Cây Hạ Khô Thảo

Dạo gần đây Lão tiếp chuyện nhiều bà con, thấy ai nấy đều than thở về cái chứng nóng trong, người lúc nào cũng hầm hập như lò than, rồi sinh ra mụn nhọt, sưng đau khắp cổ. Có bác còn bảo với Lão, dù đã uống đủ thứ nước mát mà cái cục hạch ở cổ vẫn chẳng chịu lặn, cứ sưng tấy làm ăn không ngon ngủ không yên.

Thực ra cái cơ thể mình nó cũng giống như một cái bếp lò, khi ngọn lửa bên trong bốc lên quá mạnh mà nước tưới không đủ thì sinh ra khô héo, thiêu đốt tân dịch. Hôm nay Lão muốn tỉ tê với bà con về một vị thuốc quý, được ví như dòng suối mát lành giúp dập tắt ngọn lửa ấy, đó chính là cây Hạ khô thảo.

Ảnh đại diện
Lão hiểu tiếng lòng của bà con mình, luôn mong mỏi có giải pháp toàn diện giúp phục hồi sức khỏe, cải thiện bền vững!

Vui lòng để lại thông tin, Lão liên hệ bà con hỏi thăm chi tiết:

Đặc điểm – Nguồn gốc dược liệu

Cây Hạ khô thảo có cái tên nghe rất lạ tai nhưng lại chứa đựng đặc điểm sinh trưởng của nó, chính là cây sẽ khô héo ngay sau tiết Hạ chí. Đây là loại cây thân thảo, sống lâu năm, thân hình vuông, màu tím đỏ, thường cao chừng một đến hai gang tay bà con mình. Lá cây mọc đối, hình trứng dài, mép có răng cưa nhỏ, trông rất cứng cáp.

Cái phần quý giá nhất mà chúng ta hay dùng làm thuốc chính là cụm hoa. Hoa của nó có màu tím nhạt hoặc trắng, mọc thành bông ở đầu cành, trông như những tòa tháp nhỏ li ti. Khi cây khô, toàn bộ cụm hoa chuyển sang màu nâu đỏ, cầm lên thấy nhẹ nhưng lại chứa đựng dược tính rất mạnh mẽ.

Cây hạ khô thảo được sử dụng chủ yến phần cụm hoa
Cây hạ khô thảo được sử dụng chủ yến phần cụm hoa

Cách thu hoạch – sơ chế

Để giữ được trọn vẹn cái tinh túy của đất trời, bà con cần chú ý thời điểm thu hái. Đúng như cái tên, Lão thường dặn học trò phải hái hoa vào mùa hạ, khi bông hoa đang chuyển sang màu nâu đỏ nhưng hạt bên trong chưa kịp rụng hết. Đây là lúc dược chất trong cây cô đọng nhất.

Sau khi hái về, bà con đem rũ sạch bụi đất, rồi tranh thủ nắng to mà phơi khô ngay. Nếu gặp trời mưa, phải đem sấy nhẹ để tránh nấm mốc làm mất đi vị thuốc. Khi dùng, chỉ cần cắt ngắn, bỏ bớt những phần thân già héo là có thể đem sắc uống được rồi.

Tính vị – Quy kinh – Công năng theo Đông y

Trong sổ tay Nam y của Lão, Hạ khô thảo có vị đắng, cay, tính hàn, đi thẳng vào hai kinh Can và Đởm. Bà con cứ hình dung, nó giống như một người lính canh gác cho lá gan của mình, giúp quét sạch những nhiệt độc đang tích tụ gây bệnh.

Công năng chính của vị thuốc này là thanh can hỏa, tán kết và tiêu sưng. Những ai đang khổ sở vì gan nóng bốc lên mắt làm đỏ hoe, đau nhức, hay những khối u hạch tích tụ lâu ngày ở cổ, ở vú do khí huyết ứ trệ, thì Hạ khô thảo chính là vị “khắc tinh” giúp làm mềm và tan dần những cục cứng ấy.

Tác dụng theo Y học hiện đại

Các nhà khoa học ngày nay cũng đã tìm thấy trong bông hoa nhỏ bé này rất nhiều hoạt chất quý như tinh dầu, alkaloid và các acid hữu cơ. Những chất này có khả năng kháng khuẩn rất tốt, giúp ức chế sự phát triển của nhiều loại vi khuẩn gây viêm nhiễm, mụn nhọt.

Đặc biệt, y học hiện đại cũng ghi nhận Hạ khô thảo có tác dụng hạ huyết áp rõ rệt và giúp bảo vệ tế bào gan. Điều này rất phù hợp với y lý Đông y về việc thanh can, giúp cho dòng máu chảy trong cơ thể được êm dịu, không còn bốc hỏa làm bà con chóng mặt, đau đầu nữa.

Các bài thuốc ứng dụng

Tùy vào tình trạng bệnh nóng trong hay tích tụ hạch độc mà Lão thường phối ngũ Hạ khô thảo với các vị thuốc khác nhau để đạt hiệu quả tốt nhất cho bà con.

Hỗ trợ tiêu tan u hạch và mụn nhọt

Khi cơ thể có những khối hạch ở cổ hoặc mụn nhọt sưng đau lâu ngày không khỏi, đó là dấu hiệu của nhiệt độc kết tụ lại. Bà con có thể áp dụng bài thuốc sau để làm mát và tiêu sưng.

Bài thuốc số 1:

  • Thành phần: Hạ khô thảo 20g, Bồ công anh 20g, Kim ngân hoa 15g.
  • Phương pháp dùng: Đem tất cả rửa sạch, sắc với 3 bát nước, cô lại còn 1 bát uống trong ngày.
  • Đối tượng/hiệu quả: Giúp thanh nhiệt giải độc, làm tan các khối sưng đau và mụn nhọt hiệu quả.

Hỗ trợ cho người cao huyết áp và đau mắt đỏ

Với những bà con thường xuyên thấy đầu nặng chình chịch, mắt đỏ, hay nóng nảy do huyết áp cao, vị thuốc này sẽ giúp xoa dịu thần kinh và ổn định áp lực máu.

Bài thuốc số 2:

  • Thành phần: Hạ khô thảo 30g, Cúc hoa 12g, Quyết minh tử 15g.
  • Phương pháp dùng: Sắc uống hằng ngày thay trà.
  • Đối tượng/hiệu quả: Làm mát gan, sáng mắt và hỗ trợ điều hòa huyết áp rất tốt.
Hạ khô thảo thường sẽ kết hợp với các vị thuốc khác
Hạ khô thảo thường sẽ kết hợp với các vị thuốc khác

Lưu ý kiêng kỵ

Dù là thuốc quý nhưng bà con nhớ cho Lão câu “đúng người – đúng thời – đúng lượng”. Vì Hạ khô thảo có tính hàn rất mạnh, nên những bà con nào vốn dĩ tỳ vị hư hàn, hay bị lạnh bụng, đi ngoài lỏng thì tuyệt đối không nên dùng đơn độc hoặc dùng quá liều.

Phụ nữ đang trong thời kỳ mang thai cũng cần hết sức thận trọng, tốt nhất là nên hỏi ý kiến thầy thuốc trước khi dùng. Đừng thấy người ta uống mát mà mình cũng bắt chước, vì cơ địa mỗi người mỗi khác, dùng sai cách có khi lại làm cơ thể thêm mệt mỏi.

Dưỡng sinh – Hỗ trợ kết hợp

Để vị thuốc phát huy được hết tác dụng, Lão khuyên bà con nên kết hợp với một chế độ sinh hoạt điều độ. Hãy hạn chế ăn những đồ cay nóng, chiên xào nhiều dầu mỡ vì chúng chính là “củi khô” nuôi dưỡng ngọn lửa nhiệt trong người.

Mỗi buổi sáng hoặc tối, bà con nên tập thói quen hít thở sâu, đi bộ nhẹ nhàng để khí huyết được lưu thông. Một tinh thần thoải mái, không lo âu phiền muộn chính là liều thuốc quý giá nhất giúp gan được thư thái, từ đó bệnh tật cũng tự nhiên mà lui dần.

Cây Hạ khô thảo tuy nhỏ bé, khô cằn sau mùa hạ nhưng lại mang trong mình sức mạnh chữa lành vô cùng to lớn nếu chúng ta biết dùng đúng cách. Lão hy vọng những chia sẻ này sẽ giúp bà con có thêm kiến thức để chăm sóc sức khỏe cho bản thân và gia đình ngay tại nhà.

Bà con nếu còn trăn trở về các chứng u hạch, nóng trong hay muốn biết liệu cơ địa mình có hợp với vị thuốc này không, đừng ngần ngại nhắn tin cho Lão. Bà con có thể gửi triệu chứng hoặc hình ảnh qua Zalo 0972606773 để Lão xem xét và dặn dò kỹ lưỡng hơn nhé.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc

Chia sẻ bài viết mạng xã hội:
BS CKII. TTUT Lê Hữu Tuấn
BS CKII. TTUT Lê Hữu Tuấn

Lão gửi gắm đôi điều:

Đông y trị bệnh là khai thông khí huyết, điều hòa âm dương, dưỡng tạng phủ cho vững – có gốc mạnh thì ngọn mới bền!