Cây Sâm Đại Hành

Có những vị thuốc nhìn mộc mạc như củ khoai trong vườn, nhưng lại mang trong mình sức bền bỉ của đất, của nắng mưa miền quê. Sâm đại hành là một vị như thế. Lão gặp nhiều bà con trồng cây này sau nhà, thấy lá xanh mướt mà chưa hiểu hết cái quý của củ nằm sâu dưới đất.

Trong kho tàng Nam y, sâm đại hành không phải thứ cao sang, nhưng lại là vị thuốc được dùng từ lâu đời để bồi bổ, nâng đỡ khí huyết cho những người suy nhược, người mới ốm dậy. Hôm nay Lão kể cho bà con nghe trọn vẹn câu chuyện về cây sâm đại hành, để hiểu và dùng cho đúng.

Ảnh đại diện
Lão hiểu tiếng lòng của bà con mình, luôn mong mỏi có giải pháp toàn diện giúp phục hồi sức khỏe, cải thiện bền vững!

Vui lòng để lại thông tin, Lão liên hệ bà con hỏi thăm chi tiết:

Đặc điểm – Nguồn gốc dược liệu

Nói đến sâm đại hành, bà con còn gọi bằng nhiều tên quen tai như hành tía, hành đỏ. Cây thuộc họ hành, thân thảo, sống lâu năm, phần quý nhất là củ nằm dưới đất.

Củ sâm đại hành hình trứng, vỏ ngoài màu đỏ tím sẫm, bên trong trắng hồng, vị hơi cay nồng nhẹ. Lá dài, bản hẹp, mọc vươn lên như lá hành, nhìn xa dễ lẫn nếu không để ý.

Cây mọc nhiều ở các vùng nhiệt đới, trong đó có nước ta. Sâm đại hành ưa đất tơi xốp, thoát nước tốt, thường được trồng quanh nhà vừa làm cảnh vừa làm thuốc.

Sâm đại hành thuộc họ hành
Sâm đại hành thuộc họ hành

Cách thu hoạch – sơ chế

Sâm đại hành thường được thu hoạch khi cây đã đủ tuổi, củ chắc và vỏ chuyển màu tím đậm. Lão hay dặn bà con, nên đào vào mùa khô, khi cây đã tàn lá, dược tính trong củ tích tụ đầy đủ.

Sau khi đào về, rửa sạch đất cát, cắt bỏ rễ con và phần lá. Có thể dùng tươi hoặc phơi khô trong bóng râm cho đến khi củ se lại.

Sơ chế cẩn thận giúp giữ được mùi vị và dược tính. Tránh phơi nắng gắt vì dễ làm củ mất tinh chất bên trong.

Tính vị – Quy kinh – Công năng theo Đông y

Theo Đông y, sâm đại hành có vị cay, ngọt, tính ấm. Vị thuốc này quy vào kinh can và thận.

Tính ấm giúp làm ấm cơ thể, vị cay giúp hành khí, tán ứ, còn vị ngọt có tác dụng bổ dưỡng. Nhờ đó, sâm đại hành thường được dùng để bổ huyết, hoạt huyết, mạnh gân xương.

Lão hay ví vị thuốc này như bếp lửa nhỏ trong nhà. Không quá nóng, nhưng đủ ấm để giữ cho khí huyết lưu thông, cơ thể có sức chống chọi khi suy nhược.

Tác dụng theo Y học hiện đại

Theo nghiên cứu hiện đại, trong sâm đại hành có chứa một số hợp chất có khả năng chống oxy hóa và hỗ trợ miễn dịch. Những hoạt chất này giúp cơ thể phục hồi tốt hơn sau mệt mỏi kéo dài.

Một số tài liệu còn ghi nhận tác dụng kháng viêm nhẹ, hỗ trợ giảm đau trong các trường hợp đau nhức xương khớp mức độ nhẹ.

Nhìn theo cách này, Đông y nói bổ huyết, hoạt huyết, còn Tây y lý giải là cải thiện tuần hoàn và nâng đỡ thể trạng. Hai bên gặp nhau ở chỗ giúp cơ thể khỏe lên từ từ, không ép.

Các bài thuốc ứng dụng

Sâm đại hành được dùng linh hoạt, tùy theo mục đích bồi bổ hay hỗ trợ điều trị. Lão xin chia sẻ vài cách bà con hay áp dụng.

Bồi bổ cơ thể, suy nhược

Dùng củ sâm đại hành khô, thái lát mỏng, sắc nước uống hàng ngày. Nước có mùi thơm nhẹ, uống ấm giúp người mệt mỏi thấy dễ chịu hơn.

Hỗ trợ đau nhức xương khớp

Củ tươi giã nát, ngâm rượu dùng xoa bóp ngoài da. Cách này giúp làm ấm vùng khớp, giảm cảm giác ê buốt khi trời lạnh.

Bổ huyết cho người mới ốm dậy

Sâm đại hành kết hợp với một số vị bổ huyết khác sắc uống. Khi phối hợp, cần cân nhắc thể trạng từng người để tránh quá ấm.

Sâm giúp bồi bồ cơ thể, bổ huyết cho người mới ốm dậy
Sâm giúp bồi bồ cơ thể, bổ huyết cho người mới ốm dậy

Lưu ý kiêng kỵ

Sâm đại hành tính ấm, nên người đang có biểu hiện nhiệt trong như sốt cao, miệng khô khát nhiều thì không nên dùng.

Phụ nữ mang thai hoặc người đang dùng thuốc điều trị dài ngày cần hỏi ý kiến thầy thuốc trước khi sử dụng.

Lão luôn nhắc bà con, thuốc quý đến đâu cũng cần dùng đúng người, đúng liều, không nên tự ý lạm dụng.

Dưỡng sinh – Hỗ trợ kết hợp

Khi dùng sâm đại hành, bà con nên kết hợp ăn uống thanh đạm, hạn chế rượu bia và thức ăn quá cay nóng.

Vận động nhẹ nhàng, xoa bóp, giữ ấm cơ thể giúp vị thuốc phát huy tác dụng tốt hơn. Ngủ đủ giấc cũng là cách dưỡng huyết tự nhiên.

Nếu bà con chưa rõ mình hợp dùng sâm đại hành theo cách nào, liều bao nhiêu cho an toàn, có thể nhắn cho Lão qua Zalo 0972606773, Lão sẽ xem kỹ thể trạng rồi mới dặn dò cụ thể.

Sâm đại hành không phải là thần dược, nhưng là người bạn bền bỉ của sức khỏe nếu biết trân trọng và dùng đúng. Lão mong bà con hiểu vị thuốc từ gốc, để mỗi lần dùng là thêm một lần chăm sóc cơ thể mình tử tế hơn.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc.

Chia sẻ bài viết mạng xã hội:
BS CKII. TTUT Lê Hữu Tuấn
BS CKII. TTUT Lê Hữu Tuấn

Lão gửi gắm đôi điều:

Đông y trị bệnh là khai thông khí huyết, điều hòa âm dương, dưỡng tạng phủ cho vững – có gốc mạnh thì ngọn mới bền!