mua thuốc bổ dương, kích dục về uống. Bản chất của Thận âm hư và Thận dương hư hoàn toàn trái ngược nhau, nếu dùng nhầm thuốc sẽ dẫn đến những hậu quả khôn lường. Để giúp Anh Em tự kiểm tra sức khỏe của mình tại nhà, Lão đã đúc kết lại bảng đối chiếu các triệu chứng đặc trưng nhất dưới đây:

Cứ như thế mãi mà không phân định rõ, người thể âm hư (đang nóng) lại đi uống các vị thuốc đại nhiệt như nhục thung dung, ba kích, dâm dương hoắc thì chẳng khác nào đổ thêm dầu vào lửa, làm thiêu đốt phần âm dịch chân âm, bệnh tình càng thêm nguy kịch. Ngược lại, người thể dương hư (đang lạnh) lại dùng các vị thuốc hàn lương để thanh nhiệt thì lửa mệnh môn sẽ tắt ngúm, sinh lý suy kiệt hoàn toàn.

Chế độ dưỡng sinh và chăm sóc phục hồi tạng Thận tại nhà

Y học cổ truyền luôn coi trọng việc “dưỡng” trước khi “trị”. Bản thân Anh Em khi đã chớm có dấu hiệu Thận hư hoàn toàn có thể hỗ trợ cải thiện bằng các phương pháp ăn uống thuận tự nhiên và sinh hoạt điều độ ngay tại căn nhà của mình.

Chế độ ăn uống dưỡng sinh biệt đãi cho từng thể bệnh

Lão hướng dẫn cách ăn uống phối hợp để Anh Em áp dụng sao cho chuẩn xác:

• Đối với người thể Thận âm hư: Cần ưu tiên các thực phẩm có tính mát, dưỡng âm, sinh tân dịch. Anh Em nên tăng cường ăn các loại thịt như thịt vịt, thịt lợn nạc, các loại hải sản như cá chạch, rùa, ba ba, nước hầm xương. Bổ sung thêm rau xanh mát như rau má, mồng tơi, củ mài (hoài sơn), mè đen và các loại đậu đen, đậu xanh. Tránh xa các món ăn cay nóng, nhiều tiêu, ớt, tỏi và đồ chiên rán nhiều dầu mỡ.
• Đối với người thể Thận dương hư: Cần tập trung vào các món ăn có tính ấm, bổ dương khí. Các loại thịt có tính ấm như thịt dê, thịt bò, thịt gà, mộc nhĩ đen, tôm đồng là sự lựa chọn tuyệt vời. Khi chế biến, Anh Em có thể gia giảm thêm các gia vị ấm nóng như gừng, sả, quế, hồi với lượng vừa phải để kích thích dương khí. Tuyệt đối kiêng ăn đồ lạnh, nước đá, các loại rau quả có tính hàn cao như rau muống, dưa hấu, mướp đắng vào buổi tối.

Sinh hoạt thuận tự nhiên và các bài tập bổ trợ

Bên cạnh ăn uống, lối sống đóng vai trò quyết định đến việc gìn giữ tinh khí của tạng Thận. Anh Em cần hạn chế tối đa việc thức khuya sau 23 giờ, bởi đây là khoảng thời gian kinh Thận và các tạng phủ cần được nghỉ ngơi để tái tạo năng lượng. Hạn chế bia rượu, thuốc lá và đặc biệt là phải tiết dục, sinh hoạt vợ chồng điều độ, tránh phòng lao quá mức làm cạn kiệt tinh tủy.

Hàng ngày, vào mỗi buổi tối trước khi đi ngủ, Anh Em nên thực hiện phương pháp ngâm chân bằng nước ấm pha chút muối hạt và gừng tươi trong khoảng 15-20 phút. Dưới lòng bàn chân có huyệt Dũng Tuyền – huyệt vị cốt lõi của kinh Thận. Việc ngâm chân và kết hợp xoa bóp day nhẹ huyệt này sẽ giúp dẫn hỏa quy nguyên, ấm chân, bổ Thận, giúp giấc ngủ sâu hơn. Đồng thời, Anh Em có thể áp dụng động tác xoa nóng hai lòng bàn tay rồi áp chặt vào vùng thắt lưng (vị trí của hai quả thận), xoa sát nhẹ nhàng cho đến khi vùng lưng ấm nóng lên. Đây là cách kích thích kinh lạc, hoạt huyết, hỗ trợ xoa dịu các cơn đau lưng mỏi gối do Thận yếu vô cùng hiệu quả.

Bà con và Anh Em nhớ nhé, tạng Thận một khi đã suy yếu thì toàn thân đều bị ảnh hưởng. Đừng để đến khi cơ thể kiệt quệ, chuyện chăn gối nguội lạnh làm rạn nứt hạnh phúc gia đình mới cuống cuồng tìm cách cứu vãn. Chữa bệnh Thận cần sự kiên trì, đúng người đúng tội, tuyệt đối không thể nôn nóng một sớm một chiều.

Nếu Anh Em đang gặp phải những triệu chứng mệt mỏi, đau lưng, tiểu đêm, hay suy giảm sinh lý mà chưa phân định rõ mình thuộc thể Thận âm hư hay Thận dương hư, hãy chụp lại hình ảnh lưỡi, chuẩn bị các kết quả xét nghiệm hoặc mô tả kỹ tình trạng để Lão xem xét, bắt mạch và tư vấn giải pháp phù hợp nhất. Anh Em có thể liên hệ trực tiếp với Lão qua Zalo 0972.606.773 hoặc nhắn tin qua Messenger Lão Tuấn để được hỗ trợ kịp thời.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc