Những bài thuốc lý khí

Bà con thân mến, hôm nay Lão muốn chia sẻ với bà con về một nhóm bài thuốc rất quan trọng trong y học cổ truyền – đó là thuốc lý khí. Chắc hẳn nhiều bà con đã từng nghe qua khái niệm này, nhưng không phải ai cũng hiểu rõ ràng về tác dụng cũng như cách sử dụng chúng sao cho hiệu quả nhất.

Thuốc lý khí, như tên gọi, chủ yếu là các vị thuốc có tính cay, nóng, có mùi thơm, được dùng để sơ thông khí cơ, giúp điều chỉnh cơ năng của các tạng phủ trong cơ thể, từ đó chữa trị các bệnh về khí. Trong Đông y, bệnh về khí được chia làm ba loại: khí hư, khí nghịch và khí trệ. Khi khí hư thì cần bổ khí, khí nghịch thì phải giáng khí, còn khí trệ thì phải hành khí. Mỗi loại bệnh sẽ có một phương pháp điều trị riêng biệt.

Bà con lưu ý: Khi dùng thuốc lý khí, chúng ta phải đặc biệt chú ý đến tính hư thực của bệnh. Nếu là chứng thực (tức là cơ thể đang thừa khí, khí bị ứ trệ), chúng ta không nên dùng thuốc bổ khí, vì sẽ làm tình trạng khí trệ càng nặng thêm. Thay vào đó, cần dùng thuốc hành khí để tán khí, giúp khí lưu thông. Ngược lại, nếu là hư chứng, tức là cơ thể thiếu khí, thì phải dùng thuốc bổ khí. Nếu dùng thuốc hành khí trong trường hợp này, tình trạng hư khí sẽ càng trở nên nghiêm trọng.

Đặc biệt, khi bệnh khí trệ kết hợp với khí hư, chúng ta cần phải dùng một bài thuốc kết hợp cả hai phương pháp: hành khí và bổ khí để điều hòa trạng thái hư thực này. Thường thì thuốc bổ khí cũng có tác dụng sơ thông khí cơ, giúp phát huy tác dụng của các loại thuốc khác như thuốc hóa đàm, lợi thủy, trừ thấp hay hoạt huyết. Vì thế, trong quá trình điều trị, thuốc lý khí luôn đóng vai trò quan trọng và không thể thiếu.

Thực tế, bài thuốc lý khí thường có vị đắng ôn, cay táo, dễ làm tổn thương khí và tân dịch trong cơ thể. Chính vì vậy, khi sử dụng thuốc lý khí, bà con phải chú ý không dùng kéo dài, để tránh gây hại cho cơ thể, làm tổn thương khí huyết và làm giảm sức khỏe tổng thể.

Vậy, khi nào thì bà con cần sử dụng thuốc lý khí? Câu trả lời là khi có dấu hiệu khí trệ, khí hư, khí nghịch trong cơ thể, hoặc khi cơ thể cần một liệu pháp điều chỉnh khí huyết một cách hiệu quả. Tuy nhiên, bà con cần phải xác định chính xác tình trạng bệnh lý của mình trước khi sử dụng các bài thuốc này để tránh gây tác dụng ngược.

Trong thực tế, Lão đã từng gặp không ít trường hợp bà con bị khí trệ do lạm dụng thuốc bổ khí khi cơ thể đang trong tình trạng thừa khí, khiến tình trạng bệnh ngày càng trầm trọng. Đó là lý do tại sao việc chẩn đoán đúng bệnh lý, hiểu rõ cơ chế bệnh lý của từng loại khí trong cơ thể là vô cùng quan trọng.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc