Long Nha Thảo

Trong kho tàng cây thuốc Nam của cha ông ta, có những vị thuốc nhìn qua tưởng rất bình dị nhưng lại ẩn chứa sức mạnh điều hòa cơ thể đáng nể. Long nha thảo là một trong những dược liệu như vậy. Không ít lần Lão gặp bà con đến than phiền vì chảy máu kéo dài, đường ruột yếu hay cơ thể suy nhược sau bệnh. Chỉ cần biết dùng đúng vị thuốc, đúng cách, nhiều khi cơ thể tự cân bằng lại như đất được bồi thêm phù sa.

Long nha thảo không phải là vị thuốc xa lạ với Đông y. Từ lâu, các thầy thuốc đã dùng vị này để cầm máu, thanh nhiệt, điều hòa khí huyết. Điều đáng quý là dược liệu vừa lành tính vừa dễ tìm, nhưng phải hiểu rõ đặc điểm và cách dùng thì mới phát huy được trọn vẹn công năng của nó.

Đặc điểm – Nguồn gốc dược liệu

Trước khi bàn sâu về công dụng, bà con nên hiểu qua hình dáng và nguồn gốc của vị thuốc này để dễ nhận biết ngoài tự nhiên.

Long nha thảo còn được gọi với những tên khác như tiên hạc thảo, hạc thảo hay mao chân thảo. Cây thuộc họ Hoa hồng Rosaceae. Trong Đông y, bộ phận được sử dụng chủ yếu là toàn thân cây trên mặt đất.

Cây thường mọc thành bụi, cao khoảng nửa mét đến hơn một mét. Thân có lông mịn, lá kép hình lông chim, mép lá có răng cưa nhỏ. Hoa nhỏ màu vàng mọc thành chùm dài. Khi quả già có những móc nhỏ dễ bám vào quần áo hoặc lông động vật, vì thế bà con đi qua bãi cỏ nhiều khi thấy chúng dính đầy vào vạt áo.

Loại cây này mọc hoang ở nhiều nơi như ven đồi, bãi cỏ, vùng đất ẩm. Ở Việt Nam có thể gặp tại các vùng trung du và miền núi phía Bắc, đôi khi cũng thấy ở những vùng đồng bằng có thảm thực vật tự nhiên.

Đừng chỉ chăm chăm giảm triệu chứng, muốn điều trị bệnh hiệu quả - an toàn - bền vững cần biện chứng được căn nguyên gốc rễ để luận trị giải pháp điều trị.

Mỗi người có một phác đồ riêng, bà con để lại thông tin, Lão Tuấn sẽ tư vấn trực tiếp:

Họ tên

Số điện thoại

Tình trạng

Gửi tư vấn

Cách thu hoạch – sơ chế

Để vị thuốc giữ được dược tính tốt nhất, khâu thu hái và sơ chế cũng cần chú ý một vài điểm nhỏ.

Long nha thảo thường được thu hoạch khi cây bắt đầu ra hoa hoặc đang ở thời kỳ hoa nở rộ. Lúc này hoạt chất trong cây khá dồi dào, dược tính cũng ổn định hơn.

Sau khi nhổ cả cây, bà con rũ sạch đất, rửa nhanh qua nước rồi cắt bỏ phần rễ già. Cây được cắt khúc vừa phải rồi đem phơi nắng nhẹ hoặc sấy khô. Khi dược liệu khô giòn, màu xanh nâu và còn giữ mùi thơm nhẹ đặc trưng là có thể bảo quản dùng dần.

Trong nhiều bài thuốc Đông y, dược liệu thường được dùng ở dạng phơi khô để sắc uống. Tuy nhiên một số kinh nghiệm dân gian cũng dùng cây tươi giã đắp ngoài khi cần cầm máu.

Tính vị – Quy kinh – Công năng theo Đông y

Trong Đông y, mỗi vị thuốc đều có tính vị và đường đi riêng trong cơ thể. Long nha thảo cũng vậy.

Dược liệu có vị đắng hơi chát, tính bình. Theo y thư cổ, vị thuốc này quy vào kinh Can và Tỳ. Nhờ vậy mà vừa tác động tới huyết mạch, vừa hỗ trợ hệ tiêu hóa.

