Thoát vị đĩa đệm L4 L5: Nhận biết sớm để tránh nguy cơ bại liệt thắt lưng

Chào bà con thân mến! Trong suốt hơn 40 năm làm nghề y, từ những ngày khoác áo lính trên chiến trường biên giới cho đến khi về công tác tại Bệnh viện Y học cổ truyền Trung ương, Lão đã gặp không biết bao nhiêu ca đau lưng. Có người đau âm ỉ, có người đau đến mức không bước đi nổi, chỉ biết nằm một chỗ mà rơi nước mắt. Trong số đó, có tới 90% các trường hợp thoát vị cột sống thắt lưng thường rơi vào hai “mắt xích” yếu nhất là L4-L5 và L5-S1. Hôm nay, Lão viết bài này để giúp bà con hiểu rõ hơn về vị trí L4 L5 – nơi được ví như “bản lề” chịu lực của cả cơ thể, để bà con mình biết đường mà phòng tránh, đừng để đến lúc “chân đi không vững” mới cuống cuồng tìm thầy.

Lão hiểu tiếng lòng của bà con mình, luôn mong mỏi có giải pháp toàn diện giúp phục hồi sức khỏe, cải thiện bền vững!

Vui lòng để lại thông tin, Lão liên hệ bà con hỏi thăm chi tiết:

Họ tên

Số điện thoại

Gửi tư vấn

1. Tại sao đốt sống L4 L5 lại là “tử huyệt” của chứng đau lưng?

Nhiều bà con thắc mắc với Lão: “Sao tôi không đau chỗ khác mà cứ phải là L4 L5?”. Bà con cứ tưởng tượng, cột sống của chúng ta giống như một cái cột trụ, và đoạn thắt lưng L4 L5 chính là cái bản lề thấp nhất, vừa phải gánh toàn bộ sức nặng nửa thân trên, vừa là điểm xoay chuyển linh hoạt nhất mỗi khi bà con cúi, ngửa, hay vặn mình.

Theo y lý cổ truyền, thắt lưng là “phủ của Thận”. Khi tuổi tác cao, Thận khí suy kém, hoặc do lao lực quá độ, phong – hàn – thấp xâm nhập khiến kinh mạch ứ trệ. Vòng sợi đĩa đệm lúc này như một cái lốp xe cũ, mòn mỏi và giòn đi. Chỉ cần một động tác sai tư thế như bê chậu cây, cúi xuống nhặt đồ đột ngột, hay đơn giản là một cú hắt hơi mạnh, nhân nhầy bên trong sẽ “tràn” ra ngoài, chèn ép vào rễ thần kinh tỏa, gây ra những cơn đau thấu trời xanh.

“Cái cây muốn đứng vững thì gốc phải chắc. Cột sống thắt lưng chính là cái gốc của vận động. Đừng để cái gốc ấy mục rỗng bởi sự chủ quan của chính mình.”

2. Những dấu hiệu “tố cáo” đĩa đệm L4 L5 đang gặp đại họa

Bà con cần đặc biệt lưu tâm, thoát vị L4 L5 không chỉ là đau lưng đơn thuần. Có những dấu hiệu đặc trưng mà Lão muốn bà con ghi nhớ để phân biệt:

• Đau dọc đường đi của kinh Đởm: Cơn đau thường bắt đầu từ thắt lưng, lan xuống mông, đi dọc mặt ngoài đùi, xuống mặt ngoài cẳng chân và kết thúc ở kẽ ngón chân cái và ngón thứ hai. Đây chính là hành trình của rễ thần kinh L5 bị chèn ép.
• Cảm giác tê bì “điện giật”: Không chỉ đau, bà con sẽ thấy tê nhức như có kim châm, hoặc cảm giác nóng rát dọc theo chân. Nhiều người bảo Lão cảm giác như có luồng điện chạy dọc từ hông xuống bàn chân.
• Yếu cơ và khó vận động: Bà con thử đứng bằng gót chân xem có được không? Nếu thấy khó khăn, hoặc hay bị vấp ngã, ngón chân cái không thể vểnh lên được, thì đó là dấu hiệu rễ thần kinh đã bị tổn thương nghiêm trọng.
• Đau tăng khi ho, hắt hơi: Bất kỳ hành động nào làm tăng áp lực nội ổ bụng đều khiến khối thoát vị lồi ra thêm, chạm vào dây thần kinh gây đau nhói.

Lão vẫn thường dặn học trò và bà con, đau là lời cầu cứu của cơ thể. Nếu bà con thấy chân mình bắt đầu teo nhỏ, hoặc đại tiểu tiện khó kiểm soát, thì đó là lúc “báo động đỏ”, không được chậm trễ thêm một giây phút nào nữa.

3. Căn nguyên sâu xa theo góc nhìn Y học cổ truyền

Tây y gọi là thoát vị, còn Đông y chúng Lão xếp vào chứng “Yêu thống” (đau lưng) và “Tý chứng”. Có ba nguyên nhân chính mà Lão đúc kết được sau hàng chục năm trị bệnh:

1. Ngoại tà xâm nhập: Bà con làm việc trong môi trường ẩm thấp, gió lạnh, khiến hàn thấp ngưng trệ tại kinh lạc vùng lưng, làm khí huyết không lưu thông, lâu dần sinh đau đớn.
2. Can Thận hư tổn: “Thận chủ cốt, Can chủ cân”. Khi tạng Thận yếu, xương cốt không được nuôi dưỡng đầy đủ; tạng Can suy, gân cơ lỏng lẻo. Đĩa đệm vì thế mà dễ tổn thương, thoái hóa nhanh hơn bình thường.
3. Huyết ứ do chấn thương: Những lần ngã xe, mang vác nặng sai tư thế từ thời trẻ tích tụ lại, gây ứ huyết tại chỗ, làm tắc nghẽn sự vận hành của khí. “Thông thì bất thống, thống thì bất thông” – kinh mạch không thông thì ắt sẽ đau.

“Chữa bệnh cho bà con, Lão không chỉ dùng thuốc để giảm đau tức thời. Cái cốt lõi là phải bổ Can Thận để cường cốt nhục, thông kinh hoạt lạc để tan huyết ứ. Gốc có vững thì ngọn mới xanh.”

4. Cách chăm sóc và “dưỡng” cột sống ngay tại nhà

Bà con đừng đợi đến lúc phải nằm viện mới lo giữ gìn. Ngay từ bây giờ, hãy thay đổi thói quen sinh hoạt để bảo vệ cái “bản lề” L4 L5 của mình:

• Tư thế là vàng: Khi bê vật nặng, tuyệt đối không cúi lưng. Bà con hãy hạ thấp trọng tâm bằng cách khuỵu gối, giữ lưng thẳng rồi mới nhấc vật lên. Khi ngồi làm việc, hãy chọn ghế có tựa và không ngồi quá 1 tiếng đồng hồ, nên đứng dậy đi lại, vươn vai.
• Chườm nóng/lạnh đúng cách: Nếu mới bị đau cấp (trong 48 giờ đầu), bà con có thể chườm lạnh để giảm sưng viêm. Sau đó, hãy chuyển sang chườm nóng bằng lá lốt, ngải cứu rang muối để hoạt huyết, giãn cơ.
• Dinh dưỡng đủ đầy: Tăng cường các loại thực phẩm giàu canxi và omega-3. Đặc biệt, bà con nên dùng thêm các loại thảo dược bổ thận như đỗ trọng, cốt toái bổ dưới dạng trà hoặc thức ăn hằng ngày để dưỡng xương.
• Bài tập nhẹ nhàng: Tập các bài tập kéo giãn cơ lưng, bơi lội hoặc đi bộ chậm trên mặt phẳng. Tuyệt đối tránh các môn thể thao đối kháng mạnh hay mang vác nặng trong lúc đang đau.

5. Lời căn dặn của Lão Tuấn dành cho người bệnh

Bà con ạ, thoát vị đĩa đệm L4 L5 không phải là “án chung thân”, nhưng nó đòi hỏi sự kiên trì và thấu hiểu cơ thể. Đừng vì nôn nóng mà tìm đến các phương pháp đắp thuốc không rõ nguồn gốc hay nhờ người không chuyên môn “nắn bóp” thô bạo, rất dễ dẫn đến biến chứng liệt chi vĩnh viễn.

Y học cổ truyền chúng ta có những phương pháp trị liệu rất tinh diệu. Từ việc dùng thuốc thảo dược để nuôi dưỡng từ bên trong, đến châm cứu, bấm huyệt để đả thông kinh mạch bên ngoài. Sự kết hợp này giúp cơ thể tự phục hồi một cách tự nhiên nhất. Lão mong bà con luôn lắng nghe tiếng nói của cột sống và tìm đúng thầy, đúng thuốc để giữ gìn sức khỏe.

Bà con đừng quá lo lắng, bệnh gì cũng có cách giải, quan trọng là mình phải hiểu và kiên trì. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào về tình trạng đau lưng, tê chân của mình, bà con cứ nhắn tin cho Lão. Lão sẽ xem xét kỹ tấm phim, hỏi rõ triệu chứng để tư vấn cho bà con hướng điều trị an toàn và hiệu quả nhất.

Bà con có thể liên hệ trực tiếp với Lão qua Zalo 0972.606.773 hoặc gửi tin nhắn vào Messenger Lão Tuấn để được hỗ trợ kịp thời nhé.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc