- Nguyên PGĐ chuyên môn TTKTC bệnh viện YHCT Trung Ương
- Viện phó Viện y dược cổ truyền dân tộc
- PGĐ chuyên môn Trung tâm Thuốc Dân Tộc
- Hậu duệ của Y Tổ Hải Thượng Lãn Ông - Lê Hữu Trác
4 phương pháp chữa viêm đại tràng mãn tính toàn diện
Chào bà con thân mến!
Mấy ngày nay trời chuyển mùa, mưa nắng thất thường, Lão ngồi ở phòng khám tiếp đón bà con đến khám vì cái bụng không yên tăng lên rõ rệt. Người thì than thở ăn vào là đau, người thì khốn khổ vì đi lỏng đi ngoài liên miên, cơ thể gầy rộc, sắc mặt xanh xao. Hỏi ra mới biết, hầu hết bà con đều đã mang trong mình chứng bệnh này dai dẳng dăm ba năm, có người mười mấy năm trời, chữa chạy đủ đường từ Tây y sang Đông y mà bệnh tình cứ tái đi tái lại. Y học hiện đại gọi đó là tình trạng viêm đại tràng mãn tính. Thấy bà con chạy đôn chạy đáo tìm cách chữa viêm đại tràng mãn tính mà lòng Lão không khỏi xót xa. Hôm nay, Lão ngồi lại đây để chia sẻ với bà con một cách tường tận, thấu đáo dưới góc nhìn của y học cổ truyền, giúp bà con hiểu rõ cái gốc của bệnh và tìm ra hướng đi đúng đắn cho sức khỏe của mình.
Gốc rễ chứng viêm đại tràng mãn tính theo y lý cổ truyền
Trong Đông y, không có tên gọi riêng biệt là viêm đại tràng mãn tính, mà các biểu hiện của bệnh này được xếp vào phạm vi các chứng như “Phúc thống” (đau bụng), “Tiết tả” (tiêu chảy), “Lị tật” (kiết lị) hay “Tràng phong”. Khác với y học hiện đại thường tập trung vào việc tiêu viêm, kháng khuẩn tại niêm mạc đại tràng, y học cổ truyền nhìn nhận cơ thể là một thể thống nhất. Đại tràng thuộc kinh thủ dương minh, có quan hệ biểu lý với phế, nhưng chức năng truyền hóa cặn bã của nó lại chịu sự chi phối rất lớn từ công năng vận hóa của Tỳ vị và sự sơ tiết của tạng Can.
Lão giải thích sâu hơn một chút để bà con dễ hình dung. Tỳ vị được ví như “cơ quan hậu cần” của cơ thể, có nhiệm vụ tiêu hóa thức ăn, hấp thu dinh dưỡng và vận hóa thủy thấp (nước). Khi Tỳ vị bị tổn thương do ăn uống thất thường, ăn quá nhiều đồ sống lạnh, dầu mỡ, hoặc do lo nghĩ quá độ làm tổn thương tỳ khí, công năng vận hóa này sẽ bị suy giảm. Thức ăn không được tiêu hóa triệt để, thủy thấp ứ đọng lại ở đường ruột, chuyển thành thấp nhiệt hoặc hàn thấp, gây ra tình trạng đau bụng, đầy hơi, đi ngoài phân sống nát.

Mối quan hệ mật thiết giữa tinh thần và đại tràng
Một nguyên nhân cực kỳ phổ biến mà lão thấy ở người trẻ thời nay là chứng Can tỳ bất hòa. Tạng Can chủ về sơ tiết, điều đạt khí cơ và tình chí (tinh thần). Khi bà con bị căng thẳng, áp lực công việc kéo dài, tức giận hay lo âu, khí của tạng Can sẽ bị uất kết lại. Can uất thì sẽ “hoành nghịch” phạm vào Tỳ vị, làm cho tỳ khí không thăng lên được, vị khí không giáng xuống được. Hệ quả là cứ mỗi lần lo nghĩ, căng thẳng hay stress là cái bụng lại đau quặn lên, mót rặn, muốn đi ngoài ngay lập tức. Đây chính là biểu hiện điển hình của viêm đại tràng co thắt hay hội chứng ruột kích thích mà bà con hay gọi.
“Chữa bệnh tích trệ ở đại tràng, nếu chỉ chăm chăm lo công phạt, tiêu viêm phần ngọn mà quên mất bồi bổ Tỳ vị, sơ can giải uất thì như người dã tràng xe cát. Gốc tỳ có vững, can khí có thông thì đại tràng mới tự lành, phân mới thành khuôn, bụng dạ mới an yên được.”
Mỗi người có một phác đồ riêng, bà con để lại thông tin, Lão Tuấn sẽ tư vấn trực tiếp:
Cách chữa viêm đại tràng mãn tính bằng giải pháp toàn diện
Để tìm ra cách chữa viêm đại tràng mãn tính đạt hiệu quả bền vững, lão luôn hướng bà con đến một phác đồ kiềng ba chân vững chắc: dùng bài thuốc thang thảo dược để trị gốc, kết hợp ăn uống dưỡng sinh và điều chỉnh tâm lý tự nhiên tại nhà. Khi các yếu tố này hòa hợp, cơ thể sẽ tự thiết lập lại trạng thái cân bằng âm dương.
1. Điều trị bằng các bài thuốc cổ phương gia giảm theo thể bệnh
Mỗi người có một cơ địa, một thể bệnh khác nhau, không ai giống ai. Vì vậy, cách chữa viêm đại tràng mãn tính bằng thuốc Nam cần phải được thăm khám kỹ lưỡng để bốc thuốc cho đúng người, đúng bệnh:
- Thể Tỳ vị hư hàn: Pháp trị là ôn trung kiện tỳ, thấm thấp chỉ tả. Lão thường sử dụng các vị thuốc như Bạch truật, Hoài sơn, Đảng sâm, Cam thảo để bồi bổ tỳ vị, kết hợp với Can khương (gừng khô), Nhục đậu khấu để ấm bụng, tiêu trừ hàn thấp.
- Thể Can tỳ bất hòa: Pháp trị là sơ can giải uất, kiện tỳ chỉ tả. Bài thuốc cần có các vị như Sài hồ, Bạch thược để nhu can, giải tỏa uất kết, kết hợp với Phòng phong, Trần bì, Bạch truật để bình ổn nhu động ruột, giảm co thắt, giúp bà con không còn bị đau bụng mỗi khi căng thẳng.
- Thể Thận dương hư suy: Pháp trị là ôn thận kiện tỳ, cố sáp chỉ tả. Lão sẽ dùng bài thuốc Tứ thần hoàn gồm các vị Nhục thục dung, Phá cố chỉ, Ngô thù du, Ngũ vị tử để bổ sung nguồn hỏa cho mệnh môn, giúp giữ ấm bụng và chấm dứt tình trạng đi ngoài lúc sáng sớm.
2. Bài thuốc dân gian hỗ trợ điều trị từ thảo dược quanh nhà
Với những bà con ở xa chưa có điều kiện thăm khám, hoặc bệnh mới ở thể nhẹ, lão thường chỉ cho những bài thuốc nam lành tính, dễ tìm để xoa dịu niêm mạc ruột, giảm bớt đau bụng, đầy hơi:
- Sử dụng củ nghệ vàng và mật ong: Nghệ có chất curcumin giúp kháng viêm, làm lành các vết loét trên niêm mạc đại tràng rất tốt, mật ong bổ trung ích khí, nhuận tràng, giảm co thắt. Bà con dùng bột nghệ nguyên chất trộn với mật ong ăn mỗi ngày trước bữa ăn, giúp bụng dạ êm ái hơn hẳn.
- Dùng lá mơ lông và trứng gà: Đây là bài thuốc dân gian kinh điển cho người bị đại tràng thể hàn, hay đi ngoài phân lỏng, kiết lị. Lá mơ lông có vị đắng, chát, tính mát, có tác dụng tiêu thũng, sát khuẩn, thanh nhiệt. Bà con hái một nắm lá mơ lông rửa sạch, thái nhỏ, trộn với lòng đỏ trứng gà rồi đem áp chảo trên lá chuối (không dùng mỡ), ăn khi còn nóng liên tục trong 1 tuần sẽ thấy số lần đi ngoài giảm rõ rệt.