Công năng nổi bật của Long nha thảo là thu liễm chỉ huyết, thanh nhiệt giải độc và kiện tỳ. Nói theo cách dễ hiểu, vị thuốc giống như chiếc van giúp cầm lại những dòng chảy quá mức của cơ thể như chảy máu hay tiêu chảy.

Khi tỳ vị yếu, khí huyết vận hành không vững, cơ thể dễ sinh ra các chứng xuất huyết hoặc đại tiện lỏng kéo dài. Long nha thảo giúp củng cố tỳ khí, làm bền thành mạch và ổn định sự vận hành của khí huyết.

Tác dụng theo Y học hiện đại

Không chỉ Đông y, nhiều nghiên cứu hiện đại cũng đã tìm thấy một số hoạt chất đáng chú ý trong Long nha thảo.

Trong dược liệu có chứa tannin, flavonoid và một số hợp chất phenolic. Các thành phần này có tác dụng làm săn niêm mạc, hỗ trợ cầm máu và kháng viêm.

Một số nghiên cứu còn ghi nhận dược liệu có khả năng ức chế một số vi khuẩn đường ruột, đồng thời hỗ trợ giảm tiêu chảy và bảo vệ niêm mạc tiêu hóa.

Nhờ những đặc tính đó, Long nha thảo được xem như một dược liệu hỗ trợ tốt cho các tình trạng rối loạn tiêu hóa và xuất huyết nhẹ.

Các bài thuốc ứng dụng

Trong thực tế điều trị, Long nha thảo thường không dùng đơn độc mà phối hợp với nhiều vị thuốc khác để tăng hiệu quả.

Bài thuốc hỗ trợ cầm máu

Dùng Long nha thảo khoảng 20 đến 30g sắc với nước uống trong ngày. Bài thuốc thường được áp dụng khi có các chứng như chảy máu cam, rong kinh nhẹ hoặc chảy máu sau chấn thương nhỏ.

Bài thuốc hỗ trợ tiêu chảy kéo dài

Kết hợp Long nha thảo với bạch truật và hoài sơn. Sắc uống ngày một thang giúp kiện tỳ, làm săn niêm mạc ruột và giảm tình trạng đại tiện lỏng.

Bài thuốc hỗ trợ viêm đường ruột

Dùng Long nha thảo phối hợp với hoàng liên và cam thảo. Bài thuốc có tác dụng thanh nhiệt, kháng viêm và hỗ trợ ổn định hoạt động tiêu hóa.

Lưu ý kiêng kỵ

Dù là thảo dược lành tính, Long nha thảo vẫn cần dùng đúng người và đúng liều.

• Người có thể trạng táo bón nặng nên thận trọng vì dược liệu có tính thu liễm.
• Phụ nữ mang thai nên hỏi ý kiến thầy thuốc trước khi dùng.
• Không nên dùng kéo dài với liều cao nếu không có hướng dẫn chuyên môn.

Dưỡng sinh – Hỗ trợ kết hợp

Bên cạnh việc dùng thuốc, Đông y luôn coi trọng việc dưỡng sinh để giúp cơ thể phục hồi từ gốc.

Bà con nên duy trì chế độ ăn nhẹ nhàng, dễ tiêu, hạn chế đồ cay nóng và rượu bia khi đang gặp vấn đề tiêu hóa hoặc xuất huyết. Những món cháo ấm, canh thanh đạm sẽ giúp tỳ vị được nghỉ ngơi.

Việc ngủ đủ giấc, vận động nhẹ và giữ tinh thần thư thái cũng giúp khí huyết lưu thông tốt hơn. Khi cơ thể ổn định, các vị thuốc như Long nha thảo mới phát huy hết tác dụng của mình.

Nếu bà con đang muốn dùng Long nha thảo để hỗ trợ một tình trạng sức khỏe cụ thể, tốt nhất nên được hướng dẫn đúng cách. Mỗi người một cơ địa, một thể bệnh khác nhau, vì vậy liều lượng và cách phối vị cũng sẽ khác nhau.

Bà con có thể chia sẻ tình trạng sức khỏe của mình qua Zalo 0972606773, Lão sẽ xem xét kỹ hơn để hướng dẫn cách dùng dược liệu phù hợp, tránh dùng sai mà phí đi vị thuốc quý.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc