Hội chứng ruột kích thích: Ăn gì, kiêng gì để bụng khỏe tâm an?

Bà con thân mến! Lão lại về với bà con đây. Trong suốt hơn 40 năm làm nghề y, từ những ngày khoác áo lính bác sĩ quân y nơi chiến trường biên giới thiếu thốn đủ đường, cho đến khi về công tác tại Bệnh viện Y học cổ truyền Trung ương, lão đã gặp không biết bao nhiêu bà con khổ sở vì cái bụng “dở chứng”. Có người mới ăn miếng đồ lạnh vào là bụng đã sôi lên sùng sục, có người thì đau quặn từng cơn, đi ngoài lúc lỏng lúc táo, cả ngày chỉ quanh quẩn gần cái nhà vệ sinh. Y học hiện đại gọi đó là hội chứng ruột kích thích, còn trong Y học cổ truyền của chúng ta, đó thường là hệ quả của việc Tỳ vị hư hàn hoặc Can Tỳ bất hòa.

Lão thấu hiểu cái nỗi khổ của bà con, không chỉ là nỗi đau thể xác mà còn là sự lo âu, mệt mỏi, ăn chẳng dám ăn, đi đâu cũng ngại. Nhiều bà con hỏi lão: “Lão ơi, cái bụng thế này thì nên ăn gì, kiêng gì cho nó yên?”. Hôm nay, bằng tất cả tâm huyết và kinh nghiệm của một người hậu duệ dòng họ Lê Hữu, lão xin chia sẻ tường tận để bà con nắm rõ cái gốc rễ mà tự chăm sóc sức khỏe ngay tại nhà.

Lão hiểu tiếng lòng của bà con mình, luôn mong mỏi có giải pháp toàn diện giúp phục hồi sức khỏe, cải thiện bền vững!

Vui lòng để lại thông tin, Lão liên hệ bà con hỏi thăm chi tiết:

Họ tên

Số điện thoại

Gửi tư vấn

1. Hiểu về hội chứng ruột kích thích dưới góc nhìn y lý

Bà con ạ, ruột kích thích không phải là một tổn thương thực thể kiểu như viêm loét đại tràng có vết trợt, mà nó là sự rối loạn chức năng. Hãy tưởng tượng cái hệ thống tiêu hóa của bà con như một cỗ máy, các bộ phận vẫn còn nguyên đó nhưng cách vận hành lại bị sai lệch. Trong Đông y, Tỳ (lách) và Vị (dạ dày) đóng vai trò là “gốc của hậu thiên”, là nơi tiếp nhận và chuyển hóa thức ăn thành chất dinh dưỡng nuôi cơ thể.

Khi Tỳ vị bị suy yếu do ăn uống không điều độ, dùng quá nhiều kháng sinh hay do tình chí (tâm lý) căng thẳng, nó sẽ mất đi khả năng kiểm soát. Can (gan) khí uất kết cũng có thể “phạm” vào Tỳ, gây ra những cơn đau quặn và rối loạn đi ngoài. Bởi vậy, chữa bệnh này không chỉ là chữa cái ruột, mà là chữa cái tâm, dưỡng cái tỳ.

“Chữa bệnh là cứu người, giữ nghề là giữ đạo. Muốn cái bụng yên, trước hết cái tâm phải tĩnh và cái miệng phải biết chọn lọc tinh hoa của đất trời.” – Lão Tuấn

2. Chế độ ăn “dưỡng Tỳ” – Những thực phẩm bà con nên ưu tiên

Để cái bụng sớm ổn định, bà con cần chọn những thực phẩm “lành”, dễ tiêu hóa và có tính chất hỗ trợ nhu động ruột. Lão dặn bà con nên lưu tâm những điều sau:

• Chất xơ hòa tan là “vị thuốc” quý: Bà con nên tăng cường rau xanh, củ quả tươi. Đặc biệt là những loại quả giàu kali như chuối chín, đu đủ chín. Những thứ này giúp làm mềm phân, giảm táo bón nhưng lại không gây kích thích quá mạnh lên thành ruột.
• Các loại ngũ cốc nguyên cám: Gạo lứt, bột bắp, cám gạo chứa nhiều vitamin nhóm B, rất tốt cho việc phục hồi niêm mạc đường tiêu hóa. Tuy nhiên, bà con nhớ nấu kỹ, ăn chậm để cơ thể dễ hấp thu.
• Thực phẩm giàu Carbohydrate lành mạnh: Mì ống, cơm trắng, bánh mì ngũ cốc là nguồn năng lượng quan trọng mà lại ít gây áp lực lên hệ tiêu hóa hơn các loại thịt mỡ.
• Đảm bảo vệ sinh: “Ăn chín uống sôi” không bao giờ là cũ. Hãy chọn thực phẩm tươi sạch, tránh xa các loại hóa chất bảo quản để không làm “vấy bẩn” thêm hệ thống tiêu hóa đang nhạy cảm của mình.

