Cây Cà Độc Dược

Trong kho tàng cây thuốc Nam, có những vị vừa quen vừa lạ, quen vì mọc ngay ven đường, bờ ruộng, lạ vì nếu không hiểu đúng thì rất dễ dùng sai. Cà độc dược là một vị như thế. Lão gặp không ít bà con nghe tên đã sợ, nhưng cũng có người lại tin dùng theo mách bảo truyền miệng. Bởi vậy, nói cho tường tận về vị thuốc này là điều rất cần thiết.

Lão hiểu tiếng lòng của bà con mình, luôn mong mỏi có giải pháp toàn diện giúp phục hồi sức khỏe, cải thiện bền vững!

Vui lòng để lại thông tin, Lão liên hệ bà con hỏi thăm chi tiết:

Họ tên

Số điện thoại

Gửi tư vấn

Đặc điểm – Nguồn gốc dược liệu

Trước khi bàn tới công dụng, bà con cần nhận diện rõ cây cà độc dược ngoài đời thực. Nhận đúng cây, hiểu đúng bản chất thì mới mong dùng đúng.

Cà độc dược còn gọi là mạn đà la, thuộc họ Cà. Cây mọc thẳng, cao chừng nửa mét đến hơn một mét, lá to, mép lượn sóng, khi vò có mùi hắc rất đặc trưng. Hoa lớn, hình loa kèn, thường màu trắng hoặc tím nhạt, quả hình cầu có gai mềm, bên trong chứa nhiều hạt dẹt màu nâu.

Cây mọc hoang nhiều ở bãi đất trống, ven làng, ven đường, từ đồng bằng đến trung du. Chính vì mọc nhiều nên bà con hay gặp, nhưng không phải ai cũng hiểu hết mặt lợi và mặt độc của vị thuốc này.

Cách thu hoạch – sơ chế

Nói tới cà độc dược là phải nói tới sự cẩn trọng ngay từ khâu thu hái. Không phải cứ thấy cây là bứt về dùng.

Bộ phận dùng làm thuốc thường là lá và hạt. Lá thu vào mùa cây đang phát triển mạnh, chưa quá già. Sau khi hái về cần rửa sạch, phơi hoặc sấy nhẹ cho khô, tránh ẩm mốc. Hạt lấy từ quả chín, phơi khô kỹ rồi bảo quản kín.

Trong quá trình sơ chế, người làm thuốc phải có kinh nghiệm, tránh để lẫn tạp, tránh dùng tươi bừa bãi vì dược tính mạnh và dễ gây ngộ độc.

Tính vị – Quy kinh – Công năng theo Đông y

Đông y nhìn cà độc dược với con mắt rất dè dặt, coi đây là vị thuốc có độc tính, dùng đúng thì lợi, dùng sai thì hại.

Theo y thư cổ, cà độc dược có vị cay, tính ấm, có độc, quy vào kinh Phế. Công năng chính là tán hàn, chỉ thống, bình suyễn, giảm co thắt.

Hiểu theo cách dân dã, vị cay ấm giúp làm giãn, làm thông, nên có thể giảm đau, giảm co rút. Nhưng chính vì lực thuốc mạnh, lại có độc, nên chỉ dùng với liều rất nhỏ và thường phối hợp trong bài thuốc, hiếm khi dùng đơn lẻ.

Tác dụng theo Y học hiện đại

Y học hiện đại đã phân tích thấy trong cà độc dược có các alkaloid như atropin, scopolamin. Đây là những chất tác động mạnh lên hệ thần kinh và cơ trơn.

Ở liều kiểm soát, các chất này có tác dụng giảm co thắt phế quản, giảm tiết dịch, giảm đau. Nhưng nếu quá liều, có thể gây khô miệng, tim đập nhanh, rối loạn ý thức, thậm chí nguy hiểm đến tính mạng.

Bởi vậy, Tây y hiện nay chỉ sử dụng các hoạt chất này dưới dạng thuốc tinh chế, liều lượng chuẩn, chứ không khuyến khích tự ý dùng dược liệu thô.

Các bài thuốc ứng dụng

Trong dân gian và y học cổ truyền, cà độc dược chỉ xuất hiện trong một số bài thuốc nhất định, với mục đích rất rõ ràng.

Hỗ trợ giảm đau, chống co thắt

Lá cà độc dược được dùng ngoài, sao nóng, bọc vải chườm vào vùng đau do phong hàn, đau khớp. Cách này chỉ nhằm làm ấm, giảm đau tạm thời, không dùng kéo dài.

Hỗ trợ hen suyễn theo Đông y

Ngày xưa có bài dùng rất ít lá hoặc hạt cà độc dược phối hợp với các vị khác để bình suyễn. Tuy nhiên, cách dùng này đòi hỏi thầy thuốc có kinh nghiệm, tuyệt đối không tự làm theo truyền miệng.

Lưu ý kiêng kỵ

Đây là phần Lão muốn bà con nhớ kỹ nhất. Cà độc dược là vị thuốc có độc, không phải ai cũng dùng được.

Phụ nữ có thai, trẻ nhỏ, người bệnh tim mạch, thần kinh tuyệt đối không dùng. Không dùng kéo dài, không dùng liều cao, không tự ý sắc uống khi chưa có chỉ định rõ ràng của thầy thuốc.

Chỉ một chút chủ quan cũng có thể dẫn tới ngộ độc, nên bà con cần hết sức thận trọng.

Dưỡng sinh – Hỗ trợ kết hợp

Với những chứng đau nhức, co thắt hay khó thở nhẹ, ngoài thuốc, bà con nên chú trọng dưỡng sinh. Giữ ấm cơ thể, tập thở chậm sâu, vận động nhẹ nhàng giúp khí huyết lưu thông tốt hơn.

Ăn uống thanh đạm, tránh lạnh đột ngột, ngủ nghỉ điều độ cũng là cách giúp cơ thể tự điều chỉnh, giảm bớt sự phụ thuộc vào những vị thuốc có dược tính mạnh.

Kết lại, cà độc dược là con dao hai lưỡi. Hiểu đúng, dùng đúng thì có giá trị, nhưng chỉ cần lệch một chút là sinh hại. Nếu bà con đang băn khoăn không biết trường hợp của mình có dùng được hay không, hoặc nên kết hợp ra sao cho an toàn, hãy trao đổi trực tiếp để Lão xem xét cụ thể theo thể trạng từng người.

Bà con có thể liên hệ qua Zalo 0972606773 để Lão Tuấn tư vấn kỹ hơn, tránh dùng thuốc theo cảm tính hay lời truyền miệng thiếu căn cứ.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc