Nội tiết tố và Hội chứng ruột kích thích: Cách ổn định bụng dạ

Bà con thân mến! Có bao giờ bà con để ý, những cơn đau bụng, đầy hơi hay chuyện “đi ngoài” của chị em phụ nữ mình thường diễn biến thất thường hơn nam giới không? Nhiều bà con tìm đến Lão than thở rằng, cứ mỗi khi “đến tháng” là cái bụng lại giở quẻ, lúc thì đau quặn, lúc lại đi lỏng không dứt. Thực ra, cái bụng và cái “nội tiết” của chị em có mối liên hệ mật thiết lắm, mà y học hiện đại gọi là hội chứng ruột kích thích (IBS) chịu ảnh hưởng của hormone. Hôm nay, Lão dành chút thời gian ngồi lại, cùng bà con bóc tách cái căn nguyên này dưới cái nhìn của Đông y chúng ta, để hiểu mà biết cách dưỡng thân cho đúng.

Lão hiểu tiếng lòng của bà con mình, luôn mong mỏi có giải pháp toàn diện giúp phục hồi sức khỏe, cải thiện bền vững!

Vui lòng để lại thông tin, Lão liên hệ bà con hỏi thăm chi tiết:

Họ tên

Số điện thoại

Gửi tư vấn

Mối dây liên kết giữa nội tiết và cái bụng của bà con

Hormone hay nội tiết tố, trong Đông y chúng ta có thể hiểu nôm na là phần “tinh” và “huyết” được điều tiết bởi tạng Thận và tạng Can. Ở phụ nữ, hai loại hormone chính là estrogen và progesterone không chỉ quyết định thiên chức làm mẹ mà còn “nhúng tay” rất sâu vào hoạt động của hệ tiêu hóa. Bà con cứ hình dung, đường ruột của chúng ta có những thụ thể rất nhạy cảm, chúng sẵn sàng bám lấy các hormone này. Khi nội tiết biến động, nó khiến nhu động ruột lúc thì co bóp dồn dập, lúc lại trì trệ, lờ đờ.

“Thân thể con người là một chỉnh thể thống nhất, không có tạng phủ nào hoạt động đơn độc. Cái bụng đau không chỉ do đồ ăn thức uống, mà còn do khí huyết, nội tiết bên trong không thông.”

Nghiên cứu cũng cho thấy, estrogen ảnh hưởng trực tiếp đến mức độ đau bụng. Khi lượng hormone này ở mức ổn định, nó kích thích sản sinh serotonin – một chất giúp bà con cảm thấy an tâm, thư thái và làm dịu các cơn đau. Ngược lại, khi hormone sụt giảm đột ngột, ngưỡng chịu đau của bà con cũng thấp xuống, khiến những cơn co thắt nhẹ cũng trở thành nỗi ám ảnh.

Tại sao cứ “đến tháng” là cái bụng lại làm khổ bà con?

Đây là câu hỏi Lão nhận được nhiều nhất. Trong một chu kỳ kinh nguyệt, nồng độ hormone thay đổi theo hình đồ thị. Khoảng 40% phụ nữ mắc hội chứng ruột kích thích thừa nhận rằng triệu chứng nặng lên rõ rệt khi kỳ kinh đến. Để bà con dễ hiểu, Lão phân tích qua các giai đoạn thế này:

• Giai đoạn trước và trong kỳ kinh: Lúc này nồng độ estrogen và progesterone xuống mức thấp nhất. Theo y lý, đây là lúc huyết hải trống rỗng, khí huyết dồn về tử cung để đẩy huyết cũ ra ngoài, khiến tỳ vị và đại trường trở nên thiếu hụt sự nuôi dưỡng. Triệu chứng đầy hơi, đau quặn bụng và tiêu chảy thường xảy ra mạnh nhất lúc này.
• Giai đoạn rụng trứng và hoàng thể: Progesterone tăng cao để chuẩn bị cho việc mang thai. Hormone này có tác dụng làm giãn cơ trơn, nhưng đồng thời nó cũng làm chậm nhu động ruột. Vì thế, nhiều chị em lại khổ sở vì chứng táo bón, bụng chướng to như cái trống trong giai đoạn này.