3. Những thứ “khắc tinh” – Bà con tuyệt đối nên kiêng khem

Người xưa có câu: “Bệnh tòng khẩu nhập”. Có những món ăn nhìn thì ngon miệng nhưng với người ruột kích thích, nó chẳng khác nào “thuốc độc”. Lão khuyên bà con nên dứt khoát kiêng những thứ này:

• Đồ ăn sống, lạnh (Sinh lạnh): Rau sống, tiết canh, gỏi cá, nem chua… là những thứ chứa đầy ký sinh trùng và có tính hàn rất mạnh. Chúng sẽ làm tỳ vị hư hàn thêm, gây đau bụng đi ngoài tức thì.
• Chất kích thích mạnh: Rượu bia, thuốc lá, cà phê đặc. Những thứ này khiến thần kinh trung ương và hệ thần kinh đường ruột bị kích thích quá mức, làm tăng co thắt đại tràng.
• Đồ nhiều dầu mỡ, chiên rán: Chất béo động vật rất khó tiêu, nó bắt gan và tụy phải làm việc quá sức, dễ gây chướng bụng, đầy hơi.
• Các loại gia vị chua cay quá mức: Ớt, tiêu, dấm quá chua sẽ làm niêm mạc ruột bị kích ứng, gây đau rát và rối loạn nhu động.
• Sữa và các chế phẩm từ sữa (nếu không dung nạp Lactose): Nhiều bà con uống sữa vào là đi ngoài ngay, đó là do đường lactose không được tiêu hóa, gây lên men trong ruột.

“Người thầy thuốc giỏi không chỉ biết bốc thuốc, mà còn phải biết dạy người bệnh cách ăn, cách ở sao cho thuận tự nhiên.” – Lão Tuấn

4. Cách ăn cũng quan trọng như món ăn

Không chỉ là ăn cái gì, mà “ăn như thế nào” cũng quyết định sự bình yên của cái bụng. Bà con hãy nhớ lời lão dặn:

1. Chia nhỏ bữa ăn: Thay vì ăn 3 bữa chính thật no, bà con hãy chia thành 5-6 bữa nhỏ. Mỗi bữa cách nhau khoảng 2-3 tiếng. Việc này giúp hệ tiêu hóa không bị quá tải đột ngột.
2. Nhai kỹ, chậm rãi: “Nhai kỹ no lâu”, nhai kỹ giúp thức ăn được trộn đều với dịch vị ngay từ khoang miệng, làm giảm bớt gánh nặng cho dạ dày và ruột. Khi nhai kỹ, bà con cũng hạn chế được việc nuốt hơi vào bụng, giảm chướng khí.
3. Không ăn quá no vào buổi tối: Buổi tối là lúc cơ thể cần nghỉ ngơi. Nếu bà con ăn quá nhiều chất đạm, chất béo vào lúc này, cái bụng sẽ phải “làm ca đêm”, dễ dẫn đến đầy bụng, mất ngủ.

5. Dưỡng sinh và thói quen sinh hoạt – “Chìa khóa” bền vững

Hội chứng ruột kích thích có liên quan mật thiết đến hệ thần kinh. Vì vậy, ngoài cái miệng, bà con phải chú ý đến cái tâm và cái thân:

• Giữ tâm thái bình an: Lo âu, căng thẳng là “kẻ thù” số một của đường ruột. Bà con hãy tập thiền, yoga hoặc đơn giản là đi dạo nhẹ nhàng, nghe nhạc để tâm hồn thư thái.
• Xoa bụng mỗi ngày: Đây là mẹo nhỏ nhưng cực kỳ hiệu quả. Mỗi sáng sớm hoặc tối trước khi ngủ, bà con nằm ngửa, lấy lòng bàn tay xoa nhẹ quanh rốn theo chiều kim đồng hồ khoảng 30-50 lần. Việc này giúp kích thích nhu động ruột đều đặn, hỗ trợ tiêu hóa cực tốt.
• Luyện thói quen đi ngoài đúng giờ: Hãy cố gắng tập đi vệ sinh vào một giờ cố định trong ngày, tốt nhất là vào buổi sáng sau khi ngủ dậy.

Bà con thấy đấy, y học cổ truyền không có gì thần thánh hay xa lạ, nó nằm ngay trong cách bà con chọn cọng rau, miếng cá, trong cách bà con hít thở và vận động mỗi ngày. Lão luôn mong bà con hiểu rằng, mình chính là vị bác sĩ tốt nhất cho chính mình. Đừng đợi đến khi đau không chịu nổi mới tìm đến thuốc, mà hãy “dưỡng” sức khỏe ngay từ khi nó còn chưa mất đi.

Sức khỏe của bà con là niềm an vui của lão. Đừng để những cơn đau bụng làm phiền cuộc sống của mình thêm nữa. Hãy bắt đầu thay đổi từ bữa cơm hôm nay, bà con nhé!

Bà con đang gặp vấn đề về tiêu hóa, ruột kích thích lâu ngày không khỏi, hãy để lại lời nhắn hoặc gửi kết quả khám cho lão để lão xem giúp, tránh để lâu ngày sinh ra nhiều biến chứng mệt mỏi qua Zalo 0972.606.773 hoặc Messenger Lão Tuấn.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc