Rau Dền

Lão thấy nhiều bà con mình ngày ngày ra chợ, bữa cơm có bát canh rau dền mát lành mà ít ai để ý rằng ngay trong thứ rau dân dã ấy lại ẩn chứa một vị thuốc quý của Nam y. Có những thứ càng quen thuộc càng hay bị xem nhẹ, đến khi trong người nóng nực, tiểu tiện khó, da dẻ nổi mẩn mới cuống cuồng đi tìm thuốc. Rau dền chính là một vị như thế, âm thầm mà bền bỉ, giúp điều hòa cơ thể từ gốc.

Ảnh đại diện
Lão hiểu tiếng lòng của bà con mình, luôn mong mỏi có giải pháp toàn diện giúp phục hồi sức khỏe, cải thiện bền vững!

Vui lòng để lại thông tin, Lão liên hệ bà con hỏi thăm chi tiết:

Đặc điểm – Nguồn gốc dược liệu

Trước khi bàn sâu về công dụng, lão muốn bà con hình dung rõ về hình hài và nguồn gốc của rau dền để nhận biết cho đúng.

Rau dền còn gọi là dền đỏ, dền xanh hay dền cơm, thuộc họ Dền. Cây thân thảo, mềm, mọc thẳng hoặc hơi bò, lá hình bầu dục, mép nguyên, màu xanh hoặc pha đỏ tùy loại. Hoa nhỏ li ti, mọc thành chùm ở ngọn hay kẽ lá, hạt rất nhỏ.

Cây mọc hoang và được trồng rộng rãi khắp các vùng quê nước ta, từ đồng bằng đến trung du. Dền ưa nắng, dễ sống, chỉ cần chút đất ẩm là lên xanh tốt, đúng kiểu cây thuốc của người nghèo mà lại lành tính.

Rau dền mang tới nhiều lợi ích cho sức khỏe
Rau dền mang tới nhiều lợi ích cho sức khỏe

Cách thu hoạch – sơ chế

Biết cây rồi thì cách lấy làm thuốc cũng cần đúng, bởi làm ẩu thì dược tính cũng hao đi nhiều.

Rau dền thường thu hoạch khi cây còn non hoặc vừa ra hoa, lúc này thân lá còn mềm, tính mát rõ. Nhổ cả cây, bỏ rễ già, rửa sạch đất cát.

Có thể dùng tươi nấu ăn hay sắc uống. Nếu muốn để dùng dần, bà con phơi hoặc sấy nhẹ trong bóng râm đến khi khô hẳn, tránh nắng gắt để không làm mất tính mát tự nhiên của dược liệu.

Tính vị – Quy kinh – Công năng theo Đông y

Từ đặc điểm sinh trưởng mộc mạc ấy, Đông y nhìn vào và xếp rau dền vào nhóm vị thuốc thanh lương.

Theo Đông y, rau dền có vị ngọt nhạt, tính mát, quy vào kinh Can và Đại trường. Vị ngọt giúp bổ hòa, tính mát giúp thanh nhiệt, giải độc.

Công năng chính là thanh nhiệt, lợi tiểu, làm mát huyết, hỗ trợ nhuận tràng. Với những người trong nóng ngoài khô, ăn uống dễ sinh nhiệt, rau dền giống như bát nước mưa mát lành tưới vào mảnh đất đang khô nẻ.

Tác dụng theo Y học hiện đại

Nhìn theo góc độ Tây y để bà con dễ hình dung hơn, rau dền cũng có nhiều điểm đáng quý.

Trong rau dền có nhiều chất xơ, vitamin A, C, khoáng chất như sắt, canxi, magie. Chất xơ giúp hỗ trợ tiêu hóa, giảm táo bón. Khoáng chất góp phần làm mát cơ thể, hỗ trợ chuyển hóa.

Một số nghiên cứu còn cho thấy rau dền có hoạt tính chống oxy hóa nhẹ, giúp giảm tình trạng viêm và hỗ trợ đào thải độc chất qua đường tiểu.

Các bài thuốc ứng dụng

Từ y lý ấy, dân gian và Đông y đã ứng dụng rau dền vào nhiều cách dùng khác nhau, lão xin kể vài hướng hay gặp.

Thanh nhiệt, giải độc cơ thể

Dùng rau dền tươi khoảng một nắm, rửa sạch, nấu canh ăn trong bữa cơm hằng ngày. Dùng đều vài ngày giúp cơ thể nhẹ bớt, người hay nổi rôm sảy, nóng trong sẽ thấy dễ chịu hơn.

Hỗ trợ tiểu tiện khó, nước tiểu vàng

Rau dền khô 20 đến 30g, sắc với khoảng một lít nước, đun nhỏ lửa còn nửa lít, chia uống trong ngày. Cách này giúp lợi tiểu nhẹ, phù hợp người nóng trong nhưng không nên lạm dụng.

Rau dền thường được biết đến với tác dụng thanh nhiệt giải độc
Rau dền thường được biết đến với tác dụng thanh nhiệt giải độc

Hỗ trợ táo bón do nhiệt

Kết hợp rau dền với mồng tơi, nấu canh ăn buổi trưa hoặc tối. Hai vị này đi với nhau như nước với đất, vừa mát vừa trơn ruột, hỗ trợ đại tiện dễ dàng hơn.

Lưu ý kiêng kỵ

Dù lành nhưng không phải ai dùng cũng như nhau, lão vẫn phải nhắc bà con vài điều.

Người tỳ vị hư hàn, hay lạnh bụng, tiêu chảy không nên dùng nhiều rau dền, nhất là dùng sống hay sắc uống liên tục. Phụ nữ có thai muốn dùng thường xuyên cũng nên hỏi ý kiến thầy thuốc.

Dùng rau dền nên đúng thời, đúng lượng, không vì thấy mát mà ngày nào cũng uống thay nước.

Dưỡng sinh – Hỗ trợ kết hợp

Để rau dền phát huy tốt, bà con cần kết hợp lối sống cho hài hòa.

Nên uống đủ nước, hạn chế rượu bia, đồ cay nóng. Ăn uống thanh đạm, thêm các loại rau mát theo mùa. Buổi sáng đi bộ nhẹ, giúp khí huyết lưu thông, nhiệt tà cũng dễ thoát ra ngoài.

Rau dền là vị thuốc giản dị, nhưng dùng sao cho hợp người mới là điều quan trọng. Nếu bà con còn băn khoăn về thể trạng của mình, có thể liên hệ Zalo 0972606773 để lão xem xét và tư vấn cách dùng dược liệu phù hợp theo từng người.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc.

Chia sẻ bài viết mạng xã hội:
BS CKII. TTUT Lê Hữu Tuấn
BS CKII. TTUT Lê Hữu Tuấn

Lão gửi gắm đôi điều:

Đông y trị bệnh là khai thông khí huyết, điều hòa âm dương, dưỡng tạng phủ cho vững – có gốc mạnh thì ngọn mới bền!