Bác sĩ Lê Hữu Tuấn
Bác sĩ Lê Hữu Tuấn
Quản trị viên Lão Tuấn - Tinh hoa y học dân tộc 25/04/2026 lúc 17:08
Mấy hôm trời trở gió, bà con gọi Lão than phiền cái bụng đau quặn, nôn thốc nôn tháo, người lả đi vì viêm dạ dày ruột cấp tính. Đừng chủ quan coi thường chứng trúng thực này, nếu không xử lý đúng cách sẽ rất nguy hại. Lão dặn bà con cách trị tận gốc ngay dưới đây 👇
Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi:
BS CKII Lê Hữu Tuấn
Thầy thuốc ưu tú
BS CKII Lê Hữu Tuấn
Hơn 40 năm kinh nghiệm
  • Nguyên PGĐ chuyên môn TTKTC bệnh viện YHCT Trung Ương
  • Viện phó Viện y dược cổ truyền dân tộc
  • PGĐ chuyên môn Trung tâm Thuốc Dân Tộc
  • Hậu duệ của Y Tổ Hải Thượng Lãn Ông - Lê Hữu Trác

Viêm dạ dày ruột cấp tính: Cách xử lý và phòng tránh từ Lão Tuấn

🎙️ Bà con nghe bài viết Nhấn để phát
Đoạn 1/1

Chào bà con thân mến!

Mấy hôm nay trời bắt đầu chuyển mình, những cơn gió lạnh đầu mùa ùa về khiến cái bụng của không ít bà con trở nên “nhạy cảm”. Lão ngồi đây, điện thoại cứ dập dìu tiếng chuông của bà con gọi đến than phiền: “Lão ơi, sao tự nhiên bụng tôi đau quặn từng cơn, rồi nôn thốc nôn tháo, đi ngoài không dứt, người lả đi như tàu lá chuối héo”. Qua vài câu thăm hỏi, lão nhận ra đa phần bà con mình đều vướng phải chứng mà y học hiện đại gọi là viêm dạ dày ruột cấp tính.

Trong dân gian, bà con thường quen gọi là trúng thực hay ngộ độc thức ăn. Nhưng dưới lăng kính của y học cổ truyền, đó không đơn thuần là một bữa ăn sai ý, mà là một cuộc “nội chiến” dữ dội ngay tại tỳ vị khi tà khí bên ngoài xâm nhập quá mạnh, khiến chính khí bên trong bị tổn thương nghiêm trọng.

‘Cái bụng là gốc của hậu thiên, gốc có vững thì thân mới yên’ – Qua phép Tứ chẩn (Vọng – Văn – Vấn – Thiết), Lão nhận thấy bà con bị chứng này thường sắc mặt nhợt nhạt, thần sắc kém (Vọng); tiếng nói thào phào, hơi thở ngắn do mất sức (Văn); khi hỏi thì than đau bụng cồn cào, lợm giọng buồn nôn (Vấn); và khi bắt mạch thấy mạch Sác hoặc Nhu tùy vào thể trạng (Thiết). Đây chính là tình trạng Thấp nhiệt uất kết tại trường vị, làm rối loạn công năng vận hóa của Tỳ, khiến thanh khí không thăng, trọc khí không giáng mà thành bệnh.

Viêm dạ dày ruột cấp tính: Khi tỳ vị bị tà độc xâm lấn

Bà con cần hiểu rõ, viêm dạ dày ruột cấp thực chất là tình trạng niêm mạc đường tiêu hóa bị viêm nhiễm đột ngột. Thủ phạm thường là các loại virus như Norovirus, Adenovirus hoặc vi khuẩn, ký sinh trùng ẩn nấp trong nguồn nước và thực phẩm không vệ sinh. Khi chúng ta vô tình đưa chúng vào cơ thể, chúng tấn công trực tiếp vào lớp màng bảo vệ của dạ dày và ruột non, gây ra sự hỗn loạn.

Y lý phương Đông gọi đây là chứng “Tả tiết” hoặc “Ẩm thực tích trệ”. Khi bà con ăn phải đồ ôi thiu, sống lạnh, tức là đã rước “Thấp nhiệt tà” vào người. Cái thấp cái nhiệt ấy nó đánh nhau với chính khí, làm cho Tỳ không thể thăng (gây tiêu chảy), Vị không thể giáng (gây nôn mửa). Đó chính là căn nguyên của những cơn đau bụng quặn thắt khiến bà con mất ăn mất ngủ.

“Chữa bệnh tiêu hóa, không chỉ đơn thuần là cầm tiêu chảy hay chặn cơn nôn bằng mọi giá, mà là phải lập lại trật tự cho tỳ vị, giúp cơ thể đào thải độc tố và bồi hoàn lại chính khí đã mất.”

viêm dạ dày ruột cấp tính: cách xử lý và phòng tránh từ lão tuấn
viêm dạ dày ruột cấp tính: cách xử lý và phòng tránh từ lão tuấn
Ảnh đại diện
Đừng chỉ chăm chăm giảm triệu chứng, muốn điều trị bệnh hiệu quả - an toàn - bền vững cần biện chứng được căn nguyên gốc rễ để luận trị giải pháp điều trị.

Mỗi người có một phác đồ riêng, bà con để lại thông tin, Lão Tuấn sẽ tư vấn trực tiếp:

Nhận diện sớm các dấu hiệu để tránh biến chứng nguy hiểm

Lão dặn bà con, đừng bao giờ chủ quan nghĩ rằng đau bụng đi ngoài một chút rồi thôi. Viêm dạ dày ruột cấp thường có những biểu hiện rất dồn dập và dễ làm cơ thể kiệt quệ:

  • Tiêu chảy dữ dội: Đi ngoài nhiều lần trong ngày, phân lỏng như nước, đôi khi có nhầy hoặc kèm theo máu.
  • Nôn mửa liên tục: Cứ ăn vào là trớ ra, thậm chí chỉ uống nước cũng nôn, khiến cơ thể không kịp hấp thu dưỡng chất.
  • Đau bụng quặn thắt: Cảm giác như có ai cầm khúc ruột mà bóp nghẹt, đau từng cơn liên hồi không dứt.
  • Sốt và mệt mỏi: Người nóng hầm hập, đầu óc quay cuồng, chân tay rụng rời không còn sức sống.

Nguy hiểm nhất trong chứng bệnh này chính là tình trạng mất nước và điện giải. Bà con hãy soi gương, nếu thấy mắt trũng sâu, môi khô nứt nẻ, da dẻ nhăn nheo và cả ngày không thấy buồn đi tiểu, thì đó là dấu hiệu báo động đỏ. Mất nước nặng có thể dẫn đến suy thận, hôn mê nếu không được xử lý kịp thời. Lão luôn nhắc học trò, phải ưu tiên cứu lấy “tân dịch” trước khi nghĩ đến việc dùng thuốc đặc trị.

Dưỡng tỳ phục vị – Cách xử lý tại nhà khi mới chớm bệnh

Khi cái bụng bắt đầu “biểu tình”, bà con cần giữ bình tĩnh và thực hiện ngay các bước sau để bảo vệ sức khỏe:

  1. Bù nước là ưu tiên số 1: Đừng đợi đến khi khát khô cổ mới uống. Hãy pha Oresol đúng liều lượng uống dần từng ngụm nhỏ. Nếu không có sẵn, bà con có thể nấu nước cháo muối hoặc uống nước dừa tươi để bù lại lượng điện giải đã mất.
  2. Cho dạ dày nghỉ ngơi: Trong vài giờ đầu, đừng ép mình phải ăn cơm thịt. Hãy bắt đầu bằng những món thanh đạm, nhẹ nhàng như cháo loãng, súp rau củ. Tuyệt đối tránh xa đồ dầu mỡ, cay nóng, sữa hay rượu bia vì chúng sẽ làm vết viêm thêm trầm trọng.
  3. Tận dụng thảo dược quanh nhà: Một ly trà gừng ấm sẽ giúp ấm bụng, cầm nôn rất hiệu quả. Hoặc bà con có thể lấy lá mơ lông nướng với trứng gà (áp chảo không dầu) để hỗ trợ ổn định đường ruột, kiện tỳ vị.
  4. Nghỉ ngơi tuyệt đối: Đừng gắng gượng làm việc đồng áng hay dọn dẹp. Hãy để cơ thể tập trung năng lượng vào việc hồi phục nội tạng bên trong.

