Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi:
BS CKII Lê Hữu Tuấn
Thầy thuốc ưu tú
BS CKII Lê Hữu Tuấn
Hơn 40 năm kinh nghiệm
  • Nguyên PGĐ chuyên môn TTKTC bệnh viện YHCT Trung Ương
  • Viện phó Viện y dược cổ truyền dân tộc
  • PGĐ chuyên môn Trung tâm Thuốc Dân Tộc
  • Hậu duệ của Y Tổ Hải Thượng Lãn Ông - Lê Hữu Trác

Bồ Công Anh

🎙️ Bà con nghe bài viết Nhấn để phát
Đoạn 1/1

Có những vị thuốc mọc ngay ven đường, bờ ruộng, nhìn thì giản dị mà công dụng lại chẳng hề giản đơn. Lão gặp không ít bà con cứ nghĩ thuốc quý phải hiếm, phải đắt, mà quên rằng thiên nhiên quanh ta đã sẵn lòng cho đi rất nhiều.

Bồ công anh là một vị như thế. Cây cỏ quen mắt, lá xanh non, hoa vàng rực, nhưng trong Đông y lại được coi như một vị thuốc mát lành, chuyên giúp cơ thể “dọn rác”, thanh lọc từ bên trong.

Đặc điểm – Nguồn gốc dược liệu

Nói cho bà con dễ hình dung, bồ công anh là loại cây thân thảo, lá mọc sát đất, mép lá xẻ răng cưa, khi bẻ ra có nhựa trắng như sữa. Hoa màu vàng, sau khi tàn kết thành chùm bông trắng, gió thổi là bay đi khắp nơi.

Dược liệu này còn được gọi bằng nhiều cái tên dân dã như diếp hoang, rau bồ cóc. Cây mọc hoang nhiều ở bờ ruộng, ven đường, đồi núi thấp, ưa đất ẩm và khí hậu mát.

Bồ công anh là dược liệu mọc hoang rất nhiều
Bồ công anh là dược liệu mọc hoang rất nhiều
Ảnh đại diện
Đừng chỉ chăm chăm giảm triệu chứng, muốn điều trị bệnh hiệu quả - an toàn - bền vững cần biện chứng được căn nguyên gốc rễ để luận trị giải pháp điều trị.

Mỗi người có một phác đồ riêng, bà con để lại thông tin, Lão Tuấn sẽ tư vấn trực tiếp:

Cách thu hoạch – sơ chế

Bồ công anh có thể thu hái quanh năm, nhưng tốt nhất là lúc cây còn xanh non, chưa ra hoa rộ. Khi ấy, dược tính còn đầy, vị chưa quá đắng.

Sau khi nhổ cả cây, bà con rửa sạch đất cát, bỏ rễ già hoặc phần úa. Có thể dùng tươi hoặc phơi âm can cho khô, cất nơi thoáng mát để dùng dần.

Tính vị – Quy kinh – Công năng theo Đông y

Theo Đông y, bồ công anh có tính hàn, vị đắng ngọt nhẹ, quy vào kinh can và vị. Tính hàn giúp làm mát, vị đắng giúp tả, nên rất hợp với các chứng nhiệt tích trong người.

Công năng chính của vị này là thanh nhiệt, giải độc, tiêu viêm, tán kết. Lão thường ví bồ công anh như gáo nước mát dội vào bếp lửa đang bốc trong gan và dạ dày, giúp cơ thể hạ nhiệt từ từ mà bền.

Tác dụng theo Y học hiện đại

Dưới góc nhìn hiện đại, bồ công anh chứa nhiều flavonoid, polyphenol và khoáng chất. Các nghiên cứu cho thấy vị này có tác dụng kháng viêm, hỗ trợ chức năng gan và tăng bài tiết mật.

Những tác dụng ấy cũng phần nào giải thích vì sao Đông y xưa dùng bồ công anh để giải độc, mát gan, hỗ trợ các chứng viêm nhiễm ngoài da và trong cơ thể.

Các bài thuốc ứng dụng

Tùy mục đích sử dụng, bồ công anh có thể được ứng dụng theo nhiều cách khác nhau trong đời sống hằng ngày.

Hỗ trợ mát gan, giải độc

Dùng bồ công anh khô khoảng 20 đến 30 gram, sắc với nước uống hằng ngày. Cách này phù hợp với bà con hay nóng trong, miệng đắng, người dễ nổi mụn.

Hỗ trợ viêm nhiễm, sưng đau

Bồ công anh tươi giã nát, đắp ngoài vùng sưng đỏ. Cách dùng này giúp tiêu viêm, giảm nóng rát tại chỗ, nhưng cần giữ sạch sẽ để tránh nhiễm trùng.

Dân gian thường dùng bồ công anh để giải độc
Dân gian thường dùng bồ công anh để giải độc

Lưu ý kiêng kỵ

Vì bồ công anh có tính hàn, bà con tỳ vị hư hàn, hay lạnh bụng, đi ngoài phân lỏng thì không nên dùng kéo dài. Phụ nữ có thai hoặc người đang dùng thuốc điều trị bệnh mạn tính cần hỏi ý kiến thầy thuốc trước.

Dưỡng sinh – Hỗ trợ kết hợp

Khi dùng bồ công anh, bà con nên ăn uống thanh đạm, hạn chế đồ cay nóng, rượu bia. Kết hợp đi bộ nhẹ nhàng, ngủ sớm để gan có thời gian hồi phục.

Nếu chưa rõ thể trạng mình có hợp hay không, bà con có thể trao đổi trực tiếp với Lão qua Zalo 0972606773, Lão sẽ xem xét cụ thể rồi dặn dò cho đúng người, đúng cách.

Bồ công anh không phải là vị thuốc thần kỳ, nhưng dùng đúng thì lại rất hiền và bền. Điều quan trọng nhất vẫn là hiểu cơ thể mình, dùng vừa đủ, không lạm dụng.

Giữ được sự quân bình trong ăn uống, sinh hoạt và tinh thần, ấy mới là gốc của khỏe mạnh lâu dài.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc.

Chia sẻ bài viết mạng xã hội:
BS CKII. TTUT Lê Hữu Tuấn
BS CKII. TTUT Lê Hữu Tuấn

Lão gửi gắm đôi điều:

Đông y trị bệnh là khai thông khí huyết, điều hòa âm dương, dưỡng tạng phủ cho vững – có gốc mạnh thì ngọn mới bền!