Hạt Sen

Lão thấy trong mâm cơm, trong bát chè của nhiều gia đình Việt mình, có những thứ tưởng chỉ để ăn cho ngon miệng, hóa ra lại là vị thuốc quý. Hạt sen là một ví dụ như thế. Nhẹ nhàng, thanh đạm, không ồn ào, nhưng đi vào cơ thể lại làm được nhiều việc lớn, nhất là với những ai hay mất ngủ, ăn kém, người mệt mà không rõ nguyên do.

Hôm nay, Lão thủ thỉ cùng bà con câu chuyện về hạt sen, để hiểu cho tường tận vị thuốc quen mà không hề tầm thường này.

Ảnh đại diện
Lão hiểu tiếng lòng của bà con mình, luôn mong mỏi có giải pháp toàn diện giúp phục hồi sức khỏe, cải thiện bền vững!

Vui lòng để lại thông tin, Lão liên hệ bà con hỏi thăm chi tiết:

Đặc điểm – Nguồn gốc dược liệu

Trước khi nói đến công dụng, Lão xin kể đôi điều về hình hài và gốc gác của hạt sen để bà con dễ hình dung.

Hạt sen là phần nhân của quả cây sen, tên khoa học là Nelumbo nucifera, thuộc họ Sen. Khi bóc lớp vỏ xanh bên ngoài, bên trong là hạt màu trắng ngà, cứng vừa, ở giữa có tim sen màu xanh nhạt.

Cây sen mọc nhiều ở ao hồ, đầm nước khắp các vùng quê Việt Nam. Từ Bắc chí Nam, nơi nào có nước lặng, bùn sâu, là sen có thể bén rễ, vươn lá, trổ hoa, kết hạt.

Hạt sen là vị thuốc quen thuộc của Đông y
Hạt sen là vị thuốc quen thuộc của Đông y

Cách thu hoạch – sơ chế

Hạt sen thường được thu hoạch vào mùa hè, khi đài sen đã già, hạt chắc, mẩy.

Sau khi hái đài sen về, người ta tách lấy hạt, bóc bỏ vỏ xanh bên ngoài. Tùy mục đích sử dụng mà có thể giữ lại tim sen hoặc bỏ tim sen đi.

Hạt sen sau khi làm sạch thường được phơi hoặc sấy khô nhẹ cho tới khi hạt khô đều, không ẩm mốc. Làm khéo thì hạt giữ được màu sáng, mùi thơm dịu, để lâu không hỏng, dược tính cũng bền hơn.

Tính vị – Quy kinh – Công năng theo Đông y

Trong Đông y, hạt sen được xếp vào nhóm vị thuốc bổ nhưng bổ một cách ôn hòa, không làm cơ thể bị nặng nề.

Hạt sen có vị ngọt, tính bình, quy vào kinh Tâm, Tỳ và Thận. Vị ngọt thì bổ, tính bình thì dễ dùng cho nhiều thể trạng khác nhau.

Công năng chính của hạt sen là bổ Tỳ, dưỡng Tâm, ích Thận, cố tinh và an thần. Nói dân dã, hạt sen giúp cái bụng tiêu hóa tốt hơn, cái tâm yên hơn, cái thận vững hơn, từ đó giấc ngủ cũng sâu và đều hơn.

Tác dụng theo Y học hiện đại

Y học hiện đại cũng có nhiều ghi nhận trùng khớp với kinh nghiệm Đông y từ xưa.

Trong hạt sen có chứa tinh bột, protein, các acid amin thiết yếu, cùng nhiều khoáng chất như kali, magie. Những chất này giúp cung cấp năng lượng bền, hỗ trợ thần kinh và tim mạch.

Một số nghiên cứu cho thấy hạt sen có tác dụng an thần nhẹ, hỗ trợ giấc ngủ, cải thiện tiêu hóa và giúp cơ thể phục hồi tốt hơn trong trạng thái suy nhược.

Các bài thuốc ứng dụng

Từ lý luận Đông y đến thực tế bếp núc, hạt sen được ứng dụng rất linh hoạt. Tùy từng vấn đề sức khỏe, cách dùng cũng có khác nhau.

An thần, ngủ kém, hay hồi hộp

Hạt sen nấu cháo hoặc ninh chè cùng long nhãn, táo đỏ là cách Lão vẫn hay dặn bà con lớn tuổi, người làm việc trí óc căng thẳng. Món này giúp dưỡng tâm, làm dịu thần kinh, ngủ yên giấc hơn.

Bổ Tỳ, ăn uống kém, người gầy mệt

Hạt sen hầm cùng gạo tẻ hoặc nấu canh với sườn non, dùng đều đặn giúp Tỳ vị khỏe lên, ăn ngon miệng hơn, người có lực dần.

Hỗ trợ thận yếu, hay mệt mỏi, di tinh

Trong các bài thuốc cổ, hạt sen thường được phối hợp với khiếm thực, liên nhục để cố tinh, bổ thận. Tuy nhiên, nhóm này Lão luôn khuyên nên được thầy thuốc gia giảm cho phù hợp từng người.

Hạt sen nổi tiếng với tác dụng an thần
Hạt sen nổi tiếng với tác dụng an thần

Lưu ý kiêng kỵ

Hạt sen tuy lành nhưng không phải ai dùng nhiều cũng tốt.

Những bà con hay táo bón nặng, bụng trướng đầy do tích trệ, nếu ăn quá nhiều hạt sen khô có thể làm tình trạng nặng thêm.

Tim sen có tính hàn, nếu cơ thể lạnh, huyết áp thấp, dùng cần thận trọng và không nên lạm dụng.

Dưỡng sinh – Hỗ trợ kết hợp

Muốn hạt sen phát huy hết giá trị, Lão thường dặn bà con kết hợp dưỡng sinh cho đều.

Ăn uống nên thanh đạm, tránh ăn quá muộn vào buổi tối. Trước khi ngủ, giữ tâm yên, hạn chế lo nghĩ, có thể ngâm chân nước ấm để dẫn khí huyết đi xuống.

Khi dùng hạt sen với mục đích hỗ trợ điều trị, bà con nên trao đổi cụ thể để được hướng dẫn liều lượng và cách phối hợp phù hợp từng thể trạng. Có thể liên hệ qua Zalo 0972606773 để Lão xem xét và tư vấn kỹ hơn.

Hạt sen giống như người hiền lành trong làng, không phô trương nhưng âm thầm giữ nếp cho gia đình. Dùng đúng cách, đúng người, đúng lúc, thì vị thuốc quen này sẽ trở thành chỗ dựa bền bỉ cho sức khỏe lâu dài của bà con.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc

Chia sẻ bài viết mạng xã hội:
BS CKII. TTUT Lê Hữu Tuấn
BS CKII. TTUT Lê Hữu Tuấn

Lão gửi gắm đôi điều:

Đông y trị bệnh là khai thông khí huyết, điều hòa âm dương, dưỡng tạng phủ cho vững – có gốc mạnh thì ngọn mới bền!