- Nguyên PGĐ chuyên môn TTKTC bệnh viện YHCT Trung Ương
- Viện phó Viện y dược cổ truyền dân tộc
- PGĐ chuyên môn Trung tâm Thuốc Dân Tộc
- Hậu duệ của Y Tổ Hải Thượng Lãn Ông - Lê Hữu Trác
Đoàn bác sĩ Trung tâm Thuốc Dân Tộc trực tiếp kiểm chứng nguồn dược liệu Bắc tại Trung Quốc
Trong chuyến công tác chuyên môn tại Trung Quốc, Lão cùng đoàn bác sĩ Trung tâm Thuốc Dân Tộc đã tham gia tọa đàm chuyên môn, khảo sát vùng trồng Bạch truật, Bạch thược tại Bạc Châu, An Huy và làm việc trực tiếp với đơn vị cung ứng dược liệu.
Chuyến đi hướng đến một mục tiêu rất rõ ràng: tìm hiểu nguồn dược liệu từ gốc, tăng cường kiểm soát chất lượng và xây dựng nguồn dược liệu Bắc chính ngạch phục vụ người bệnh Việt Nam.
Chuyến công tác tập trung kiểm chứng chất lượng dược liệu Bắc từ gốc
Vừa qua, Lão cùng đoàn công tác của Trung tâm Thuốc Dân Tộc có chuyến làm việc tại Trung Quốc với nhiều hoạt động chuyên môn liên quan đến Y học cổ truyền và nguồn dược liệu Bắc.
Tham gia đoàn có Thầy thuốc nhân dân, PGS.TS Chu Quốc Trường – cố vấn chuyên môn; ông Nguyễn Quang Hưng – Tổng Giám đốc Trung tâm Thuốc Dân Tộc; Thầy thuốc ưu tú, Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Thị Tuyết Lan – Giám đốc chuyên môn; Lão – Thầy thuốc ưu tú, Bác sĩ CKII Lê Hữu Tuấn – Phó Giám đốc chuyên môn; Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà; đại diện Công ty Cổ phần Dược liệu ANVY cùng đội ngũ bác sĩ, chuyên gia của Trung tâm.

Đoàn tập trung tìm hiểu và đối chiếu nhiều khâu trong chuỗi dược liệu, từ vùng trồng, thu hái, sơ chế, phân loại, kiểm nghiệm, bào chế, bảo quản đến khả năng cung ứng cho thị trường Việt Nam.
Bởi với người làm nghề thuốc, chất lượng của một thang thuốc phải được quan tâm ngay từ nơi cây thuốc được trồng, chứ không phải đến lúc thuốc đã nằm trong tay người bệnh mới bắt đầu kiểm tra.
Mỗi người có một phác đồ riêng, bà con để lại thông tin, Lão Tuấn sẽ tư vấn trực tiếp:
Trao đổi chuyên môn giúp tăng cường kết nối Y học cổ truyền Việt Nam và Trung Quốc
Một nội dung quan trọng trong chuyến công tác là chương trình tọa đàm khoa học giữa đội ngũ chuyên gia, bác sĩ Y học cổ truyền hai nước.
Hai nền Y học cổ truyền Việt Nam và Trung Quốc có nhiều điểm tương đồng về lý luận âm dương, ngũ hành, tạng phủ, kinh lạc, khí huyết. Tuy nhiên, quá trình phát triển của mỗi nước cũng hình thành những kinh nghiệm thực hành riêng.
Những cuộc trao đổi trực tiếp giữa các chuyên gia vì thế có giá trị ở cả góc độ học thuật và thực tiễn.
Đội ngũ bác sĩ có thêm cơ hội trao đổi về kinh nghiệm ứng dụng dược liệu, phương pháp điều trị và những yêu cầu đặt ra đối với Y học cổ truyền trong điều kiện hiện nay.
Lão cho rằng, học nghề thuốc thì không bao giờ được tự bằng lòng với những gì mình đã biết. Kinh nghiệm càng nhiều càng phải biết học hỏi, đối chiếu và cập nhật để phục vụ người bệnh tốt hơn.

Khảo sát vùng trồng Bạch truật, Bạch thược giúp kiểm chứng chất lượng dược liệu từ gốc
Sau chương trình tọa đàm, đoàn tiếp tục đến Bạc Châu, An Huy – địa phương có truyền thống phát triển Đông y và dược liệu.
Tại đây, Lão cùng các đồng nghiệp trực tiếp khảo sát vùng trồng Bạch truật, Bạch thược và tìm hiểu những yếu tố có thể ảnh hưởng đến chất lượng dược liệu như giống cây, đất đai, khí hậu, phương pháp chăm sóc và thời điểm thu hái.

Bạch truật là vị thuốc thường được sử dụng với công năng kiện Tỳ, ích khí, táo thấp. Bạch thược có công năng dưỡng huyết, liễm âm, nhu Can, chỉ thống và được phối hợp trong nhiều bài thuốc tùy theo chứng trạng.
Nhưng cô bác cần nhớ, một vị thuốc có công năng được ghi trong sách không có nghĩa mọi dược liệu mang cùng tên đều có chất lượng giống nhau.
Nguồn gốc, chất lượng nguyên liệu, cách thu hái, sơ chế và bảo quản đều là những yếu tố cần được quan tâm.
Đó cũng là lý do Lão luôn cho rằng người thầy thuốc muốn sử dụng thuốc tốt thì phải quan tâm đến cả hành trình của vị thuốc trước khi nó đến phòng khám.
Làm việc trực tiếp với đơn vị cung ứng giúp làm rõ quy trình kiểm soát dược liệu
Trong chuyến đi, đoàn công tác cũng có buổi làm việc với Công ty Dược liệu Nhuận Phú Dung tại Bạc Châu, An Huy. Hai bên trao đổi về hệ thống cung ứng, phân loại, xử lý tạp chất, kiểm nghiệm, bào chế, bảo quản và định hướng hợp tác cung cấp dược liệu chất lượng cao.
Điều Lão quan tâm nhất là nguồn gốc và quy trình kiểm soát phía sau vị thuốc ấy.
Dược liệu phục vụ điều trị cần có nguồn gốc rõ ràng, được kiểm soát về chất lượng và an toàn; quá trình nhập khẩu, bảo quản và sử dụng cũng phải tuân thủ các quy định chuyên môn hiện hành.
Theo quy định quản lý dược liệu, việc kiểm soát chất lượng cần được thực hiện xuyên suốt từ nguồn nguyên liệu đến quá trình bảo quản, kiểm nghiệm và sử dụng. Đây là nền tảng quan trọng để bảo đảm chất lượng thuốc cổ truyền và thuốc dược liệu.

Chất lượng dược liệu cần được đánh giá bằng quy trình thay vì định kiến về xuất xứ
Lão biết có cô bác vẫn băn khoăn khi nghe đến dược liệu Bắc nhập khẩu.
Có người lo dược liệu không rõ nguồn gốc, có người sợ tồn dư hóa chất, có người lại nghĩ rằng cứ thuốc Bắc thì chất lượng không bảo đảm.
Những lo lắng ấy không phải không có cơ sở, bởi trên thị trường vẫn tồn tại nhiều vấn đề liên quan đến nguồn gốc và chất lượng dược liệu.
Dược liệu phải được đánh giá bằng nguồn gốc, tiêu chuẩn chất lượng, hồ sơ, quy trình kiểm soát và kết quả kiểm nghiệm cụ thể.
Chính vì vậy, thay vì chỉ giải thích bằng lời, đoàn công tác lựa chọn cách đi tận nơi, xem tận mắt, trao đổi trực tiếp với đơn vị trồng và cung ứng để có thêm cơ sở đánh giá. Đó cũng là cách Trung tâm Thuốc Dân Tộc muốn xây dựng sự minh bạch trong nguồn thuốc sử dụng cho người bệnh.
Chuẩn hóa dược liệu là một phần quan trọng trong nâng cao chất lượng điều trị
Một bài thuốc tốt cần nhiều yếu tố: Người thầy thuốc phải chẩn đoán đúng, lựa chọn đúng phép chữa, phối ngũ phù hợp và sử dụng dược liệu bảo đảm chất lượng. Thiếu một trong những yếu tố đó thì hiệu quả điều trị đều có thể bị ảnh hưởng.
Vì vậy, việc kiểm chứng vùng trồng, tìm hiểu quy trình cung ứng và tăng cường hợp tác chuyên môn không phải là công việc nằm ngoài hoạt động khám chữa bệnh.
Nó chính là một phần của quá trình nâng cao chất lượng điều trị bằng Y học cổ truyền. Người bệnh tin tưởng, trao gửi sức khỏe cho thầy thuốc thì người thầy thuốc phải có trách nhiệm với từng vị thuốc mình sử dụng.

Chuyến công tác củng cố định hướng sử dụng dược liệu Bắc chính ngạch
Sau chuyến đi, đoàn công tác có thêm những thông tin thực tế về vùng trồng, đơn vị cung ứng và các công đoạn liên quan đến kiểm soát dược liệu.
Đây là cơ sở để Trung tâm tiếp tục đánh giá, lựa chọn và xây dựng nguồn dược liệu phục vụ điều trị theo hướng rõ nguồn gốc, minh bạch và có kiểm soát.

Lão cho rằng, phát triển Y học cổ truyền trong thời đại hôm nay không thể chỉ dựa vào kinh nghiệm truyền đời.
Kinh nghiệm của cha ông vẫn là nền tảng quý giá, nhưng cần được kết hợp với kiểm chứng thực tế, tiêu chuẩn chất lượng và quy trình quản lý phù hợp.
Chuyến công tác tại Trung Quốc vì thế không chỉ là một hành trình tìm hiểu dược liệu. Đó còn là một bước trong quá trình đưa sự cẩn trọng của người thầy thuốc đi ngược về tận nguồn, để mỗi vị thuốc được lựa chọn có thêm một bước kiểm chứng trước khi đến với người bệnh.
Thuốc tốt phải bắt đầu từ dược liệu tốt, nhưng dược liệu tốt cũng phải được đặt đúng chỗ trong tay người thầy thuốc có chuyên môn.
Đó là cách Lão và các đồng nghiệp tại Trung tâm Thuốc Dân Tộc tiếp tục gìn giữ giá trị Y học cổ truyền, đồng thời từng bước chuẩn hóa hoạt động khám chữa bệnh để người bệnh có thêm niềm tin khi lựa chọn phương pháp điều trị này.
Lão Tuấn – Trung tâm Thuốc Dân Tộc
Lão gửi gắm đôi điều:
Đông y trị bệnh là khai thông khí huyết, điều hòa âm dương, dưỡng tạng phủ cho vững – có gốc mạnh thì ngọn mới bền!


