Cây Đương Quy

Có những vị thuốc nghe tên đã thấy mềm mại, như mang theo cả câu chuyện của người phụ nữ Á Đông. Đương quy là một vị như thế. Trong những ngày cơ thể mệt mỏi, khí huyết kém lưu thông, tay chân lạnh, sắc mặt nhợt nhạt, người xưa thường nhắc nhau đến đương quy như nhắc tới một người bạn cũ, âm thầm mà bền bỉ.

Với Lão, đương quy không chỉ là một vị thuốc trong sách vở. Nó là thứ đã theo Lão suốt nhiều năm hành nghề, từ những toa thuốc bồi bổ cho phụ nữ sau sinh cho tới những bài thuốc dưỡng huyết cho người già yếu, suy nhược. Hiểu đúng đương quy, dùng đúng đương quy, thì cơ thể sẽ tự biết cách hồi phục từ bên trong.

Ảnh đại diện
Lão hiểu tiếng lòng của bà con mình, luôn mong mỏi có giải pháp toàn diện giúp phục hồi sức khỏe, cải thiện bền vững!

Vui lòng để lại thông tin, Lão liên hệ bà con hỏi thăm chi tiết:

Đặc điểm – Nguồn gốc dược liệu

Nói tới đương quy, bà con thường nghĩ ngay tới phần rễ, bởi đó chính là bộ phận làm thuốc quý nhất. Đương quy thuộc họ Hoa tán, cây sống nhiều năm, thân mềm, lá xẻ lông chim, mùi thơm rất đặc trưng, chỉ cần ngửi là nhận ra ngay.

Vị thuốc này có nguồn gốc từ các vùng núi cao, khí hậu mát mẻ như Trung Quốc, Triều Tiên, Nhật Bản, sau này được trồng ở một số vùng có điều kiện tương tự. Đất phải tơi xốp, khí hậu mát, thì rễ mới tích đủ tinh chất, dược tính mới tròn đầy.

Cây đương quy được dùng rất nhiều trong y học
Cây đương quy được dùng rất nhiều trong y học

Cách thu hoạch – sơ chế

Đương quy thường được thu hoạch khi cây đã đủ tuổi, rễ to, chắc, thường vào cuối thu. Khi ấy, tinh chất trong rễ đã tích tụ đầy đủ, dùng mới đạt hiệu quả.

Sau khi đào lên, rễ được rửa sạch đất cát, cắt bỏ phần thân lá, rồi đem phơi hoặc sấy nhẹ cho khô. Khâu sơ chế rất quan trọng, nếu phơi quá gắt sẽ làm hao tinh dầu, còn ẩm quá thì dễ mốc, mất dược tính.

Tính vị – Quy kinh – Công năng theo Đông y

Theo Đông y, đương quy có tính ôn, vị ngọt cay, quy vào các kinh Can, Tâm và Tỳ. Hiểu nôm na, đây là vị thuốc đi sâu vào huyết, vừa nuôi dưỡng vừa điều hòa.

Công năng nổi bật nhất của đương quy là bổ huyết, hoạt huyết và điều kinh. Với người huyết hư, khí huyết lưu thông kém, đương quy giống như dòng nước ấm, vừa nuôi vừa đẩy, giúp cơ thể bớt tắc nghẽn, bớt trì trệ.

Tác dụng theo Y học hiện đại

Dưới góc nhìn y học hiện đại, trong đương quy có nhiều hoạt chất như tinh dầu, axit hữu cơ, vitamin và khoáng chất. Những chất này có tác dụng hỗ trợ tuần hoàn máu, chống viêm nhẹ và giúp cơ thể thích nghi tốt hơn với tình trạng suy nhược.

Một số nghiên cứu còn cho thấy đương quy có khả năng hỗ trợ điều hòa nội tiết nữ và cải thiện tình trạng thiếu máu nhẹ. Dù vậy, Tây y vẫn xem đương quy là dược liệu hỗ trợ, cần dùng đúng liều và đúng đối tượng.

Các bài thuốc ứng dụng

Trong thực tế, đương quy hiếm khi dùng đơn lẻ mà thường phối hợp với các vị khác để phát huy hết công năng.

Bổ huyết – dưỡng cơ thể suy nhược

Đương quy phối cùng thục địa, bạch thược, xuyên khung thường dùng cho người sắc mặt xanh xao, chóng mặt, mệt mỏi kéo dài. Bài thuốc này giúp nuôi huyết từ gốc, cơ thể dần ấm lên, sức lực hồi phục.

Điều hòa kinh nguyệt

Với phụ nữ kinh nguyệt không đều, đau bụng kinh do huyết hư hoặc huyết ứ, đương quy kết hợp ích mẫu, ngải cứu mang lại hiệu quả khá rõ. Điều quan trọng là phải dùng đúng thời điểm trong chu kỳ.

Hỗ trợ sau sinh

Sau sinh, khí huyết hao tổn nhiều, đương quy thường được gia giảm trong các bài thuốc bồi bổ, giúp sản phụ nhanh hồi sức, da dẻ hồng hào trở lại.

Rễ đương quy thường kết hợp với nhiều vị thuốc khác
Rễ đương quy thường kết hợp với nhiều vị thuốc khác

Lưu ý kiêng kỵ

Đương quy tính ôn, không phải ai dùng cũng hợp. Người đang sốt, viêm cấp, tiêu chảy do nhiệt, hoặc phụ nữ đang có thai cần đặc biệt thận trọng.

Bà con tuyệt đối không tự ý dùng liều cao kéo dài. Dược liệu quý mà dùng sai thì cũng thành gánh nặng cho cơ thể.

Dưỡng sinh – Hỗ trợ kết hợp

Khi dùng đương quy, bà con nên kết hợp ăn uống thanh đạm, ngủ nghỉ điều độ để huyết dễ sinh, khí dễ vận hành. Tránh thức khuya, tránh lo nghĩ nhiều, vì tâm bất an thì huyết cũng khó yên.

Các hình thức dưỡng sinh nhẹ nhàng như đi bộ chậm, xoa bóp vùng bụng dưới, tập thở sâu cũng giúp đương quy phát huy tác dụng tốt hơn, cơ thể tiếp nhận thuốc một cách tự nhiên.

Vì mỗi người một thể trạng, nếu bà con muốn dùng đương quy theo liệu trình phù hợp với mình, cứ nhắn qua Zalo 0972606773, Lão sẽ xem xét kỹ rồi mới dặn dò cụ thể, tránh dùng theo lời truyền miệng.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc

Chia sẻ bài viết mạng xã hội:
BS CKII. TTUT Lê Hữu Tuấn
BS CKII. TTUT Lê Hữu Tuấn

Lão gửi gắm đôi điều:

Đông y trị bệnh là khai thông khí huyết, điều hòa âm dương, dưỡng tạng phủ cho vững – có gốc mạnh thì ngọn mới bền!