Sự sụt giảm hormone không chỉ gây đau mà còn làm gia tăng tình trạng viêm nhẹ trong cơ thể. Với người có cơ địa ruột kích thích, tình trạng viêm này giống như thêm dầu vào lửa, khiến niêm mạc đại tràng trở nên “khó tính” hơn bao giờ hết.

Chuyện nội tiết khi mang thai và mãn kinh

Bà con có thấy lạ không, khi mang thai, nhiều chị em lại thấy cái bụng mình bỗng nhiên “ngoan” hơn, bớt đau quặn hơn? Đó là bởi khi có em bé, nồng độ hormone trong cơ thể tăng rất cao, giúp nâng cao khả năng chịu đau. Tuy nhiên, cái khó là progesterone quá cao lại dễ gây ra táo bón trường kỳ. Lão thường dặn các mẹ bầu phải chú ý ăn nhiều rau xanh, uống đủ nước để “trợ giúp” cái nhu động ruột đang lười biếng.

Đến khi bước vào tuổi xế chiều, thời kỳ mãn kinh, khi kinh nguyệt không còn, sự biến động hormone chấm dứt thì hội chứng ruột kích thích ở nhiều người cũng tự nhiên thuyên giảm. Tuy nhiên, vẫn có những bà con dù đã mãn kinh vẫn bị đầy hơi, chướng bụng. Lúc này, căn nguyên thường không còn ở nội tiết nữa mà do tạng Tỳ Thận đã suy yếu theo tuổi tác, không còn đủ sức vận hóa đồ ăn.

“Dưỡng thân cũng như dưỡng cây, phải hiểu đặc tính của từng mùa mà chăm bón. Người phụ nữ phải thuận theo chu kỳ của huyết mà điều thân, ấy mới là cái gốc của sự trường thọ.”

Lão Tuấn hướng dẫn bà con cách tự chăm sóc tại nhà

Để sống chung hòa bình với hội chứng ruột kích thích khi nội tiết biến động, bà con cần nhớ những lời Lão dặn sau đây:

1. Giữ ấm vùng bụng: Đặc biệt là vào những ngày “đèn đỏ”. Bà con có thể dùng túi chườm ấm hoặc đơn giản là xoa hai bàn tay vào nhau cho nóng rồi áp vào vùng bụng dưới theo chiều kim đồng hồ. Nhiệt độ giúp lưu thông khí huyết, làm giãn cơ trơn và giảm đau cực tốt.
2. Chế độ ăn “chiều chuộng” cái bụng: Trong những ngày nội tiết biến động, bà con nên tránh xa đồ ăn cay nóng, đồ uống có gas hay cà phê. Hãy ưu tiên các món ăn mềm, ấm, dễ tiêu như cháo hạt sen, súp rau củ.
3. Thư giãn tinh thần: Nội tiết tố rất nhạy cảm với tâm lý. Bà con càng lo lắng, stress thì cái bụng càng kích thích. Hãy tập hít thở sâu, đi bộ nhẹ nhàng hoặc nghe một bản nhạc thiền để tâm an, từ đó nội tiết cũng tự khắc bình ổn.
4. Dùng trà gừng ấm: Một vài lát gừng tươi hãm với nước sôi, thêm chút mật ong uống vào buổi sáng sẽ giúp làm ấm tỳ vị, giảm tình trạng đầy hơi và tiêu chảy rất hiệu quả.

Bà con ạ, nội tiết tố giống như những dòng chảy ngầm trong cơ thể, khi nó êm đềm thì mọi thứ bình an, khi nó dậy sóng thì cái bụng là nơi chịu trận đầu tiên. Hiểu về nó để chúng ta không còn hoang mang, để biết cách lắng nghe tiếng nói của cơ thể mình. Lão mong bà con luôn giữ được tâm thế lạc quan, ăn uống đúng cách và chăm sóc bản thân thật tốt để cái bụng luôn nhẹ nhõm, tinh thần luôn sảng khoái.

Nếu bà con vẫn còn băn khoăn về những cơn đau bụng liên quan đến chu kỳ hay cần Lão xem giúp các kết quả xét nghiệm, đừng ngần ngại nhắn tin cho Lão. Bà con có thể liên hệ trực tiếp qua Zalo 0972.606.773 hoặc nhắn qua Messenger Lão Tuấn, Lão sẽ dành thời gian hồi đáp sớm nhất có thể.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc