Cây Lộc Đề

Dạo gần đây, nhiều bà con cứ hay than thở với Lão về cái chứng đau nhức xương khớp mỗi khi trái gió trở trời. Có người bảo đầu gối cứ lục khục như cái cối xay khô dầu, có người lại tê bì chân tay đến mất ăn mất ngủ. Lão hiểu cái nỗi khổ đó lắm, bởi cơ thể mình cũng giống như một cái cây, khi nhựa sống không thông, khí huyết ngưng trệ thì cành lá ắt sẽ héo rũ, đau đớn.

Trong kho tàng Nam y của cha ông ta, có những vị thuốc bình dị nhưng quý giá vô cùng mà đôi khi chúng ta vô tình lãng quên. Hôm nay, Lão muốn thủ thỉ cùng bà con về cây Lộc đề – một vị thuốc chuyên trị những nỗi đau tê nhức, giúp thông kinh hoạt lạc để bà con tìm lại sự dẻo dai như thuở còn xuân.

Ảnh đại diện
Lão hiểu tiếng lòng của bà con mình, luôn mong mỏi có giải pháp toàn diện giúp phục hồi sức khỏe, cải thiện bền vững!

Vui lòng để lại thông tin, Lão liên hệ bà con hỏi thăm chi tiết:

Đặc điểm – Nguồn gốc dược liệu

Cây Lộc đề, hay còn được bà con ở một số vùng gọi với cái tên dân dã là cây Chân chim rừng, vốn là một loại cây bụi nhỏ, thường xanh quanh năm. Nhìn bề ngoài, cây có những chiếc lá mọc so le, mặt trên xanh bóng, mép lá có răng cưa nhỏ li ti nhìn rất đẹp mắt.

Lộc đề thường ưa sống ở những vùng núi cao, nơi khí hậu mát mẻ và đất đai màu mỡ. Ở nước ta, bà con có thể tìm thấy cây này nhiều ở các tỉnh vùng cao phía Bắc. Vị thuốc này không chỉ mang trong mình hơi thở của đại ngàn mà còn tích tụ cả tinh hoa của đất trời để mang lại sức khỏe cho con người.

Cây lộc đề có quả màu đỏ đặc trưng
Cây lộc đề có quả màu đỏ đặc trưng

Cách thu hoạch – sơ chế

Để giữ được trọn vẹn dược tính, Lão thường dặn học trò phải chọn đúng thời điểm thu hái. Thông thường, lá và cành non của cây Lộc đề được thu hoạch vào mùa hạ hoặc mùa thu, khi cây đang ở độ sung sức nhất, nhựa sống dồi dào nhất.

Sau khi hái về, bà con đem rửa sạch bụi bẩn, sau đó có thể dùng tươi hoặc đem phơi trong bóng râm (phơi âm can) cho đến khi khô hẳn. Cách làm này giúp giữ cho tinh dầu trong lá không bị bay mất, cũng như giữ được cái “thần” của vị thuốc để khi sắc uống mới đạt hiệu quả tối đa.

Tính vị – Quy kinh – Công năng theo Đông y

Trong y học cổ truyền, Lộc đề được nhìn nhận là vị thuốc có vị đắng, tính ấm, quy vào hai kinh là Can và Thận. Bà con cứ hình dung, Can chủ về cân (gân), Thận chủ về cốt (xương), nên khi vị thuốc này thấm vào cơ thể, nó sẽ tìm đến đúng những nơi đau nhức để giải tỏa.

Công năng chính của Lộc đề là khu phong, trừ thấp, hoạt huyết và chỉ thống (giảm đau). Lão hay ví von rằng Lộc đề giống như một người quét dọn cần mẫn, đi đến đâu là xua tan cái lạnh, cái ẩm thấp tích tụ trong xương khớp đến đó, giúp dòng máu trong cơ thể được lưu thông trơn tru, không còn tắc nghẽn.

Tác dụng theo Y học hiện đại

Các nhà khoa học ngày nay khi nghiên cứu về Lộc đề đã phát hiện ra trong lá cây có chứa một lượng lớn tinh dầu, đặc biệt là hoạt chất Methyl Salicylate. Đây là một thành phần tự nhiên có khả năng chống viêm và giảm đau rất mạnh mẽ, tương tự như các loại thuốc giảm đau hiện đại nhưng lại lành tính hơn nhiều.

Ngoài ra, dược liệu này còn giúp làm giãn các mạch máu ngoại vi, hỗ trợ tăng cường tuần hoàn máu tại chỗ. Nhờ đó, các vùng bị sưng tấy hay đau nhức nhanh chóng được xoa dịu, giúp người bệnh cảm thấy nhẹ nhàng và thoải mái hơn sau khi sử dụng.

