Cây Thiên Lý

Có những vị thuốc quen đến mức bà con vẫn gặp hằng ngày mà ít ai để ý, cứ nghĩ chỉ là món rau bữa cơm. Thiên lý là một ví dụ như vậy, leo trước hiên nhà, nở hoa thơm dịu mỗi độ hè về, vừa nuôi thân vừa dưỡng tạng nếu biết dùng cho đúng. Lão vẫn hay nói, thuốc quý nhiều khi không ở đâu xa, mà nằm ngay trong vườn nhà mình.

Lão hiểu tiếng lòng của bà con mình, luôn mong mỏi có giải pháp toàn diện giúp phục hồi sức khỏe, cải thiện bền vững!

Vui lòng để lại thông tin, Lão liên hệ bà con hỏi thăm chi tiết:

Họ tên

Số điện thoại

Gửi tư vấn

Đặc điểm – Nguồn gốc dược liệu

Thiên lý còn được gọi là dạ hương đằng, thuộc họ Trúc đào, là cây dây leo thân mềm, sống lâu năm. Lá hình tim, xanh đậm, hoa mọc thành chùm, màu vàng xanh, mùi thơm dịu rất đặc trưng.

Cây được trồng nhiều ở khắp các vùng quê Việt Nam, thường làm giàn trước nhà hoặc hàng rào. Bộ phận dùng làm thuốc chủ yếu là lá và hoa, vừa làm rau, vừa làm dược liệu.

Cách thu hoạch – sơ chế

Muốn vị thuốc phát huy được hết cái hay của nó, khâu thu hái và sơ chế cũng phải thuận tự nhiên.

Hoa thiên lý nên hái vào buổi sáng sớm, khi hoa vừa nở, còn nguyên hương. Lá chọn lá bánh tẻ, không quá non cũng không quá già.

Sau khi hái về, rửa sạch nhẹ tay, để ráo nước rồi dùng tươi là tốt nhất. Nếu cần bảo quản, có thể phơi trong bóng râm cho khô, tránh nắng gắt để giữ mùi và dược tính.

Tính vị – Quy kinh – Công năng theo Đông y

Nói tới thiên lý, Đông y nhìn vào tính vị và đường đi của thuốc trong cơ thể để luận công dụng.

Theo y học cổ truyền, thiên lý có vị ngọt, tính bình, quy vào kinh Can và Tỳ. Vị ngọt giúp bổ hòa, tính bình nên dùng được lâu mà ít gây lệch âm dương.

Công năng chính của thiên lý là thanh nhiệt, giải độc, an thần nhẹ, giúp ngủ yên và làm dịu gan. Với những người hay nóng trong, bứt rứt, ăn kém, ngủ không sâu, thiên lý giống như làn gió mát thổi qua bếp lửa đang âm ỉ.

Tác dụng theo Y học hiện đại

Dưới góc nhìn hiện đại, thiên lý không chỉ là kinh nghiệm dân gian mà còn có cơ sở khoa học.

Trong hoa và lá thiên lý có nhiều chất xơ, vitamin C, carotenoid và một số hợp chất chống oxy hóa. Những thành phần này giúp hỗ trợ tiêu hóa, tăng sức đề kháng và giảm phản ứng viêm nhẹ.

Một số nghiên cứu còn ghi nhận thiên lý có tác dụng an thần nhẹ, hỗ trợ cải thiện giấc ngủ và giúp cơ thể thư giãn sau một ngày lao động căng thẳng.

Các bài thuốc ứng dụng

Từ tính vị và công năng đó, thiên lý được bà con xưa nay ứng dụng khá linh hoạt trong đời sống.

Hỗ trợ mất ngủ, ngủ không sâu

Hoa thiên lý nấu canh với thịt nạc hoặc tôm tươi, ăn vào buổi tối. Món canh này vừa dễ tiêu, vừa giúp tâm trí lắng xuống, ngủ êm hơn.

Thanh nhiệt, mát gan

Lá thiên lý nấu canh cua, canh cá hoặc luộc chấm nhạt. Dùng đều đặn trong những ngày nóng bức giúp cơ thể nhẹ nhõm, giảm cảm giác nóng trong.

Hỗ trợ táo bón nhẹ

Hoa thiên lý xào hoặc nấu canh ăn cùng bữa chính. Chất xơ tự nhiên giúp nhuận tràng nhẹ nhàng, không gây kích thích mạnh.

Lưu ý kiêng kỵ

Dù là vị thuốc lành, thiên lý cũng không nên dùng bừa bãi.

Bà con đang tiêu chảy, tỳ vị hư hàn nhiều, bụng hay lạnh thì nên hạn chế dùng nhiều thiên lý. Không nên ăn sống hay dùng quá nhiều trong thời gian ngắn.

Nguyên tắc vẫn là đúng người, đúng lượng, đúng thời điểm thì mới phát huy được cái lợi mà không sinh cái hại.

Dưỡng sinh – Hỗ trợ kết hợp

Muốn thiên lý phát huy tốt, bà con nên kết hợp với nếp sinh hoạt điều độ.

Ăn uống thanh đạm, hạn chế cay nóng, giữ giờ giấc ngủ nghỉ đều đặn. Buổi tối nên thả lỏng thân tâm, tránh lo nghĩ nhiều thì những món canh từ thiên lý mới giúp giấc ngủ tròn đầy.

Thiên lý là vị thuốc giản dị, nhưng dùng sao cho hợp với thể trạng mỗi người thì cần có sự cân nhắc. Nếu bà con muốn biết mình có phù hợp dùng thiên lý lâu dài hay cần phối hợp ra sao, có thể nhắn qua Zalo 0972606773, Lão sẽ xem xét cụ thể từng trường hợp rồi dặn dò cho kỹ.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc