Thoái hóa đĩa đệm có nên tập gym? Cần tránh những gì?

Chào bà con thân mến! Lão là Bác sĩ Lê Hữu Tuấn đây. Dạo gần đây, có nhiều bà con gửi thư về hỏi lão rằng: “Lão ơi, tôi bị thoái hóa đĩa đệm, mà vốn xưa nay tôi ham tập gym, giờ đau thế này có nên tiếp tục không lão?”. Đọc những dòng tâm sự ấy, lão vừa thương, vừa mừng. Thương vì cái đau nhức nó hành hạ bà con, nhưng mừng vì bà con vẫn còn cái tinh thần muốn vận động, muốn rèn luyện thân thể. Trong y học cổ truyền, vận động chính là cách để thông kinh hoạt lạc, nhưng tập làm sao cho đúng, cho “thuận tự nhiên” mà không làm hại đến cái xương cái cốt thì lại là một chuyện cần bàn kỹ. Hôm nay, lão viết vài dòng tâm sự để bà con hiểu rõ cái lý, cái tình của việc tập gym khi đĩa đệm đã bắt đầu mỏi mệt.

Hiểu về thoái hóa đĩa đệm dưới góc nhìn của người làm thuốc

Bà con ạ, cái đĩa đệm của chúng ta nó giống như cái giảm xóc của chiếc xe vậy. Theo thời gian, hoặc do làm lụng vất vả, cái “giảm xóc” ấy nó bị khô nhựa sống, nó mỏng đi, thậm chí là lệch ra ngoài. Trong Đông y, lưng là phủ của Thận (Yêu giả thận chi phủ). Khi Thận khí kém, không nuôi dưỡng được xương khớp, đĩa đệm sẽ dần thoái hóa. Khi đó, nếu bà con cố sức làm những việc nặng nhầm tưởng là đang rèn luyện, thì chẳng khác nào bắt một chiếc xe cũ nát phải chở tải trọng quá lớn.

Việc tập gym – một bộ môn thiên về sức mạnh và áp lực – đặt ra một dấu hỏi lớn cho cột sống đang bị tổn thương. Tuy nhiên, lão không khuyên bà con bỏ hẳn. Vấn đề nằm ở chỗ: tập cái gì, tập bao nhiêu và tập như thế nào. Nếu tập đúng, nó giúp cơ bắp quanh cột sống khỏe lên, san sẻ gánh nặng cho đĩa đệm. Nhưng nếu tập sai, chỉ một động tác sai tư thế, một khối lượng tạ quá mức cũng đủ để đĩa đệm “kêu cứu” và biến chứng thoát vị ngay lập tức.

“Cái cây muốn đứng vững phải nhờ bộ rễ khỏe, cột sống muốn dẻo dai phải nhờ Thận khí sung túc và cơ nhục vững vàng. Vận động là thuốc bổ, nhưng quá liều lại là thuốc độc.”

Đừng chỉ chăm chăm giảm triệu chứng, muốn điều trị bệnh hiệu quả - an toàn - bền vững cần biện chứng được căn nguyên gốc rễ để luận trị giải pháp điều trị.

Mỗi người có một phác đồ riêng, bà con để lại thông tin, Lão Tuấn sẽ tư vấn trực tiếp:

Họ tên

Số điện thoại

Tình trạng

Gửi tư vấn

Thoái hóa đĩa đệm có nên tập gym hay không?

Câu trả lời của lão là: Có thể, nhưng phải thận trọng vô cùng. Bà con cần hiểu rằng, mục đích tập gym của người bị thoái hóa đĩa đệm hoàn toàn khác với người trẻ khỏe muốn cơ bắp cuồn cuộn. Chúng ta tập để “dưỡng”, không phải để “phá”. Tập gym khi đĩa đệm thoái hóa đòi hỏi sự thấu hiểu cơ thể đến từng hơi thở.

Lão thường dặn bà con, khi cột sống đã có dấu hiệu đau nhức, tê bì, tuyệt đối không được tự ý ra phòng tập rồi nhấc tạ theo ý mình. Gym cho người bệnh xương khớp phải tập trung vào các bài tập cô lập cơ, hỗ trợ nhóm cơ lưng dưới, cơ bụng (nhóm cơ lõi). Khi các nhóm cơ này khỏe mạnh, chúng sẽ đóng vai trò như một chiếc “đai lưng tự nhiên” giữ cho cột sống ổn định. Nếu bà con hỏi lão có nên tập gym không, lão nói hãy tập khi cơn đau cấp tính đã qua đi, và tập dưới sự hướng dẫn của người có chuyên môn y tế hoặc huấn luyện viên hiểu về bệnh lý.

Những bài tập gym “vàng” cho người thoái hóa đĩa đệm

Trong phòng gym có rất nhiều máy móc, nhưng không phải cái nào cũng dành cho bà con. Lão gợi ý một số bài tập nhẹ nhàng, vừa sức để bà con tham khảo:

• Đi bộ trên máy (Treadmill): Đây là cách vận động toàn thân nhẹ nhàng nhất. Bà con hãy đi bộ với tốc độ vừa phải, giữ lưng thẳng, không nên chạy bộ vì lực tác động khi chân chạm đất sẽ dội ngược lên cột sống.
• Đạp xe tại chỗ: Việc ngồi đạp xe giúp giảm bớt trọng lượng cơ thể đè lên đĩa đệm. Tuy nhiên, bà con hãy chọn loại máy có tựa lưng để đảm bảo cột sống luôn được bảo vệ.
• Các bài tập nhóm cơ bụng (Plank): Plank giúp làm khỏe cơ lõi mà không cần vặn xoắn cột sống quá nhiều. Nhưng hãy bắt đầu từ những giây ngắn, đừng cố gồng mình quá mức dẫn đến sai tư thế.
• Kéo xô (Lat Pulldown): Bài tập này giúp kéo giãn các đốt sống một cách tự nhiên, giảm áp lực lên đĩa đệm, tương tự như động tác treo người trên xà đơn trong dưỡng sinh.

Bà con lưu ý, trong lúc tập, nếu thấy bất kỳ dấu hiệu đau nhói, tê lan xuống chân hay chóng mặt, phải dừng lại ngay. Đó là tín hiệu cơ thể đang phản kháng lại sự cưỡng cầu của chúng ta.

Lời cảnh báo: Những động tác “tối kỵ” cần tránh xa

Có những động tác trong gym được coi là “kẻ thù” của người thoái hóa đĩa đệm. Lão muốn bà con ghi nhớ thật kỹ để tránh rước họa vào thân:

• Gánh tạ (Squat với tạ đòn): Sức nặng của tạ đè trực tiếp lên vai và cột sống sẽ khiến đĩa đệm bị ép chặt, cực kỳ nguy hiểm.
• Cúi người nhấc tạ (Deadlift): Đây là động tác đòi hỏi sự phối hợp của thắt lưng rất lớn. Một sơ suất nhỏ cũng có thể làm đĩa đệm bị vỡ hoặc thoát vị cấp tính.
• Các bài tập vặn mình: Đĩa đệm vốn đã yếu, việc vặn xoắn mạnh sẽ làm rách các vòng sợi bao quanh, khiến nhân nhầy thoát ra ngoài.

“Trong y lý, ‘Thông bất thống, thống bất thông’. Vận động là để thông suốt kinh mạch, nếu vận động mà gây đau đớn, ấy là đang làm tắc nghẽn thêm dòng chảy khí huyết.”

Nguyên tắc “vàng” khi bước chân vào phòng tập

Để việc tập gym thực sự mang lại lợi ích cho sức khỏe, bà con cần tuân thủ các nguyên tắc mà lão đúc kết sau nhiều năm điều trị cho bà con:

1. Làm nóng cơ thể kỹ lưỡng: Khởi động ít nhất 10-15 phút để khí huyết lưu thông, làm mềm các khối cơ trước khi bắt đầu bài tập chính.
2. Lắng nghe cơn đau: Đừng bao giờ tập quá ngưỡng chịu đựng. Cơn đau là ngôn ngữ của cơ thể, hãy tôn trọng nó.
3. Luôn giữ lưng thẳng: Dù tập bài gì, tư thế đúng là yếu tố sống còn. Cột sống phải luôn được giữ ở đường cong sinh lý tự nhiên.
4. Kết hợp nghỉ ngơi và dinh dưỡng: Sau buổi tập, hãy dành thời gian để cơ thể hồi phục. Đừng quên bổ sung thực phẩm giàu canxi, collagen và các vị thuốc bổ thận để nuôi dưỡng xương khớp từ bên trong.

Bà con cần nhớ, gym chỉ là một phần của hành trình chăm sóc sức khỏe. Để thực sự đẩy lùi thoái hóa, chúng ta cần một giải pháp toàn diện, tác động sâu vào căn nguyên gây bệnh, bồi bổ tinh tủy.

Dưỡng sinh và tâm thế của người tập luyện

Bà con ạ, tập gym hay tập bất cứ môn gì cũng cần cái tâm thế bình an. Đừng vì nôn nóng muốn khỏi bệnh nhanh mà tập hùng hục. Y học cổ truyền coi trọng sự cân bằng giữa Động và Tĩnh. Sau những giờ tập luyện (Động), bà con hãy dành thời gian ngồi thiền, hít thở sâu hoặc xoa bóp nhẹ nhàng vùng lưng (Tĩnh) để cân bằng âm dương.

Lão vẫn luôn tâm niệm, sức khỏe không nằm ở số cân nặng tạ bà con nhấc được, mà nằm ở việc bà con cảm thấy nhẹ nhõm, vui vẻ mỗi sớm mai thức dậy. Hãy coi phòng tập như một nơi để giao lưu, thư giãn và vận động nhẹ nhàng để gân cốt không bị trì trệ. Cái gốc của việc chữa bệnh vẫn là “Dưỡng”. Dưỡng từ bữa ăn, dưỡng qua giấc ngủ và dưỡng bằng cả lòng tin vào sự kỳ diệu của thảo dược nước Nam.

Hy vọng qua những chia sẻ này, bà con đã có câu trả lời cho riêng mình về việc có nên tập gym khi bị thoái hóa đĩa đệm hay không. Hãy luôn trân quý cái khung xương này, bởi nó là điểm tựa cho cả cuộc đời bà con.

Nếu bà con còn băn khoăn về tình trạng đau nhức của mình, hay muốn tìm một lộ trình chăm sóc sức khỏe xương khớp phù hợp nhất với thể trạng, đừng ngần ngại nhắn tin cho lão. Lão và đội ngũ cộng sự luôn sẵn lòng lắng nghe và đồng hành cùng bà con trên con đường tìm lại sự dẻo dai, khỏe mạnh vốn có của mình về Zalo 0972.606.773 hoặc Messenger Lão Tuấn.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc