Bài Thuốc Tứ Diệu Thang
Bà con nào từng trải qua cơn đau gout cấp hẳn chẳng thể quên cái cảm giác “chỉ cần chạm nhẹ cũng buốt thấu xương”. Khớp bàn ngón chân cái sưng vù, nóng ran, đỏ tấy – đi không được, ngủ chẳng yên. Mỗi lần trái gió trở trời, cơn đau như ngọn lửa âm ỉ trong khớp lại bùng lên. Trong những trường hợp như thế, Lão thường dùng bài Tứ diệu thang – một cổ phương quý chuyên trị gout thuộc thể phong thấp nhiệt, giúp thanh nhiệt, lợi thấp, tiêu thũng, chỉ thống.

Vui lòng để lại thông tin, Lão liên hệ bà con hỏi thăm chi tiết:
Nguồn gốc và y lý bài thuốc
Bài Tứ diệu thang vốn xuất phát từ y thư cổ, được dùng cho chứng tý do phong, thấp, nhiệt giao tranh trong kinh lạc. Theo Đông y, gout cấp tính là biểu hiện của “thấp nhiệt tý”, tức là tà khí phong – thấp – nhiệt cùng quấy nhiễu, khiến kinh lạc tắc nghẽn, khí huyết không thông. Lão hay ví von rằng: “Khi mưa nắng thất thường, đường ruộng lầy lội, xe ngựa không đi nổi – đó chính là cảnh khí huyết bị thấp nhiệt chặn lối trong khớp”. Vì vậy, phép trị phải là thanh nhiệt, lợi thấp, thông lạc, chỉ thống – có vậy mới “khơi dòng máu, tắt ngọn lửa đau”.
Thành phần – Liều lượng – Cách dùng
Bài thuốc gồm bốn vị chính:
- Thương truật 8g
- Hoàng bá 10g
- Ngưu tất 12g
- Sinh ý dĩ 18g
Sắc uống mỗi ngày một thang, chia hai lần sáng – chiều. Khi dùng, nên sắc bằng nồi đất hoặc sành, đun nhỏ lửa, tránh dùng nồi kim loại vì dễ làm giảm dược tính. Người bệnh nên kiêng đồ cay nóng, rượu bia, nội tạng động vật trong thời gian uống thuốc để đạt hiệu quả tốt nhất.
Công năng và ý nghĩa phối vị
Mỗi vị trong Tứ diệu thang đều có vai trò riêng, góp phần tạo nên thế “bốn diệu hợp công”.
- Thương truật: khu phong, táo thấp, giúp thông kinh hoạt lạc, giảm cảm giác nặng nề ở khớp.
- Hoàng bá: thanh thấp nhiệt, giảm sưng đỏ, hạ viêm, làm mát phần dưới cơ thể.
- Ngưu tất: hoạt huyết, bổ can thận, giúp khí huyết lưu thông xuống dưới, giảm đau vùng khớp.
- Sinh ý dĩ: lợi thấp, tăng thải acid uric tự nhiên qua tiểu tiện, đồng thời kiện tỳ, giảm viêm.
Bốn vị hòa nhau, như bốn người thợ cùng dọn dẹp căn nhà tắc ẩm – kẻ dọn nước, người mở cống, kẻ lau khô, người làm mát, nhờ vậy mà khớp được giải tỏa, bớt sưng, bớt nóng.

Ứng dụng lâm sàng
Bài thuốc được dùng cho người bị gout cấp tính, đặc biệt là khi khớp sưng, nóng, đỏ, đau dữ dội – thường ở bàn ngón chân cái, kèm sốt nhẹ, miệng khô, tiểu vàng, rêu lưỡi vàng nhớt. Với người thể này, Tây y gọi là viêm khớp do tăng acid uric, còn Đông y nhìn là phong thấp nhiệt xâm nhập. Lão từng gặp nhiều bà con uống vài thang là khớp bớt sưng, giảm đau rõ, ăn ngủ cũng dễ hơn. Tuy nhiên, gout mạn tính lâu năm lại thường kèm đàm trọc, ứ huyết, khi ấy phải gia thêm vị hóa đàm, hoạt huyết để thông kinh lạc, tiêu kết cục, tránh tái phát.
Biến hóa phương – Gia giảm thường dùng
Nếu đau nhiều, có thể gia phòng phong, khương hoạt để tăng tác dụng khu phong trừ thấp. Nếu có dấu hiệu ứ huyết (khớp tím tái, cứng đau kéo dài), thêm đào nhân, xuyên khung để hành huyết, tiêu ứ. Người tiểu tiện đỏ, ít nên thêm trạch tả giúp lợi thủy, giảm thấp nhiệt. Tuy nhiên, bà con tuyệt đối không tự ý gia giảm, vì thể bệnh mỗi người mỗi khác, thuốc cần hợp tạng, hợp chứng mới có hiệu quả.
Lưu ý – Chống chỉ định
Người tỳ vị hư yếu, đại tiện lỏng, phụ nữ mang thai không nên dùng bài này. Khi cơn gout đã lắng xuống, không nên uống kéo dài mà phải chuyển sang phép bổ khí huyết, dưỡng can thận để điều hòa cơ thể. Như Lão thường dặn: “Thuốc hay đến mấy cũng phải đúng người – đúng thời – đúng bệnh mới thành diệu phương”.
Dưỡng sinh – Hỗ trợ kết hợp
Người bị gout nên ăn thanh đạm, tránh thức ăn nhiều đạm, uống nhiều nước ấm để giúp đào thải độc tố. Có thể ngâm chân nước gừng muối ấm 15 phút mỗi tối để khí huyết lưu thông. Tránh thức khuya, tránh stress – vì khí uất cũng sinh nhiệt, làm bệnh nặng hơn. Mỗi sáng nên vận động nhẹ, xoa bóp các khớp chân tay giúp lạc mạch khai thông.
Lão vẫn hay nhắc: gout không chỉ là bệnh của khớp, mà là lời cảnh báo từ gan, thận và huyết dịch. Nếu bà con muốn điều trị tận gốc theo thể tạng, nên để Lão và các đồng nghiệp thăm khám, bắt mạch, kê đơn theo đúng chứng. Việc Khám và chữa bệnh Y học cổ truyền giúp xác định thể phong thấp, hàn nhiệt rõ ràng, từ đó trị đúng gốc – không lo tái phát. Khám và tư vấn vật lý trị liệu luôn miễn phí, chỉ khi cần làm thủ thuật chuyên sâu như châm cứu, cấy chỉ… mới phát sinh chi phí. Bà con cứ yên tâm, mọi mức đều minh bạch và được thông báo trước.
Nếu ở xa chưa tiện tới khám, bà con có thể gửi hình ảnh vùng khớp sưng, lưỡi hoặc kết quả xét nghiệm acid uric qua Zalo 0972606773 để Lão xem kỹ hơn và tư vấn cụ thể thể bệnh.
Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc

Lão gửi gắm đôi điều:
Đông y trị bệnh là khai thông khí huyết, điều hòa âm dương, dưỡng tạng phủ cho vững – có gốc mạnh thì ngọn mới bền!




