Cây Huyền Sâm

Có những lúc trong người cứ bứt rứt, nóng nảy, cổ họng khô rát, da dẻ nổi mẩn mà không hiểu vì sao. Thuốc uống vào thì mát lúc đầu, nhưng sau lại dễ mệt. Trong những ca như vậy, Lão thường nhớ tới một vị thuốc tính hàn mà không làm tổn thương chính khí, đó là cây huyền sâm.

Huyền sâm không phải vị thuốc ồn ào, cũng chẳng phải thứ dùng cấp tốc. Nó giống như người bạn trầm lặng, chuyên đi dọn phần nhiệt âm ỉ trong cơ thể, nuôi lại tân dịch đã hao hụt. Hiểu đúng và dùng đúng, vị thuốc này giúp cơ thể tự điều hòa từ bên trong.

Lão hiểu tiếng lòng của bà con mình, luôn mong mỏi có giải pháp toàn diện giúp phục hồi sức khỏe, cải thiện bền vững!

Vui lòng để lại thông tin, Lão liên hệ bà con hỏi thăm chi tiết:

Họ tên

Số điện thoại

Gửi tư vấn

Đặc điểm – Nguồn gốc dược liệu

Để hiểu được giá trị của huyền sâm, trước hết bà con cần hình dung rõ hình dáng và xuất thân của cây thuốc này.

Cây huyền sâm là cây thân thảo sống lâu năm, rễ phình to thành củ, bên ngoài sẫm màu, ruột bên trong đen nâu, vị hơi ngọt sau chuyển đắng. Lá mọc đối, hoa nhỏ màu tím sẫm. Bộ phận làm thuốc chính là rễ củ.

Huyền sâm mọc nhiều ở vùng núi cao, khí hậu mát, đất tơi xốp. Ở nước ta, cây được trồng và thu hái tại các tỉnh miền núi phía Bắc. Trong Đông y, đây là vị thuốc quen thuộc, được ghi chép từ lâu trong các y thư cổ.

Cách thu hoạch – sơ chế

Khi đã biết cây, thì cách thu hái cũng quan trọng không kém, bởi sai thời điểm là mất dược tính.

Huyền sâm thường được thu hoạch vào cuối thu, đầu đông, khi phần thân lá trên mặt đất đã tàn. Lúc này, tinh chất dồn hết xuống rễ, củ chắc và đậm vị nhất.

Sau khi đào về, rễ được rửa sạch đất cát, cắt bỏ rễ con, sau đó đem phơi hoặc sấy nhẹ cho se mặt. Theo kinh nghiệm cổ truyền, huyền sâm thường được ủ mềm rồi phơi lại nhiều lần để củ dẻo, màu sẫm đều, giữ trọn tính thuốc.

Tính vị – Quy kinh – Công năng theo Đông y

Đông y nhìn huyền sâm không chỉ qua vị giác, mà qua cả cách nó đi vào tạng phủ.

Huyền sâm có tính hàn, vị ngọt đắng, quy vào kinh phế, thận và vị. Tính hàn của nó giúp thanh nhiệt, nhưng vị ngọt lại có tác dụng sinh tân, dưỡng âm, không làm khô hao cơ thể.

Công năng chính của huyền sâm là thanh nhiệt lương huyết, dưỡng âm sinh tân, giải độc, nhuận táo. Vị thuốc này thường dùng khi âm hư sinh nội nhiệt, miệng khô, họng đau, táo bón do nhiệt, hoặc người nóng trong kéo dài.

Tác dụng theo Y học hiện đại

Y học hiện đại cũng đã có những góc nhìn rõ hơn về vị thuốc cổ truyền này.

Trong huyền sâm có các hoạt chất như iridoid glycosid, flavonoid và các acid hữu cơ. Những chất này cho thấy tác dụng chống viêm, hạ nhiệt, hỗ trợ điều hòa miễn dịch.

Một số nghiên cứu còn ghi nhận huyền sâm có khả năng hỗ trợ bảo vệ gan, giảm phản ứng viêm mạn và góp phần cải thiện tình trạng khô niêm mạc, đúng với kinh nghiệm Đông y về dưỡng âm sinh tân.

Các bài thuốc ứng dụng

Tùy theo thể trạng và mục đích dùng, huyền sâm được phối hợp khác nhau để phát huy hiệu quả.

Thanh nhiệt, giảm viêm họng, khô miệng

Huyền sâm thường được phối với mạch môn, sinh địa, cam thảo. Bài thuốc này giúp làm dịu cổ họng, giảm nóng rát, thích hợp cho người nói nhiều, hay khàn tiếng do nhiệt.

Dưỡng âm, hỗ trợ người âm hư nội nhiệt

Trong các bài thuốc dưỡng âm, huyền sâm đi cùng thục địa, thiên môn, hoài sơn. Sự kết hợp này giúp nuôi lại phần âm dịch bị hao, giảm cảm giác bốc hỏa âm ỉ trong người.

Hỗ trợ táo bón do nhiệt

Với người táo bón, miệng khô, lưỡi đỏ, huyền sâm phối hợp với sinh địa, huyền sâm giúp sinh tân, làm mềm ruột, đi ngoài dễ hơn mà không gây lệ thuộc.

Lưu ý kiêng kỵ

Dù là thuốc lành, huyền sâm vẫn cần dùng đúng người.

Người tỳ vị hư hàn, hay lạnh bụng, đi ngoài phân lỏng không nên dùng đơn độc huyền sâm. Phụ nữ có thai hoặc người đang dùng thuốc Tây dài ngày cần tham khảo ý kiến thầy thuốc trước khi dùng.

Dưỡng sinh – Hỗ trợ kết hợp

Dùng huyền sâm sẽ hiệu quả hơn nếu bà con biết giữ nếp sinh hoạt cho phù hợp.

Nên hạn chế đồ cay nóng, rượu bia, thức khuya. Uống đủ nước ấm, tập thở chậm, đi bộ nhẹ mỗi ngày để giúp âm dịch phục hồi. Cơ thể mát dần từ gốc thì thuốc mới phát huy hết tác dụng.

Khi dùng huyền sâm, điều quan trọng nhất vẫn là đúng thể, đúng liều. Mỗi người mỗi khác, không ai giống ai hoàn toàn. Nếu bà con còn băn khoăn không biết mình có hợp dùng huyền sâm hay không, cứ nhắn qua Zalo 0972606773, Lão sẽ xem xét kỹ rồi dặn dò cặn kẽ, tránh dùng sai mà uổng công vị thuốc.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc