Vỏ Cam

Lão thấy trong bếp nhà nhiều bà con, vỏ cam thường bị tiện tay bỏ đi sau khi ăn múi ngọt. Ít ai ngờ rằng cái thứ vỏ sần sùi, thơm hăng ấy lại là một vị thuốc quý trong Đông y, gắn bó với đời sống người Việt từ bao đời. Vỏ cam không cao sang, không hiếm lạ, nhưng dùng đúng thì lại giúp điều hòa tỳ vị, hóa đàm, làm nhẹ cái bụng đầy trướng, ngực nặng nề. Hôm nay Lão xin kể bà con nghe câu chuyện về vị thuốc mộc mạc ấy.

Ảnh đại diện
Lão hiểu tiếng lòng của bà con mình, luôn mong mỏi có giải pháp toàn diện giúp phục hồi sức khỏe, cải thiện bền vững!

Vui lòng để lại thông tin, Lão liên hệ bà con hỏi thăm chi tiết:

Đặc điểm – Nguồn gốc dược liệu

Nói tới vỏ cam, trong Đông y thường gọi là trần bì khi đã được phơi sấy và để lâu ngày. Vị thuốc này lấy từ vỏ quả cam chín, thuộc họ cam quýt, mùi thơm đặc trưng, vị cay nhẹ pha chút đắng. Vỏ cam khi khô có màu vàng nâu, bề mặt hơi sần, bóp nhẹ thấy tinh dầu thơm bốc lên rất rõ. Cây cam được trồng khắp các vùng quê nước ta, từ trung du đến đồng bằng, nên nguồn dược liệu khá dồi dào.

Vỏ cam còn được gọi là trần bì
Vỏ cam còn được gọi là trần bì

Cách thu hoạch – sơ chế

Vỏ cam tốt nhất là lấy từ quả cam đã chín già, vỏ dày và nhiều tinh dầu. Sau khi bóc múi ăn, bà con rửa sạch phần vỏ, cạo bỏ lớp cùi trắng dày bên trong để tránh đắng gắt. Vỏ được thái sợi hoặc miếng nhỏ rồi phơi nắng nhẹ cho khô dần, sau đó cất nơi khô ráo. Lão thường dặn, nếu để càng lâu, mùi thơm càng dịu, tính thuốc càng ôn hòa, đó chính là trần bì quý.

Tính vị – Quy kinh – Công năng theo Đông y

Theo Đông y, vỏ cam có tính ôn, vị cay đắng, quy vào kinh tỳ và phế. Tính ôn giúp làm ấm trung tiêu, vị cay giúp hành khí, còn vị đắng có tác dụng táo thấp, hóa đàm. Khi tỳ vị yếu, khí trệ sinh đầy bụng, ăn không tiêu, vỏ cam giúp khơi thông dòng khí như mở nút thắt trong ống nước. Với phế, vị thuốc này giúp hóa đàm, làm nhẹ ngực, giảm ho đờm nhiều.

Tác dụng theo Y học hiện đại

Dưới góc nhìn y học hiện đại, vỏ cam chứa nhiều tinh dầu, flavonoid và các hợp chất chống oxy hóa. Những chất này giúp kích thích tiêu hóa, tăng tiết dịch vị, từ đó cải thiện cảm giác đầy bụng, chán ăn. Một số nghiên cứu còn ghi nhận tinh dầu vỏ cam có tác dụng kháng khuẩn nhẹ, hỗ trợ đường hô hấp. Đông y gọi là hành khí hóa đàm, Tây y nhìn vào thì thấy rõ tác dụng trên tiêu hóa và hô hấp.

Các bài thuốc ứng dụng

Từ công năng hành khí, hóa đàm, vỏ cam được ứng dụng khá linh hoạt trong đời sống.

Hỗ trợ tiêu hóa, đầy trướng

Dùng vỏ cam khô, hãm với nước sôi như trà, uống ấm sau bữa ăn. Cách này giúp bụng nhẹ hơn, giảm ợ hơi, nhất là với người hay ăn uống thất thường.

Giảm ho đờm, tức ngực

Vỏ cam khô kết hợp với gừng tươi, sắc nước uống khi còn ấm. Gừng làm ấm phế, vỏ cam hóa đàm, hai vị phối hợp giúp long đờm, dễ thở hơn.

Vỏ cam giúp giảm ho đờm tức ngực rất tốt
Vỏ cam giúp giảm ho đờm tức ngực rất tốt

Lưu ý kiêng kỵ

Vỏ cam tính ôn, hành khí nên không hợp với người đang sốt cao, khát nhiều do nhiệt thịnh. Người có tỳ vị quá khô, hay táo bón cũng cần dùng liều vừa phải. Lão vẫn nhắc bà con, vị thuốc dù quen thuộc đến đâu cũng cần đúng người, đúng lúc, không nên lạm dụng.

Dưỡng sinh – Hỗ trợ kết hợp

Khi dùng vỏ cam, bà con nên ăn uống thanh đạm, tránh đồ lạnh, nhiều dầu mỡ để tỳ vị được nghỉ ngơi. Có thể kết hợp đi bộ nhẹ nhàng sau ăn, xoa bụng theo chiều kim đồng hồ để khí huyết lưu thông tốt hơn. Những thói quen nhỏ này giúp vị thuốc phát huy hiệu quả bền bỉ, không vội vàng mà chắc chắn.

Vỏ cam nhìn thì giản dị, nhưng nếu hiểu và dùng đúng, nó lại là người bạn âm thầm chăm sóc tỳ vị và lá phổi cho bà con mỗi ngày. Nếu bà con còn băn khoăn về cách dùng, liều lượng hay phối hợp sao cho hợp thể trạng, cứ mạnh dạn nhắn cho Lão qua Zalo 0972606773, Lão sẽ xem xét kỹ rồi dặn dò cụ thể.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc

Chia sẻ bài viết mạng xã hội:
BS CKII. TTUT Lê Hữu Tuấn
BS CKII. TTUT Lê Hữu Tuấn

Lão gửi gắm đôi điều:

Đông y trị bệnh là khai thông khí huyết, điều hòa âm dương, dưỡng tạng phủ cho vững – có gốc mạnh thì ngọn mới bền!