Bác sĩ Lê Hữu Tuấn
Bác sĩ Lê Hữu Tuấn
Quản trị viên Lão Tuấn - Tinh hoa y học dân tộc 04/06/2026 lúc 16:38
Hội chứng ruột kích thích không chỉ là chuyện bụng dạ thất thường. Với nhiều chị em, mỗi lần nội tiết tố thay đổi là đau bụng, đầy hơi, đi ngoài rối loạn lại kéo đến. Vì sao cơ thể lại phản ứng như vậy, bà con cùng Lão nhìn sâu vào gốc rễ nhé 👇
Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi:
BS CKII Lê Hữu Tuấn
Thầy thuốc ưu tú
BS CKII Lê Hữu Tuấn
Hơn 40 năm kinh nghiệm
  • Nguyên PGĐ chuyên môn TTKTC bệnh viện YHCT Trung Ương
  • Viện phó Viện y dược cổ truyền dân tộc
  • PGĐ chuyên môn Trung tâm Thuốc Dân Tộc
  • Hậu duệ của Y Tổ Hải Thượng Lãn Ông - Lê Hữu Trác

Mối liên hệ mật thiết hội chứng ruột kích thích và nội tiết tố

🎙️ Nghe bài viết Nhấn để phát
Đoạn 1/1

Chào bà con thân mến! Lão thấy nhiều bà con mình dạo này hay than phiền về cái bụng dạ đổ đốn. Khốn khổ nhất là mấy chị em phụ nữ, cứ đến chu kỳ kinh nguyệt hay những giai đoạn thay đổi sinh lý là cái bụng lại giở chứng, lúc thì đau quặn, lúc thì đầy hơi, đại tiện lúc lỏng lúc táo không thể nào lường trước được. Đi khám Tây y thì bác sĩ bảo bị hội chứng ruột kích thích, uống bao nhiêu thuốc êm bụng rồi đâu lại hoàn đấy. Tưởng là chuyện nhỏ của đường tiêu hóa, hóa ra căn nguyên sâu xa lại liên quan mật thiết đến nội tiết tố bên trong cơ thể mà ít ai ngờ tới.

‘Muốn trị tận gốc bệnh dạ dày, đại tràng thì phải nhìn thấu cả sự suy vi của tạng phủ và sự mất cân bằng trong huyết mạch’ – Hơn 40 năm làm thuốc, Lão luôn vận dụng nghiêm ngặt phép Tứ chẩn để tìm gốc bệnh cho bà con. Nhìn thần sắc (Vọng chẩn) thấy sắc mặt xanh xao, nghe tiếng nói (Văn chẩn) thào thào thiếu lực là biết tỳ vị đã hư hàn. Lão hỏi han cặn kẽ (Vấn chẩn) thấy bà con đau bụng tăng lên mỗi khi căng thẳng hoặc đến kỳ kinh, kết hợp bắt mạch (Thiết chẩn) thấy mạch trầm huyền hoặc tế sáp. Đó là minh chứng rõ ràng cho việc can tỳ bất hòa, khí huyết ứ trệ, nội tiết bất ổn làm ảnh hưởng trực tiếp đến công năng vận hóa của đại tràng, khiến cái bụng luôn trong trạng thái kích thích.

Mối liên hệ giữa hội chứng ruột kích thích và nội tiết tố dưới góc nhìn Y lý cổ truyền

Trong Đông y, không có tên gọi riêng biệt cho hội chứng ruột kích thích, nhưng các biểu hiện của nó được xếp vào chứng “Phúc thống” (đau bụng), “Tiết tả” (tiêu chảy) hoặc “Tiện bí” (táo bón). Nhiều bà con thắc mắc tại sao nội tiết tố thay đổi lại làm cái bụng dạ khốn khổ đến vậy? Lão nói rõ hơn cho bà con dễ hình dung: cơ thể con người là một khối thống nhất, kinh nguyệt và nội tiết tố của người phụ nữ phụ thuộc rất lớn vào sự điều hòa của tạng Can (gan) và tạng Tỳ (tiêu hóa).

Can chủ về tàng huyết, chủ về sơ tiết, giúp khí huyết lưu thông mượt mà. Tỳ lại chủ về vận hóa thủy thấp, là nguồn sinh ra khí huyết. Khi nội tiết tố trồi sụt thất thường, tức là chức năng sơ tiết của Can bị rối loạn, dẫn đến tình trạng Can khí uất kết. Can mộc quá mạnh sẽ quay sang khắc phạt Tỳ thổ (gọi là hiện tượng Can tỳ bất hòa). Khi Tỳ bị tổn thương, công năng hấp thu và đào thải của đại tràng bị rối loạn, gây ra những cơn co thắt đột ngột, sinh ra đau bụng, đầy chướng, lúc đi lỏng, lúc đi táo.

“Can khí uất kết thì khí cơ bất thông, Tỳ vị hư hàn thì vận hóa đình trệ. Cái bụng dạ muốn yên ổn thì trước hết tâm can phải thư thái, khí huyết phải điều hòa.”

Đặc biệt là ở chị em phụ nữ, nồng độ nội tiết tố thay đổi đột ngột trước và trong kỳ kinh nguyệt khiến cho huyết hải chấn động, Can uất càng thêm nặng. Chính vì thế, các triệu chứng đau bụng đại tràng thường bùng phát mạnh mẽ nhất vào những ngày này. Cứ như thế mãi thì hại lắm đấy, bệnh không chỉ làm suy nhược cơ thể mà còn bào mòn tinh thần của bà con.

Ảnh đại diện
Đừng chỉ chăm chăm giảm triệu chứng, muốn điều trị bệnh hiệu quả - an toàn - bền vững cần biện chứng được căn nguyên gốc rễ để luận trị giải pháp điều trị.

Mỗi người có một phác đồ riêng, bà con để lại thông tin, Lão Tuấn sẽ tư vấn trực tiếp:

Dấu hiệu nhận biết bệnh lý khi nội tiết tố bất ổn

Để bà con không bị nhầm lẫn với các bệnh lý tiêu hóa thông thường, Lão xin liệt kê những biểu hiện điển hình nhất khi hội chứng ruột kích thích đồng hành cùng sự rối loạn nội tiết tố:

  • Đau bụng co thắt theo chu kỳ: Cơn đau quặn chướng bụng thường xuất hiện hoặc nghiêm trọng hơn vào khoảng 3 – 5 ngày trước khi hành kinh hoặc trong giai đoạn tiền mãn kinh.
  • Thay đổi khuôn phân thất thường: Phân lúc lỏng, lúc sệt, có khi lại táo bón kéo dài vài ngày. Vừa đi đại tiện xong lại muốn đi tiếp, cảm giác đi không hết phân.
  • Bụng chướng hơi, đầy rọc: Cảm giác bụng căng như quả bóng, ợ hơi liên tục, đặc biệt là sau khi ăn các đồ ăn sống lạnh hoặc khi tâm trạng lo âu, suy nghĩ nhiều.
  • Triệu chứng toàn thân đi kèm: Khó ngủ, mất ngủ, hay cáu gắt, bốc hỏa, đau lưng mỏi gối, ngực căng chướng đầy tức trước kỳ kinh.
Hội chứng ruột kích thích và nội tiết tố

Cảnh báo biến chứng nếu chủ quan không điều trị từ gốc

Lão dặn rồi, không nên chỉ nhìn cái biểu hiện bên ngoài rồi tặc lưỡi cho qua, nghĩ rằng qua kỳ kinh là hết. Việc để hội chứng ruột kích thích kéo dài mà không giải quyết tận căn nguyên sẽ dẫn đến nhiều hệ lụy nguy hiểm cho sức khỏe:

  1. Cơ thể suy nhược, thiếu máu: Đại tràng co thắt liên tục làm giảm khả năng hấp thu dinh dưỡng của Tỳ vị. Bà con ăn vào bao nhiêu lại đi ra bấy nhiêu, dẫn đến sụt cân, sắc mặt nhợt nhạt, mệt mỏi rã rời.
  2. Rối loạn tâm lý, trầm cảm: Hệ tiêu hóa và hệ thần kinh có mối liên hệ mật thiết. Bụng dạ không yên khiến tinh thần luôn căng thẳng, lo lắng, lâu dần sinh ra chứng năng lực suy giảm, u uất, mất ngủ kinh niên.
  3. Trĩ và sa đại tràng: Tình trạng táo bón xen kẽ tiêu chảy kéo dài làm tăng áp lực lên vùng rặn, dễ hình thành các búi trĩ nội, trĩ ngoại gây đau đớn, chảy máu khi đi cầu.