Các bài thuốc ứng dụng

Tùy vào từng chứng trạng cụ thể mà Lão sẽ phối ngũ Lộc đề với các vị thuốc khác nhau để đạt hiệu quả cao nhất. Dưới đây là một số cách dùng mà bà con có thể tham khảo.

Hỗ trợ giảm đau nhức xương khớp và phong thấp

Khi phong hàn và thấp khí xâm nhập vào cơ thể khiến các khớp sưng đau, đi lại khó khăn, chúng ta cần dùng bài thuốc giúp phát tán các tà khí này ra ngoài.

Bài thuốc số 1:

  • Thành phần: Lộc đề khô 15g, Hy thiêm 12g, Thổ phục linh 12g.
  • Phương pháp dùng: Đem các vị thuốc sắc với 600ml nước, đun nhỏ lửa đến khi còn khoảng 200ml, chia làm 2 lần uống trong ngày sau bữa ăn.
  • Đối tượng/hiệu quả: Giúp khu phong trừ thấp, giảm sưng đau các khớp chân tay rất tốt.

Hỗ trợ điều trị tê bì chân tay do khí huyết ứ trệ

Với những bà con hay bị tê rần các đầu ngón tay, ngón chân như có kim châm, bài thuốc này sẽ giúp thông mạch, nuôi dưỡng các chi.

Bài thuốc số 2:

  • Thành phần: Lộc đề 12g, Ngưu tất 10g, Đương quy 12g, Kê huyết đằng 15g.
  • Phương pháp dùng: Sắc uống mỗi ngày một thang, uống khi thuốc còn ấm.
  • Đối tượng/hiệu quả: Giúp hoạt huyết, đưa máu đến các đầu chi, làm giảm hẳn tình trạng tê bì, co quắp.
Lộc đề chủ yếu dùng trong các bài thuốc xương khớp
Lộc đề chủ yếu dùng trong các bài thuốc xương khớp

Lưu ý kiêng kỵ

Dù là vị thuốc quý nhưng không phải ai dùng cũng tốt, bà con cần nhớ nguyên tắc dùng đúng người, đúng thời. Những người đang bị xuất huyết hoặc phụ nữ đang trong thời kỳ kinh nguyệt ra nhiều thì không nên dùng vì tính hoạt huyết của Lộc đề có thể làm tình trạng nặng hơn.

Bên cạnh đó, phụ nữ mang thai cũng cần hết sức thận trọng và tốt nhất là không nên tự ý sử dụng để đảm bảo an toàn cho cả mẹ và bé. Khi dùng, bà con không nên lạm dụng quá liều lượng quy định, cái gì vừa đủ cũng sẽ tốt hơn là quá nhiều.

Dưỡng sinh – Hỗ trợ kết hợp

Bên cạnh việc dùng thuốc, Lão luôn dặn bà con phải chú trọng đến việc dưỡng thân hàng ngày. Khi bị đau nhức xương khớp, bà con nên giữ ấm cơ thể, tránh để gió lạnh lùa trực tiếp vào các khớp. Mỗi tối trước khi đi ngủ, có thể ngâm chân với nước muối ấm pha gừng để hỗ trợ lưu thông khí huyết.

Chế độ ăn uống cũng rất quan trọng, bà con nên hạn chế những món ăn quá chua, quá mặn hoặc các chất kích thích. Thường xuyên tập những động tác thể dục nhẹ nhàng như đi bộ, yoga hoặc tập thở cũng giúp các khớp xương được bôi trơn và dẻo dai hơn.

Lão mong rằng những chia sẻ chân tình này sẽ giúp bà con hiểu thêm về cây Lộc đề để biết cách chăm sóc sức khỏe cho bản thân và gia đình. Y học cổ truyền mình hay lắm, chỉ cần bà con dùng đúng, dùng vừa và bền bỉ thì cái gốc bệnh sẽ sớm được đẩy lùi.

Nếu bà con còn trăn trở về các chứng đau nhức xương khớp hay muốn biết cách dùng dược liệu sao cho hợp với thể trạng riêng của mình, đừng ngần ngại nhắn tin cho Lão. Lão và các cộng sự luôn sẵn lòng đồng hành cùng bà con. Bà con có thể gửi câu hỏi hoặc hình ảnh kết quả thăm khám qua Zalo 0972606773 để Lão tư vấn chi tiết hơn nhé.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc

Chia sẻ bài viết mạng xã hội:
BS CKII. TTUT Lê Hữu Tuấn
BS CKII. TTUT Lê Hữu Tuấn

Lão gửi gắm đôi điều:

Đông y trị bệnh là khai thông khí huyết, điều hòa âm dương, dưỡng tạng phủ cho vững – có gốc mạnh thì ngọn mới bền!