- Nước sắc lá vối: Lá vối tươi hoặc khô chứa chất kháng sinh tự nhiên, giúp kiện tỳ, tiêu hóa tốt, sát khuẩn đường ruột. Bà con hãm nước lá vối uống thay trà hàng ngày giúp giảm tình trạng đầy bụng, ợ hơi, sôi bụng.
3. Chế độ ăn uống dưỡng sinh – Chìa khóa vàng cho người bệnh đại tràng
Lão dặn rồi, cái đại tràng đang tổn thương giống như một vết thương hở, bà con ăn uống không cẩn thận là làm nó rách thêm. Chế độ ăn uống dưỡng sinh đóng vai trò quyết định đến 50% sự thành bại của cách chữa viêm đại tràng mãn tính:
- Nguyên tắc ăn chín uống sôi: Tuyệt đối nói không với các món gỏi cá, tiết canh, nem chua, rau sống, mắm tôm… Những thực phẩm này chứa nhiều ký sinh trùng, vi khuẩn dễ gây nhiễm trùng đường ruột cấp tính trên nền đại tràng yếu, khiến bệnh bùng phát dữ dội hơn.
- Tránh xa chất kích thích và đồ ăn sinh hơi: Rượu bia, cà phê, nước ngọt có ga, đồ ăn quá nhiều dầu mỡ màng, đồ chiên rán xào, các loại gia vị cay nóng như ớt, tiêu… đều là “kẻ thù” làm kích ứng niêm mạc ruột, kích thích co thắt đại tràng dữ dội gây đau quặn.
- Bổ sung thực phẩm lành tính, dễ tiêu: Nên ăn các món thanh đạm như cháo, súp, thịt nạc hấp, cá hấp, các loại rau xanh nhiều chất xơ hòa tan như rau khoai lang, rau mồng tơi, bí đỏ. Khi đi ngoài phân lỏng thì nên ăn chuối tây, hồng xiêm để giúp se niêm mạc, hạn chế mất nước. Khi bị táo bón thì tăng cường uống nước, ăn đồ nhuận tràng.
4. Ổn định tình chí, giải tỏa căng thẳng tại nhà
Như lão đã phân tích về chứng Can tỳ bất hòa, tinh thần có thông suốt thì bụng dạ mới yên. Bà con nên tập thói quen ngủ đúng giờ, đủ giấc, tránh thức khuya sau 11 giờ đêm làm hao tổn can huyết. Mỗi ngày dành ra 20 – 30 phút đi bộ nhẹ nhàng, tập các bài tập thiền định, yoga hoặc tập hít thở sâu theo phương pháp dưỡng sinh để điều hòa thần kinh thực vật, giảm stress, từ đó xoa dịu các cơn co thắt đại tràng đột xuất.
Tuy nhiên, bà con cần nhớ rằng, các mẹo dân gian hay chế độ ăn uống chỉ có tác dụng hỗ trợ, làm nhẹ bớt triệu chứng bên ngoài chứ không thể thay thế thuốc điều trị chuyên sâu khi bệnh đã chuyển sang giai đoạn mãn tính kinh niên. Niêm mạc đại tràng lúc này đã xuất hiện các tổn thương sâu, teo loét, tạng tỳ vị đã suy nhược trầm trọng. Muốn giải quyết triệt để, cần phải có một bài thuốc thang Đông y được phối ngũ bài bản, có chiều sâu y lý để tác động trực tiếp vào căn nguyên, phục hồi công năng phủ tạng từ bên trong.
Thấu hiểu những nỗi khổ tâm của bà con khi phải chung sống với căn bệnh đại tràng dai dẳng, lão cùng các cộng sự tại Trung tâm Thuốc dân tộc đã dành nhiều năm nghiên cứu, phục dựng thành công bài thuốc đặc trị bệnh đại tràng từ cốt thuốc cổ truyền. Bài thuốc ứng dụng nguyên tắc “Công bổ kiêm trị”, vừa sử dụng các thảo dược có tính kháng viêm, sát khuẩn tự nhiên để làm lành vết loét niêm mạc, tiêu trừ tích trệ; vừa gia giảm các vị thuốc bổ tỳ, kiện vị, bổ can thận để nâng cao chính khí, cân bằng hệ vi sinh đường ruột. Toàn bộ dược liệu đều là thuốc Nam sạch đạt chuẩn GACP-WHO, được lão cân đo, gia giảm liều lượng linh hoạt theo đúng thể trạng, cơ địa của từng người bệnh, giúp mang lại hiệu quả điều trị bền vững, ngăn ngừa tái phát.
👉 Mời bà con tham khảo chi tiết cơ chế điều trị từ gốc của bài thuốc tại đây: BÀI THUỐC CHỮA BỆNH ĐẠI TRÀNG
Những lưu ý quan trọng khi áp dụng cách chữa viêm đại tràng mãn tính
Hành trình chữa bệnh đại tràng mãn tính là một chặng đường dài, đòi hỏi sự kiên trì, bền bỉ của cả thầy thuốc lẫn người bệnh. Lão luôn dặn dò học trò và bà con phải tuân thủ nghiêm ngặt những nguyên tắc sau để tránh những sai lầm đáng tiếc:
- Không lạm dụng thuốc kháng sinh bừa bãi: Nhiều bà con cứ thấy đau bụng đi ngoài là tự ý ra hiệu thuốc mua kháng sinh, thuốc cầm tiêu chảy về uống. Việc này cực kỳ nguy hiểm, vì kháng sinh sẽ tiêu diệt cả vi khuẩn có lợi, làm loạn khuẩn đường ruột trầm trọng hơn, khiến niêm mạc đại tràng ngày càng suy kiệt, dễ dẫn đến tình trạng nhờn thuốc, kháng thuốc.
- Kiên trì theo hết lộ trình: Thuốc Đông y đi từ gốc nên cần thời gian để ngấm, để bồi bổ tạng phủ từ từ. Bà con không được nóng vội, thấy uống dăm bảy ngày bụng êm êm là tự ý bỏ thuốc. Việc ngắt quãng giữa chừng làm tỳ vị chưa kịp phục hồi hoàn toàn, gặp điều kiện thuận lợi bệnh sẽ tái phát lại ngay.
- Cảnh báo đối tượng đặc biệt: Đối với phụ nữ mang thai, sau sinh, trẻ nhỏ hoặc người có bệnh nền nặng về gan, thận khi muốn áp dụng bất kỳ bài thuốc dân gian hay mẹo điều trị nào, tuyệt đối không được tùy tiện nghe theo lời mách bảo mà phải được sự tham vấn chuyên môn kỹ lưỡng từ thầy thuốc để đảm bảo an toàn tuyệt đối.
Bà con thân mến, cái bụng có khỏe thì ăn đời sống mới an vui, tinh thần mới phấn chấn được. Đừng để những cơn đau bụng âm ỉ, những lần đi ngoài thất thường làm bào mòn sức khỏe và chất lượng cuộc sống của mình. Nếu bà con đang loay hoay tìm cách chữa viêm đại tràng mãn tính mãi không đỡ, bụng dạ thường xuyên ấm ách, tiêu chảy nát sống dai dẳng, hãy để lại lời nhắn hoặc chụp lại các kết quả nội soi gửi cho lão. Lão sẽ trực tiếp xem xét hình ảnh lưỡi, bắt mạch chẩn bệnh qua Zalo 0972.606.773 hoặc bà con có thể trao đổi trực tiếp với lão qua Messenger Lão Tuấn để lão đưa ra lời khuyên, giải pháp điều trị phù hợp nhất với tạng người của bà con. Chúc bà con luôn nhiều sức khỏe, tâm an, bụng dạ luôn êm ấm!
Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc
Lão gửi gắm đôi điều:
Đông y trị bệnh là khai thông khí huyết, điều hòa âm dương, dưỡng tạng phủ cho vững – có gốc mạnh thì ngọn mới bền!


