Cây Ba Kích

Trong kho tàng dược liệu Nam y, có những vị thuốc nghe tên đã gợi lên sự bền bỉ, dẻo dai của đất rừng. Ba kích là một vị như vậy. Từ miền núi rừng xa xôi, củ ba kích theo chân người xưa về với đời sống thường nhật, âm thầm giúp bổ dưỡng gốc rễ cho những ai cơ thể suy yếu, thận khí hao mòn.

Lão vẫn hay nói với bà con rằng, dùng dược liệu không phải để chạy theo lời đồn, mà là để hiểu rõ cái hợp với mình. Ba kích nếu dùng đúng người, đúng lúc, giống như thêm củi cho bếp lửa đang yếu, lửa bùng lên vừa đủ, ấm mà không gắt.

Ảnh đại diện
Lão hiểu tiếng lòng của bà con mình, luôn mong mỏi có giải pháp toàn diện giúp phục hồi sức khỏe, cải thiện bền vững!

Vui lòng để lại thông tin, Lão liên hệ bà con hỏi thăm chi tiết:

Đặc điểm – Nguồn gốc dược liệu

Trước khi nói đến công dụng, Lão muốn bà con hình dung rõ về hình dáng và gốc gác của cây ba kích để tránh nhầm lẫn khi sử dụng.

Ba kích là rễ của cây ba kích tím hoặc ba kích trắng, thuộc họ Cà phê. Rễ mọc thành chùm, vỏ ngoài sần sùi, bên trong có lõi cứng, thường được loại bỏ khi dùng.

Cây mọc nhiều ở vùng núi phía Bắc như Quảng Ninh, Bắc Giang, Lạng Sơn, nơi đất rừng tơi xốp, ẩm mát. Chính thổ nhưỡng ấy tạo nên dược tính đặc trưng của ba kích.

Ba kích là vị thuốc quen thuộc ở các vùng đồi núi
Ba kích là vị thuốc quen thuộc ở các vùng đồi núi

Cách thu hoạch – sơ chế

Để ba kích giữ được trọn dược tính, khâu thu hoạch và sơ chế rất quan trọng, không thể làm qua loa.

Ba kích thường được đào vào mùa thu đông, khi cây đã đủ tuổi, rễ tích tụ nhiều tinh chất nhất. Sau khi đào, rễ được rửa sạch đất cát, tách bỏ lõi gỗ ở giữa.

Rễ có thể dùng tươi hoặc phơi, sấy khô nhẹ. Tránh phơi nắng gắt vì dễ làm hao vị thuốc, mất đi phần tinh túy bên trong.

Tính vị – Quy kinh – Công năng theo Đông y

Nói đến ba kích là nói đến vị thuốc bổ mà không táo, ấm mà không gắt, rất được Đông y coi trọng.

Theo y học cổ truyền, ba kích có tính ôn, vị cay ngọt, quy vào kinh thận. Công năng chính là bổ thận dương, cường gân cốt, trừ phong thấp.

Với người thận khí hư, lưng gối mỏi, chân tay yếu, ba kích giúp bồi bổ từ gốc, làm cho khí huyết lưu thông tốt hơn, gân xương thêm vững.

Tác dụng theo Y học hiện đại

Dưới góc nhìn y học hiện đại, ba kích cũng được nghiên cứu và ghi nhận nhiều tác dụng đáng chú ý.

Ba kích chứa các hoạt chất có tác dụng hỗ trợ tăng cường chức năng sinh lý, cải thiện sức bền cơ thể, giúp giảm mệt mỏi.

Một số nghiên cứu cho thấy dược liệu này có khả năng hỗ trợ điều hòa nội tiết, tăng sức đề kháng và bảo vệ hệ xương khớp khi dùng đúng liều.

Các bài thuốc ứng dụng

Từ nền tảng công năng đó, ba kích được ứng dụng linh hoạt trong nhiều bài thuốc dân gian và bài thuốc cổ truyền.

Bổ thận, mạnh gân cốt

Ba kích kết hợp với thục địa, đỗ trọng, ngưu tất, sắc uống hằng ngày, thường dùng cho người lưng gối đau mỏi, thận yếu.

Hỗ trợ sinh lực nam giới

Ba kích ngâm rượu cùng dâm dương hoắc, nhục thung dung, dùng lượng vừa phải giúp cải thiện sinh lực, nhưng không nên lạm dụng.

Trừ phong thấp, đau nhức

Kết hợp ba kích với độc hoạt, phòng phong trong các bài thuốc uống giúp giảm đau nhức xương khớp do phong thấp.

Rễ ba kích rất có lợi cho sinh lý nam
Rễ ba kích rất có lợi cho sinh lý nam

Lưu ý kiêng kỵ

Dược liệu tốt đến đâu cũng cần dùng đúng người, đúng cách để tránh phản tác dụng.

Người âm hư hỏa vượng, hay nóng trong, táo bón, miệng khô không nên dùng ba kích. Khi dùng cần bỏ lõi để tránh gây độc.

Bà con tuyệt đối không tự ý dùng liều cao hoặc dùng kéo dài khi chưa được thầy thuốc tư vấn cụ thể.

Dưỡng sinh – Hỗ trợ kết hợp

Muốn ba kích phát huy hiệu quả, dưỡng sinh đóng vai trò không nhỏ trong quá trình sử dụng.

Bà con nên kết hợp ăn uống thanh đạm, ngủ đủ giấc, giữ ấm lưng thận, tập vận động nhẹ như đi bộ, xoa bóp vùng thắt lưng.

Dùng dược liệu kết hợp dưỡng sinh giống như chăm cây từ rễ, đất tốt thì cây mới bền lâu.

Kết lại, ba kích là vị thuốc quý, nhưng quý nhất vẫn là dùng cho đúng người, đúng thể trạng. Nếu bà con còn băn khoăn không biết mình có hợp với ba kích hay không, liều dùng ra sao, cứ mạnh dạn liên hệ để Lão xem xét kỹ lưỡng.

Bà con có thể nhắn qua Zalo 0972606773, Lão sẽ dựa vào thể trạng cụ thể để tư vấn cách dùng dược liệu phù hợp, an toàn và hiệu quả hơn.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc

Chia sẻ bài viết mạng xã hội:
BS CKII. TTUT Lê Hữu Tuấn
BS CKII. TTUT Lê Hữu Tuấn

Lão gửi gắm đôi điều:

Đông y trị bệnh là khai thông khí huyết, điều hòa âm dương, dưỡng tạng phủ cho vững – có gốc mạnh thì ngọn mới bền!