Lão lưu ý thêm, nếu tình trạng tiêu chảy kéo dài quá 3 ngày, sốt cao liên tục hoặc đi ngoài ra máu, bà con phải đến ngay cơ sở y tế. Tuyệt đối không tự ý ra hiệu thuốc mua thuốc cầm tiêu chảy bừa bãi, vì nếu chưa thải hết độc tố mà đã “chặn” lại, độc khí uất kết bên trong sẽ càng nguy hiểm hơn.

Đối với những bà con có cơ địa tỳ vị hư hàn, thường xuyên bị đau bụng, đầy hơi mãn tính hoặc hệ tiêu hóa yếu sau khi bị viêm cấp tính, việc sử dụng các bài thuốc Nam được gia giảm kỹ lưỡng là vô cùng cần thiết. Điều này giúp kiện tỳ, dưỡng vị, phục hồi niêm mạc và tăng cường sức đề kháng cho hệ tiêu hóa từ gốc, ngăn ngừa bệnh tái phát bền vững.

👉 Mời bà con tham khảo giải pháp chuyên sâu giúp bảo vệ và phục hồi hệ tiêu hóa bằng thảo dược tự nhiên: Bài thuốc chữa Bệnh Dạ Dày của Bác sĩ Lê Hữu Tuấn

Phòng bệnh hơn chữa bệnh: Giữ gìn cái “gốc” của sức khỏe

Ông cha ta thường dạy “Bệnh từ miệng mà vào”, câu nói này chưa bao giờ sai, nhất là với bệnh tiêu hóa. Để cái bụng luôn được êm ấm, Lão dặn bà con mấy điều tâm niệm sau:

  • Ăn chín uống sôi: Đây là quy tắc vàng. Đừng ham cái miệng với các món gỏi sống, tiết canh hay rau sống ở những nơi không đảm bảo vệ sinh.
  • Vệ sinh đôi bàn tay: Hãy rửa tay sạch sẽ bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh. Đây là cách đơn giản nhưng hiệu quả nhất để cắt đứt đường tấn công của vi khuẩn.
  • Quản lý bếp núc sạch sẽ: Đồ ăn cũ phải được đậy kín bằng lồng bàn, hâm nóng thật kỹ trước khi dùng lại. Dao thớt dùng cho đồ sống và đồ chín phải riêng biệt để tránh nhiễm khuẩn chéo.
  • Lựa chọn thực phẩm tươi ngon: Đừng vì tiếc rẻ mà ăn những đồ đã có mùi lạ, lên men mốc hay héo úa. Cái giá phải trả bằng sức khỏe đắt hơn nhiều so với bát cơm, miếng thịt đó bà con ạ.

“Y học cổ truyền không chỉ là những thang thuốc quý, mà còn là một lối sống thuận tự nhiên. Đó là cách chúng ta trân trọng từng bữa ăn, giữ gìn vệ sinh thân thể để nuôi dưỡng sinh mệnh mỗi ngày.”

Lão đã dành hơn nửa đời người để nghiên cứu về các chứng bệnh tiêu hóa. Lão thấu hiểu cái nỗi khổ của bà con, khi cái bụng không yên thì ăn không ngon, ngủ không yên, làm lụng cũng chẳng thành. Vì thế, Lão và đội ngũ cộng sự tại Trung tâm Thuốc dân tộc luôn sẵn lòng đồng hành để bà con tìm lại sự bình an trong cơ thể, giúp tỳ vị vững vàng, thân tâm an lạc.

Sức khỏe là vốn quý nhất, đừng để những thói quen nhỏ làm hại đến cái thân. Mong bà con luôn giữ được tỳ vị vững vàng để sống khỏe, sống vui vầy bên con cháu. Nếu bà con đang gặp rắc rối về tiêu hóa, đau bụng đi ngoài hay muốn tư vấn cách chăm sóc tỳ vị tại nhà, hãy nhắn tin cho Lão hoặc gọi điện trực tiếp, Lão sẽ xem xét kỹ lưỡng tình trạng cho bà con: Zalo 0972.606.773 hoặc Số điện thoại 0972 606 773.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc

Chia sẻ bài viết mạng xã hội:
BS CKII. TTUT Lê Hữu Tuấn
BS CKII. TTUT Lê Hữu Tuấn

Lão gửi gắm đôi điều:

Đông y trị bệnh là khai thông khí huyết, điều hòa âm dương, dưỡng tạng phủ cho vững – có gốc mạnh thì ngọn mới bền!