Thiên Môn Đông

Có những vị thuốc nghe tên đã thấy mát lành, dịu dàng như một cơn gió sớm. Thiên môn đông là một vị như thế. Lão gặp nó từ những năm còn làm quân y, khi bà con ho khan, người gầy rộc, miệng khô cổ rát mà uống thuốc bổ nóng vào lại càng khó chịu.

Dần dần, qua năm tháng làm nghề, Lão càng thấm thía rằng Thiên môn đông không phải vị thuốc phô trương, mà là thứ âm thầm nuôi dưỡng, bù đắp phần âm dịch hao hụt trong cơ thể, giống như mưa thấm đất khô, chậm nhưng bền.

Lão hiểu tiếng lòng của bà con mình, luôn mong mỏi có giải pháp toàn diện giúp phục hồi sức khỏe, cải thiện bền vững!

Vui lòng để lại thông tin, Lão liên hệ bà con hỏi thăm chi tiết:

Họ tên

Số điện thoại

Gửi tư vấn

Đặc điểm – Nguồn gốc dược liệu

Nói đến Thiên môn đông, trước hết bà con cần hình dung đây là phần rễ củ của cây thiên môn, thuộc họ măng tây. Cây mọc leo, thân mảnh, lá nhỏ như sợi, ngoài tự nhiên nhìn không mấy nổi bật.

Củ Thiên môn đông hình thoi hoặc hơi cong, bên ngoài màu vàng nhạt, bên trong trắng trong, khi nếm có vị ngọt nhẹ, hơi dính. Cây thường mọc ở vùng đồi núi, trung du, những nơi đất tơi xốp, thoát nước tốt.

Cách thu hoạch – sơ chế

Thiên môn đông thường được thu hoạch vào mùa thu đông, khi cây đã tích đủ tinh chất xuống củ. Lúc này đào lên, củ chắc, dược tính mới đầy.

Sau khi đào, người ta rửa sạch đất cát, bỏ rễ con, tước bỏ lớp vỏ ngoài rồi đem phơi hoặc sấy nhẹ cho khô. Có nơi còn hấp chín rồi mới phơi để vị thuốc bớt hàn, dùng êm hơn với người thể yếu.

Tính vị – Quy kinh – Công năng theo Đông y

Theo Đông y, Thiên môn đông có tính đại hàn, vị ngọt hơi đắng, quy vào kinh Phế và Thận. Nghe chữ hàn là bà con đã thấy mát rồi, nhưng cái mát này là mát nuôi dưỡng, không phải mát xối xả.

Công năng chính của vị này là tư âm, thanh phế, nhuận táo, sinh tân dịch. Nói nôm na, Thiên môn đông giúp bù lại phần nước đã hao trong cơ thể, làm dịu phổi khô, cổ họng rát, ruột khô khó đi ngoài.

Lão hay ví Thiên môn đông như chum nước đặt trong nhà. Không phải lúc nào cũng múc ra uống, nhưng nhờ có nó mà nhà luôn mát, lửa trong người không bốc quá.

Tác dụng theo Y học hiện đại

Theo nghiên cứu hiện đại, Thiên môn đông chứa nhiều saponin steroid, polysaccharid và các acid amin. Những hoạt chất này có tác dụng giữ nước cho niêm mạc, giảm kích ứng đường hô hấp.

Một số nghiên cứu cho thấy vị thuốc này có khả năng chống oxy hóa, hỗ trợ miễn dịch và làm dịu phản ứng viêm. Nhìn từ góc độ Tây y, điều đó khá tương đồng với khái niệm tư âm sinh tân của Đông y.

Các bài thuốc ứng dụng

Trong thực tế lâm sàng, Thiên môn đông ít khi dùng đơn độc mà thường phối hợp để phát huy hết cái hay của nó.

Hỗ trợ ho khan, cổ họng khô rát

Thiên môn đông phối cùng mạch môn, sa sâm, sinh địa, sắc uống giúp dưỡng phế, sinh tân. Dạng ho này hay gặp ở người nói nhiều, làm việc máy lạnh hoặc sau ốm dài ngày.

Hỗ trợ táo bón do âm hư

Với người táo bón mà miệng khô, lưỡi đỏ, phân khô cứng, Thiên môn đông phối cùng huyền sâm, sinh địa, hỏa ma nhân giúp nhuận tràng từ gốc, không gây xót ruột.

Bồi dưỡng cơ thể suy nhược

Những trường hợp gầy gò, nóng âm ỉ trong người, ngủ kém, Lão thường gia Thiên môn đông vào bài thuốc bổ âm để nuôi lại phần tân dịch đã hao.

Lưu ý kiêng kỵ

Vì tính hàn khá mạnh, Thiên môn đông không hợp với người tỳ vị hư hàn, hay lạnh bụng, đi ngoài phân lỏng. Dùng vào có thể thấy đầy bụng, khó tiêu.

Bà con cũng không nên tự ý dùng kéo dài nếu không rõ thể trạng của mình, bởi bổ sai cách thì lợi ít mà hại nhiều.

Dưỡng sinh – Hỗ trợ kết hợp

Muốn Thiên môn đông phát huy tốt, bà con nên kết hợp ăn uống thanh đạm, hạn chế đồ cay nóng, rượu bia. Uống đủ nước ấm, ngủ sớm để dưỡng âm tự nhiên.

Lão thường khuyên thêm các bài thở chậm, sâu, đi bộ nhẹ buổi sáng sớm để phế khí được thông, thuốc vào mới thấm.

Nếu bà con muốn dùng Thiên môn đông đúng với thể trạng của mình, liều lượng bao nhiêu, phối hợp ra sao, cứ nhắn qua Zalo 0972606773, Lão sẽ xem kỹ rồi dặn dò cụ thể, tránh dùng bừa mà phí thuốc.

Thiên môn đông là vị thuốc quý, nhưng cái quý nằm ở chỗ dùng đúng người, đúng lúc. Lão mong bà con hiểu thuốc, trân trọng cơ thể mình, chăm từ gốc thì sức mới bền lâu.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc.