6 tác nhân vi khuẩn gián tiếp gây viêm khớp phản ứng

Bà con thân mến! Mấy ngày gần đây, miền Bắc đón những đợt gió mùa, thời tiết thay đổi thất thường khiến cơ thể dễ bị ngoại tà xâm nhập. Lão ngồi ở phòng khám, chứng kiến nhiều bà con đến gặp lão trong tình trạng các khớp sưng đau, nóng đỏ, đi lại vô cùng khó khăn. Nhiều người lo lắng hỏi lão rằng có phải mình bị thoái hóa khớp tuổi già hay không. Nhưng qua thăm khám kỹ lưỡng, lão nhận thấy rất nhiều trường hợp gặp phải tình trạng viêm khớp phản ứng. Đây là một chứng bệnh xương khớp khá đặc biệt, không bắt nguồn từ sự bào mòn tự nhiên của sụn khớp, mà lại là hệ quả của một trận nhiễm trùng ở một cơ quan khác trong cơ thể trước đó vài tuần. Căn bệnh này nếu không được nhận biết sớm để tìm ra đúng gốc rễ nguyên nhân thì việc chữa trị sẽ như “đánh trận không có đích”, bệnh cứ tái đi tái lại làm hao mòn sức lực của bà con.

Hiểu về tác nhân gây viêm khớp phản ứng dưới góc nhìn y lý

Để bà con dễ hình dung, viêm khớp phản ứng là tình trạng viêm khớp vô khuẩn xảy ra sau khi cơ thể bị nhiễm trùng ở một cơ quan khác, phổ biến nhất là đường tiêu hóa hoặc đường sinh dục – tiết niệu. Trong Y học cổ truyền, chứng bệnh này được xếp vào phạm vi chứng Tý. Cội nguồn của bệnh là do cơ thể vốn có tạng phủ suy yếu, chính khí hư tổn, tạo điều kiện cho các ngoại tà như Phong, Hàn, Thấp, Nhiệt thừa cơ xâm nhập vào kinh lạc, cơ khớp. Khi tà khí uất kết lâu ngày tại các khớp xương, chúng hóa hỏa, gây ra tình trạng sưng, nóng, đỏ, đau dữ dội.

“Bệnh tật sinh ra không bao giờ là ngẫu nhiên. Khi chính khí bên trong cơ thể vững vàng như bức tường thành, tà khí bên ngoài dù có mạnh đến đâu cũng không thể xâm phạm. Nhưng khi chính khí hư hao, một vết xước nhỏ hay một trận đau bụng bình thường cũng có thể trở thành mồi lửa châm ngòi cho ngọn lửa viêm đau thiêu đốt các khớp xương của bà con.”

Cái gốc của viêm khớp phản ứng nằm ở sự phản ứng quá mẫn của hệ thống miễn dịch, hay nói theo Đông y là do sự xung đột dữ dội giữa chính khí và tà khí tại kinh lạc. Khi vi khuẩn tấn công đường ruột hoặc đường tiết niệu, mặc dù hệ miễn dịch đã tiêu diệt được vi khuẩn tại chỗ, nhưng những “dư tà” (mảnh vỡ của vi khuẩn hoặc độc tố của chúng) vẫn chưa được loại bỏ hoàn toàn. Các dư tà này theo đường khí huyết kinh mạch di chuyển đến các khớp xương, làm tắc nghẽn sự vận hành của khí huyết, dẫn đến tình trạng khí trệ huyết ứ mà sinh ra đau đớn tai hại cho bà con.

Đừng chỉ chăm chăm giảm triệu chứng, muốn điều trị bệnh hiệu quả - an toàn - bền vững cần biện chứng được căn nguyên gốc rễ để luận trị giải pháp điều trị.

Mỗi người có một phác đồ riêng, bà con để lại thông tin, Lão Tuấn sẽ tư vấn trực tiếp:

Họ tên

Số điện thoại

Tình trạng

Gửi tư vấn

Những tác nhân từ đường tiêu hóa âm thầm kích hoạt bệnh

Nhóm tác nhân gây viêm khớp phản ứng đầu tiên và vô cùng phổ biến mà lão muốn cảnh báo tới bà con chính là các loại vi khuẩn gây nhiễm trùng đường ruột. Rất nhiều bà con đi khám bảo với lão rằng: ‘Lão ơi, tôi chỉ bị ngộ độc thức ăn, đi ngoài phân lỏng mấy ngày rồi tự khỏi, sao giờ chân tay lại sưng phù lên thế này?’. Đó chính là do các độc tố vi khuẩn đã âm thầm kích hoạt phản ứng viêm tại khớp.

• Vi khuẩn Salmonella: Đây là loại vi khuẩn thường có trong thịt, trứng, sữa không được nấu chín kỹ hoặc nguồn nước bị ô nhiễm. Khi bà con ăn phải, chúng gây viêm ruột cấp tính với các triệu chứng sốt, đau bụng, tiêu chảy nghiêm trọng. Sau khi đường ruột ổn định, vi khuẩn này chính là tác nhân hàng đầu kích hoạt viêm khớp phản ứng ở các khớp lớn như khớp gối, khớp cổ chân.
• Vi khuẩn Campylobacter: Thường lây nhiễm qua đường ăn uống, đặc biệt là thịt gia cầm chưa chín hoặc sữa chưa tiệt trùng. Loại vi khuẩn này sản sinh ra độc tố làm tổn thương niêm mạc ruột, khiến tà độc dễ dàng thấm sâu vào huyết dịch, truyền kinh nhập lạc và cư ngụ tại các vùng cơ khớp của bà con.
• Vi khuẩn Shigella (Lỵ trực trùng): Gây ra chứng kiết lỵ, đau quặn bụng, mót rặn, đi ngoài ra máu lẫn mủ. Trong Đông y, đây là tình trạng thấp nhiệt tích tụ ở đại trường. Thấp nhiệt không được thanh giải triệt để sẽ hóa hỏa nội tạng, bốc ngược lên kinh lạc và biểu hiện ra ngoài bằng việc sưng đau các khớp xương.
• Vi khuẩn Yersinia: Loại vi khuẩn này ít gặp hơn nhưng lại gây ra những cơn đau bụng dữ dội ở vùng hố chậu phải, rất dễ nhầm với viêm ruột thừa. Sau khi gây nhiễm trùng đường tiêu hóa, Yersinia để lại dư độc rất mạnh, khiến hệ thống xương khớp bị tổn thương dai dẳng.

Tác nhân từ đường tiết niệu và sinh dục chớ nên coi thường

Bên cạnh đường tiêu hóa, các tác nhân gây viêm khớp phản ứng lây truyền qua đường sinh dục và tiết niệu cũng là một mối nguy hại khôn lường mà bà con cần đặc biệt lưu ý. Đây là nhóm nguyên nhân tế nhị nên nhiều bà con thường giấu bệnh, không chia sẻ thật lòng với thầy thuốc, dẫn đến việc bỏ lỡ giai đoạn vàng để điều trị tận gốc căn bệnh.

• Vi khuẩn Chlamydia trachomatis: Đây là tác nhân lây truyền qua đường tình dục phổ biến nhất gây ra viêm khớp phản ứng. Loại vi khuẩn này thường gây viêm niệu đạo, viêm cổ tử cung nhưng triệu chứng lại rất âm thầm, đôi khi chỉ là cảm giác tiểu buốt, tiểu rắt nhẹ hoặc ra khí hư bất thường. Dưới góc nhìn Đông y, đây là chứng hạ tiêu thấp nhiệt. Thấp nhiệt uất kết lâu ngày ở bàng quang và thận kinh, không được sơ tiết sẽ lan hỏa ra toàn thân, tấn công trực tiếp vào hệ thống gân cốt của bà con.
• Vi khuẩn Ureaplasma urealyticum: Thường ký sinh ở đường sinh dục và tiết niệu, khi chính khí cơ thể suy giảm, chúng sẽ bùng phát gây viêm nhiễm. Tác nhân này kích thích hệ miễn dịch sản sinh ra các kháng thể tự miễn, các kháng thể này thay vì bảo vệ cơ thể lại quay sang tấn công các màng hoạt dịch khớp xương, gây ra tình trạng viêm đau, ứ dịch tại khớp.

Yếu tố cơ địa và những dấu hiệu nhận biết sớm để phòng ngừa

Lão cũng cần lưu ý với bà con rằng, không phải ai khi bị nhiễm trùng đường ruột hay đường tiết niệu cũng đều bị viêm khớp phản ứng. Bệnh lý này phụ thuộc rất lớn vào yếu tố cơ địa, hay Đông y gọi là thể chất của từng người. Những người có thể chất bẩm sinh suy nhược, can thận bất túc (chức năng gan và thận kém, không nuôi dưỡng được gân cốt) hoặc những người mang gen HLA-B27 sẽ có nguy cơ mắc bệnh cao gấp nhiều lần so với người bình thường khi tiếp xúc với các tác nhân gây bệnh.

“Can chủ gân, thận chủ xương. Khi tạng can thận khỏe mạnh, gân xương được nuôi dưỡng đầy đủ thì tà khí khó lòng xâm nhập. Ngược lại, nếu can thận hư tổn, mạch máu lưu thông kém, gân xương lỏng lẻo thì chỉ cần một tác nhân ngoại tà nhỏ cũng đủ làm bùng phát những cơn đau nhức xương khớp dữ dội.”

Để giúp bà con sớm nhận biết căn bệnh này nhằm có phương án chữa trị kịp thời, lão xin chỉ ra những dấu hiệu điển hình của bệnh viêm khớp phản ứng thường xuất hiện sau một đợt nhiễm trùng từ 1 đến 4 tuần:

1. Đau nhức các khớp không đối xứng: Bệnh thường tấn công vào các khớp lớn ở nửa dưới cơ thể như khớp gối, khớp cổ chân, các khớp ngón chân. Cơn đau thường xuất hiện ở một bên chân trước, có tính chất di chuyển, khớp sưng to, nóng đỏ và đau nhiều về đêm hoặc sáng sớm khi mới ngủ dậy.
2. Viêm điểm bám gân: Bà con sẽ cảm thấy đau nhói ở vùng gót chân (viêm gân Achilles) hoặc đau ở vùng lòng bàn chân, khiến việc đặt chân xuống đất đi lại trở thành một cực hình.
3. Biểu hiện ngoài khớp: Ngoài đau khớp, nhiều bà con còn gặp tình trạng mắt đỏ, cộm, ngứa (viêm kết mạc), loét miệng không đau, hoặc xuất hiện các tổn thương da mụn nước, dày sừng ở lòng bàn tay, lòng bàn chân.

Chế độ chăm sóc tại nhà khi gặp tác nhân gây viêm khớp phản ứng

Khi không may cơ thể bị các tác nhân gây viêm khớp phản ứng tấn công, việc chăm sóc đúng cách tại nhà đóng vai trò vô cùng quan trọng giúp làm giảm triệu chứng đau nhức, bảo vệ màng hoạt dịch khớp và ngăn ngừa biến chứng teo cơ, dính khớp cho bà con.

Về chế độ vận động, trong giai đoạn khớp đang sưng nóng đỏ đau cấp tính, bà con tuyệt đối không được vận động mạnh, không đi lại nhiều hay mang vác vật nặng để tránh làm tổn thương thêm màng hoạt dịch. Hãy dành thời gian nghỉ ngơi, kê cao chân bị sưng để giúp huyết dịch lưu thông tốt hơn, giảm tình trạng phù nề ứ trệ. Khi cơn đau cấp tính đã thuyên giảm, các khớp không còn nóng đỏ, bà con nên bắt đầu thực hiện các bài tập co duỗi nhẹ nhàng tại giường, tập đi lại chậm rãi để khí huyết kinh lạc được khơi thông, tránh tình trạng cứng khớp.

Về chế độ ăn uống dưỡng sinh, bà con cần tuyệt đối kiêng các loại thực phẩm có tính chất kích thích, dễ gây dị ứng và làm tăng phản ứng viêm như: thịt chó, thịt bò, hải sản, đồ nếp, các món ăn cay nóng chứa nhiều ớt, tiêu, và các loại chất kích thích như rượu, bia, thuốc lá. Những thực phẩm này khi vào cơ thể sẽ sinh tà nhiệt, làm cho tình trạng sưng nóng tại các khớp trở nên nghiêm trọng hơn. Thay vào đó, bà con nên bổ sung các loại rau xanh có tính thanh nhiệt, lợi thấp như rau má, mồng tơi, rau đay, các loại quả giàu vitamin C để tăng cường chính khí, giúp cơ thể nhanh chóng đào thải các độc tố và dư tà ra ngoài.

Bên cạnh đó, bà con có thể áp dụng một số mẹo dân gian lành tính tại nhà để hỗ trợ giảm đau. Khi khớp đang sưng nóng đỏ, tuyệt đối không được chườm nóng hay đắp các loại lá có tính nóng vì sẽ làm mạch máu giãn nở, dịch tràn ra nhiều hơn khiến khớp sưng to hơn. Thay vào đó, bà con có thể dùng lá tía tô hoặc lá lốt rửa sạch, giã nát với một chút muối hạt rồi đắp nhẹ nhàng lên vùng khớp bị đau trong khoảng 20 phút. Cách làm này giúp thanh nhiệt, giải độc, tiêu thũng, hoạt huyết hóa ứ tại chỗ, đem lại cảm giác dễ chịu tức thì cho bà con.

Bà con thân mến, xương khớp là bộ khung đỡ của toàn bộ cơ thể, giúp chúng ta tự do đi lại, lao động và tận hưởng cuộc sống. Đừng vì một chút chủ quan trước những trận nhiễm trùng tiêu hóa hay tiết niệu thông thường mà để các tác nhân gây viêm khớp phản ứng có cơ hội tàn phá gân cốt của mình. Khi thấy cơ thể có những dấu hiệu bất thường sau đợt nhiễm trùng, bà con hãy chủ động liên hệ ngay với lão. Lão và đội ngũ chuyên gia y tế luôn sẵn sàng lắng nghe, thấu cảm và đồng hành cùng bà con trên hành trình tìm lại sự dẻo dai, khỏe mạnh cho gân xương, để bà con có thể an tâm sống vui, sống khỏe ngay tại ngôi nhà thân thương của mình.

Nếu bà con đang phải chịu đựng những cơn đau nhức xương khớp dai dẳng, sưng tấy khó chịu sau đợt nhiễm trùng, hãy chia sẻ ngay tình trạng bệnh cho Lão qua Zalo 0972.606.773 hoặc nhắn tin trực tiếp tới Messenger Lão Tuấn để được Lão trực tiếp xem xét, tư vấn giải pháp điều trị phù hợp nhất nhé.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc