

- Nguyên PGĐ chuyên môn TTKTC bệnh viện YHCT Trung Ương
- Viện phó Viện y dược cổ truyền dân tộc
- PGĐ chuyên môn Trung tâm Thuốc Dân Tộc
- Hậu duệ của Y Tổ Hải Thượng Lãn Ông - Lê Hữu Trác
Đau dạ dày tiêu chảy: Coi chừng Tỳ Vị cầu cứu, Lão Tuấn mách cách trị tận gốc
Bà con thân mến! Có câu: “Họa từ miệng mà ra, bệnh từ miệng mà vào”. Cái bụng, cái dạ chính là nơi tiếp nhận nguồn nhựa sống nuôi cơ thể, nhưng cũng là nơi dễ gánh chịu hậu quả nặng nề nhất từ thói quen sinh hoạt của chúng ta. Thời gian qua, Lão nhận được rất nhiều lời tâm sự của bà con về việc bụng dạ không yên, hễ cứ ăn vào là đau, rồi lại đi ngoài liên tục. Tình trạng đau dạ dày tiêu chảy này tuy không lạ, nhưng nếu bà con chủ quan, xem nhẹ thì nó bào mòn sức khỏe nhanh lắm.
Lão thấy thương bà con mình, nhiều người vì mưu sinh mà ăn uống thất thường, lúc đói quá, lúc lại no quá, rồi đồ ăn thức uống đôi khi không đảm bảo vệ sinh. Cái dạ dày nó như “cỗ máy” nghiền thức ăn, khi nó đã “biểu tình” bằng những cơn đau quặn và những lần chạy vội vào nhà vệ sinh, tức là nó đang kêu cứu đấy bà con ạ. Đau dạ dày mà kèm theo tiêu chảy không đơn thuần là rối loạn tiêu hóa thông thường đâu, mà đó là dấu hiệu cho thấy sự mất cân bằng nghiêm trọng giữa âm dương, giữa tạng phủ bên trong.
Hiểu về chứng đau dạ dày tiêu chảy dưới góc nhìn y học cổ truyền
Trong Đông y, dạ dày (Vị) và lá lách (Tỳ) được coi là “Gốc của hậu thiên”. Vị chủ về thu nạp, làm nhừ thức ăn; Tỳ chủ về vận hóa, chuyển hóa thức ăn thành chất dinh dưỡng đi nuôi cơ thể. Khi bà con bị đau dạ dày tiêu chảy, tức là chức năng của Tỳ và Vị đang bị rối loạn. Nguyên nhân thường do ngoại tà xâm nhập (như hàn thấp, thấp nhiệt), do ăn uống không điều độ hoặc do tình chí (lo âu, căng thẳng) gây ra.
Khi Vị khí nghịch lên, bà con sẽ cảm thấy đau vùng thượng vị, ợ hơi, ợ chua. Khi Tỳ khí suy yếu, không vận hóa được thủy thấp, nước ứ đọng lại ở đường ruột dẫn đến tình trạng tiêu chảy. Hai triệu chứng này đi kèm với nhau tạo thành một vòng lẩn quẩn: đau bụng làm bà con mệt mỏi, tiêu chảy làm cơ thể mất nước, suy kiệt. Nếu không điều trị kịp thời, Tỳ Vị ngày càng hư hàn, sức đề kháng giảm sút, bệnh sẽ chuyển sang mạn tính, rất khó điều trị dứt điểm.
“Thân thể con người là một khối thống nhất, một bộ phận yếu sẽ kéo theo cả hệ thống suy sụp. Muốn bụng dạ yên ổn, trước hết phải dưỡng được cái gốc Tỳ Vị.”

Mỗi người có một phác đồ riêng, bà con để lại thông tin, Lão Tuấn sẽ tư vấn trực tiếp:
Những dấu hiệu bà con chớ nên coi thường
Lão lưu ý bà con, tình trạng đau dạ dày kèm tiêu chảy thường biểu hiện qua nhiều sắc thái khác nhau, tùy vào căn nguyên mà có những triệu chứng đi kèm đặc thù:
- Đau quặn bụng thượng vị: Cơn đau thường xuất hiện sau khi ăn đồ lạ, đồ lạnh hoặc khi bụng quá đói. Đau có thể âm ỉ hoặc quặn thắt từng cơn.
- Tiêu chảy nhiều lần trong ngày: Phân thường nát, không thành khuôn, có khi kèm theo thức ăn chưa tiêu hết (sống phân). Đây là dấu hiệu của Tỳ hư không vận hóa được.
- Bụng sôi, đầy trướng: Cảm giác bụng luôn ấm ách, đầy hơi, gõ vào nghe lộc bộp do khí trệ bên trong.
- Người mệt mỏi, chân tay lạnh: Khi tiêu chảy kéo dài, dương khí bị tổn hao, khiến bà con cảm thấy hụt hơi, không muốn vận động, sợ lạnh.
Bà con cần đặc biệt chú ý, nếu thấy đi ngoài có kèm máu, nhầy hoặc sốt cao thì phải đi thăm khám ngay, vì đó có thể là dấu hiệu của viêm nhiễm nặng hoặc các bệnh lý nguy hiểm khác. Đừng tự ý mua thuốc cầm tiêu chảy về uống bừa bãi, vì đôi khi việc cầm lại quá nhanh khi độc tố chưa thoát hết ra ngoài lại càng gây hại cho cơ thể.

Nguyên nhân sâu xa khiến bụng dạ bà con “nổi loạn”
Nhiều bà con hỏi Lão: “Sao tôi ăn uống cũng kỹ mà vẫn bị?”. Lão xin chia sẻ mấy nguyên nhân chính mà bà con thường gặp phải trong đời sống hàng ngày:
- Thói quen ăn uống thiếu khoa học: Ăn quá nhiều đồ sống lạnh (gỏi, nộm, đá lạnh), đồ cay nóng, dầu mỡ khiến Tỳ Vị quá tải, sinh ra thấp nhiệt hoặc hàn thấp gây đau bụng, đi lỏng.
- Căng thẳng, lo âu kéo dài: Theo Đông y, Can (gan) chủ về sơ tiết, nếu Can khí uất kết sẽ phạm vào Tỳ Vị (Can mộc khắc Tỳ thổ). Bà con nào hay suy nghĩ nhiều, stress công việc rất dễ bị đau dạ dày tiêu chảy.
- Sử dụng thuốc Tây quá đà: Việc lạm dụng thuốc kháng sinh, thuốc giảm đau làm mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột, làm tổn thương niêm mạc dạ dày và đại tràng.
- Môi trường sống ô nhiễm: Nguồn nước không đảm bảo hoặc thực phẩm chứa hóa chất bảo quản cũng là tác nhân trực tiếp gây bệnh.
“Y học cổ truyền không chỉ nhìn vào cái đau, cái chảy, mà nhìn vào cái tâm, cái tính và cách sống của con người để tìm ra căn nguyên của bệnh.”
Lão hướng dẫn bà con cách chăm sóc tại nhà khi gặp tình trạng này
Khi gặp phải những cơn đau dạ dày tiêu chảy khó chịu, trước khi nghĩ đến việc dùng thuốc, bà con hãy thử áp dụng những phương pháp tự nhiên, lành tính này của Lão:
Dùng gừng tươi (Sinh khương): Gừng có vị cay, tính ấm, giúp tán hàn, chỉ tả (cầm tiêu chảy), ấm vị. Bà con lấy một củ gừng nhỏ, rửa sạch, nướng qua cho thơm rồi thái lát, hãm với nước sôi uống như trà. Hoặc đơn giản hơn là ngậm một lát gừng tươi khi thấy bụng đau âm ỉ.
Nước gạo rang: Đây là bài thuốc dân gian cực kỳ hiệu quả cho người bị tiêu chảy. Gạo tẻ rang vàng cho thơm rồi đun với nước, thêm vài hạt muối. Nước gạo rang giúp bù nước, điện giải và làm dịu niêm mạc đường ruột rất tốt.
Chườm nóng vùng bụng: Bà con dùng muối hạt rang nóng cùng với lá ngải cứu, bọc vào khăn vải rồi chườm lên vùng thượng vị và quanh rốn. Hơi nóng giúp lưu thông khí huyết, giảm co thắt dạ dày và đường ruột, từ đó giảm đau nhanh chóng.
Xoa bụng dưỡng sinh: Mỗi sáng khi thức dậy và tối trước khi đi ngủ, bà con hãy áp hai bàn tay vào nhau cho nóng rồi xoa quanh rốn theo chiều kim đồng hồ khoảng 50-100 lần. Động tác này giúp thúc đẩy hệ tiêu hóa làm việc nhịp nhàng, kiện Tỳ ích Vị.
Những mẹo dân gian trên rất tốt cho các trường hợp nhẹ hoặc mới chớm. Tuy nhiên, với những bà con bị đau dạ dày tiêu chảy kinh niên, tái đi tái lại nhiều lần, cần một giải pháp chuyên sâu hơn để phục hồi chức năng Tỳ Vị từ bên trong, giúp niêm mạc dạ dày khỏe mạnh và ổn định hệ tiêu hóa bền vững.
👉 Mời bà con tham khảo chi tiết bài thuốc thảo dược giúp ổn định bụng dạ, dứt điểm cơn đau và tiêu chảy của Lão tại đây: Bài thuốc chữa Bệnh Dạ Dày của Bác sĩ Lê Hữu Tuấn
Chế độ ăn uống dưỡng sinh cho người bụng dạ yếu
Đối với bà con bị đau dạ dày tiêu chảy, việc “ăn gì, kiêng gì” đóng vai trò quyết định đến 50% hiệu quả chữa bệnh. Lão dặn bà con mấy điều sau:
- Nên ăn: Các loại thực phẩm dễ tiêu như cháo, súp, cơm nát. Bổ sung các loại rau củ luộc chín kỹ như cà rốt (giúp cầm tiêu chảy), khoai tây, bí đỏ. Ăn các loại thịt trắng như thịt lợn nạc, ức gà băm nhỏ.
- Kiêng tuyệt đối: Đồ ăn sống lạnh (nem chua, gỏi cá, rau sống, đá lạnh), các loại quả có tính hàn cao (dưa hấu, thanh long). Tránh xa rượu bia, nước ngọt có ga và các gia vị quá cay nồng.
- Cách ăn: Nên chia nhỏ bữa ăn trong ngày, không nên ăn quá no một lúc gây áp lực cho dạ dày. Khi ăn cần nhai kỹ, nuốt chậm để nước bọt trộn đều với thức ăn, hỗ trợ quá trình tiêu hóa ở dạ dày.
“Người thầy thuốc giỏi nhất chính là bản thân mình khi biết cách lắng nghe cơ thể và lựa chọn những gì phù hợp nhất để đưa vào bụng.”
Bà con ạ, cái bệnh đau dạ dày tiêu chảy này nó làm phiền toái cuộc sống của chúng ta nhiều lắm. Nó khiến bà con mất ngủ vì đau, mệt phờ vì đi ngoài, chẳng còn tâm trí đâu mà làm lụng hay vui vầy cùng con cháu. Lão mong rằng những chia sẻ chân tình này sẽ giúp bà con có thêm kiến thức để tự chăm sóc mình.
Đừng để đến khi bệnh nặng, cơ thể suy kiệt mới cuống cuồng đi chữa. Hãy biết trân quý cái bụng, cái dạ của mình ngay từ bây giờ. Nếu bà con đang gặp khó khăn trong việc điều trị hoặc có bất kỳ thắc mắc nào về tình trạng đau dạ dày tiêu chảy của mình, đừng ngần ngại chia sẻ với Lão. Lão và đội ngũ cộng sự luôn sẵn lòng lắng nghe và đồng hành cùng bà con trên hành trình tìm lại sức khỏe.
Bà con hãy nhớ, sức khỏe là vốn quý nhất, có sức khỏe là có tất cả. Chúc bà con luôn có cái bụng khỏe, tinh thần an vui để tận hưởng cuộc sống trọn vẹn nhất.
Bà con đang lo lắng về những cơn đau bụng âm ỉ hay tình trạng tiêu chảy kéo dài khiến cơ thể mệt mỏi, hãy nhắn tin ngay để Lão tư vấn cách ổn định Tỳ Vị, lấy lại hệ tiêu hóa khỏe mạnh thông qua Zalo 0972.606.773 hoặc Messenger Lão Tuấn, Lão sẽ hồi âm bà con sớm nhất.
Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc

Lão gửi gắm đôi điều:
Đông y trị bệnh là khai thông khí huyết, điều hòa âm dương, dưỡng tạng phủ cho vững – có gốc mạnh thì ngọn mới bền!