Phương pháp chăm sóc và dưỡng sinh điều hòa bụng dạ tại nhà

Để hỗ trợ xoa dịu cái bụng kích thích và cân bằng lại nội tiết tố nội sinh, bà con cần kiên trì áp dụng các mẹo dưỡng sinh tự nhiên, lành tính ngay tại nhà mà Lão hướng dẫn sau đây:

  • Uống trà gừng sả giữ ấm tỳ vị: Dùng 3 lát gừng tươi, 1 nhánh sả đập dập hãm với nước sôi trong 15 phút, uống ấm vào buổi sáng. Gừng có vị cay, tính ấm giúp tán hàn, chỉ thống; sả giúp hành khí, tiêu chướng rất tốt cho người bụng dạ yếu.
  • Xoa bụng quanh rốn theo chiều kim đồng hồ: Mỗi tối trước khi đi ngủ, bà con áp hai lòng bàn tay vào nhau cho ấm lên, rồi xoa nhẹ nhàng quanh rốn từ phải sang trái khoảng 50 – 100 vòng. Việc này giúp kích thích nhu động ruột đều đặn, giảm co thắt và đẩy khí trệ ra ngoài.
  • Ổn định tâm lý, tránh lo âu: Tập thiền hoặc yoga nhẹ nhàng 20 phút mỗi ngày để thư giãn hệ thần kinh, giải tỏa uất kết ở tạng Can, từ đó cắt đứt sự kích thích tiêu cực xuống đại tràng.
  • Chế độ ăn uống thuận tự nhiên: Kiêng tuyệt đối đồ ăn sống lạnh (gỏi, đá lạnh, rau sống), hạn chế đồ dầu mỡ, cay nóng và các chất kích thích như cà phê, rượu bia. Nên ăn chín, uống sôi, bổ sung các loại rau xanh mềm như rau khoai lang, mồng tơi nếu bị táo bón.

Bà con nhớ nhé, các mẹo dân gian và cách chăm sóc tại nhà này rất tốt, giúp hỗ trợ cải thiện phần nào triệu chứng lâm sàng ở thể bệnh nhẹ. Tuy nhiên, đối với những trường hợp hội chứng ruột kích thích đã chuyển sang giai đoạn mạn tính, dai dẳng nhiều năm do gốc rễ tạng phủ suy yếu nặng, bà con cần một giải pháp chuyên sâu, mang tính toàn diện và mạnh mẽ hơn để phục hồi cơ thể từ gốc.

Trải qua nhiều thập kỷ chữa bệnh cứu người, Lão cùng các cộng sự tại Trung tâm Thuốc dân tộc đã dành trọn tâm huyết nghiên cứu, hoàn thiện bài thuốc đại tràng dựa trên nguyên tắc “Công bổ kiêm trị”. Bài thuốc không chỉ giúp xoa dịu nhanh các cơn đau quặn bụng, giảm ợ chua, trào ngược, tiêu trừ đầy chướng, mà còn đi sâu sơ can giải uất, bình vị kiện tỳ, phục hồi lớp niêm mạc đại tràng bị tổn thương. Nhờ sự phối ngũ nghiêm ngặt từ các dược liệu sạch đạt chuẩn GACP-WHO, bài thuốc thang truyền thống được gia giảm linh hoạt theo đúng thể trạng, cơ địa riêng biệt của từng người, giúp nâng cao chức năng tiêu hóa bền vững và ngăn ngừa bệnh tái phát hiệu quả.

👉 Mời bà con tham khảo chi tiết giải pháp điều trị tận gốc căn nguyên bệnh lý tại đây: BÀI THUỐC CHỮA BỆNH ĐẠI TRÀNG

Hội chứng ruột kích thích do rối loạn nội tiết tố là một thể bệnh phức tạp, cần sự kiên trì và thấu hiểu cơ thể của chính mình. Nếu bà con đang phải chịu đựng những cơn co thắt bụng dạ hành hạ, phân rối loạn thất thường làm đảo lộn cuộc sống, đừng ngần ngại chia sẻ với Lão. Bà con có thể đến trực tiếp Trung tâm Thuốc Dân Tộc để Lão xem mạch, chẩn bệnh hoặc chụp lại ảnh lưỡi, gửi kết quả xét nghiệm qua Zalo 0972.606.773 hoặc nhắn tin cho Messenger Lão Tuấn. Lão sẽ trực tiếp xem xét và đưa ra phác đồ gia giảm phù hợp nhất với tạng người của bà con, để cộng đồng khỏe mạnh thì Lão mới an yên.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc

Chia sẻ bài viết mạng xã hội:
BS CKII. TTUT Lê Hữu Tuấn
BS CKII. TTUT Lê Hữu Tuấn

Lão gửi gắm đôi điều:

Đông y trị bệnh là khai thông khí huyết, điều hòa âm dương, dưỡng tạng phủ cho vững – có gốc mạnh thì ngọn mới bền!