Cây Bạch Chỉ Nam

Có những vị thuốc Nam nghe tên mộc mạc, nhưng lại gắn bó với đời sống bà con từ thuở xa xưa. Bạch chỉ nam là một vị như thế. Lão vẫn hay nói vui, cây thuốc này giống như người bạn âm thầm, lúc cần thì đứng ra “đỡ đòn” cho cơ thể, nhất là khi phong hàn, đau nhức hay những cơn nhức đầu dai dẳng ghé thăm.

Trong nhiều năm làm nghề, Lão gặp không ít bà con chỉ nhớ mang máng tên bạch chỉ, nhưng lại lẫn lộn giữa bạch chỉ bắc và bạch chỉ nam. Mỗi loại có cách dùng riêng, nếu không hiểu cho tường tận thì hiệu quả dễ sai lệch. Vì vậy, hôm nay Lão kể kỹ hơn về cây bạch chỉ nam để bà con nắm cho chắc, dùng cho đúng.

Lão hiểu tiếng lòng của bà con mình, luôn mong mỏi có giải pháp toàn diện giúp phục hồi sức khỏe, cải thiện bền vững!

Vui lòng để lại thông tin, Lão liên hệ bà con hỏi thăm chi tiết:

Họ tên

Số điện thoại

Gửi tư vấn

Đặc điểm – Nguồn gốc dược liệu

Nói tới bạch chỉ nam, trước hết phải nhận diện cho đúng hình hài của cây. Đây là loại cây thân thảo, sống nhiều năm, thân mềm nhưng chắc, mùi thơm đặc trưng khi vò nhẹ. Lá thường xẻ thùy, mép có răng cưa nhẹ, nhìn qua đã thấy nét quen của cây thuốc Nam mọc ven vườn, bờ rào.

Bộ phận dùng làm thuốc chủ yếu là rễ. Rễ bạch chỉ nam không quá to, vỏ ngoài nâu nhạt, ruột trắng ngà, mùi thơm cay dịu. Cây phân bố nhiều ở vùng trung du và đồng bằng nước ta, dễ trồng, hợp khí hậu nóng ẩm, nên từ lâu đã gắn bó với Nam y.

Cách thu hoạch – sơ chế

Muốn giữ được dược tính của bạch chỉ nam, khâu thu hoạch rất quan trọng. Theo kinh nghiệm dân gian và thực hành lâm sàng, rễ thường được đào vào lúc cây đã đủ tuổi, khi phần thân lá bắt đầu tàn dần, dược lực tụ lại ở rễ.

Sau khi đào, rễ cần được rửa sạch đất cát, cắt bỏ rễ con, rồi phơi hoặc sấy nhẹ cho khô. Làm sao để rễ khô mà vẫn giữ được mùi thơm tự nhiên, không bị ẩm mốc, đó mới là sơ chế đạt yêu cầu.

Tính vị – Quy kinh – Công năng theo Đông y

Theo Đông y, bạch chỉ nam có vị cay, tính ấm, quy vào kinh phế và kinh vị. Cái cay giúp tán phong, cái ấm giúp thông hành khí huyết, vì thế vị thuốc này thường được dùng khi cơ thể bị phong hàn xâm nhập.

Công năng chính của bạch chỉ nam là khu phong, tán hàn, chỉ thống và thông khiếu. Nói nôm na, nó giúp đuổi cái lạnh ra ngoài, làm thông chỗ bị tắc, từ đó giảm đau, giảm nhức, nhất là vùng đầu mặt và khớp xương.

Tác dụng theo Y học hiện đại

Dưới góc nhìn y học hiện đại, bạch chỉ nam được ghi nhận có chứa một số tinh dầu và hoạt chất có tác dụng kháng viêm, giảm đau nhẹ. Những chất này góp phần làm giãn mạch, tăng lưu thông máu tại chỗ.

Nhờ đó, khi dùng đúng cách, vị thuốc có thể hỗ trợ cải thiện tình trạng đau đầu, đau cơ, nghẹt mũi do viêm nhiễm nhẹ. Tây y nhìn vào cơ chế, còn Đông y nhìn vào tổng thể khí huyết, hai bên gặp nhau ở chỗ giúp cơ thể tự điều chỉnh tốt hơn.

Các bài thuốc ứng dụng

Tùy mục đích sử dụng mà bạch chỉ nam được phối hợp trong nhiều bài thuốc khác nhau. Lão xin kể vài hướng ứng dụng thường gặp để bà con dễ hình dung.

Hỗ trợ đau đầu, nghẹt mũi do phong hàn

Bạch chỉ nam thường được dùng chung với các vị thuốc cay ấm khác, sắc uống khi mới chớm đau đầu, sổ mũi, người gai lạnh. Bài thuốc này giúp làm ấm, thông mũi, giảm cảm giác nặng đầu.

Giảm đau nhức xương khớp

Trong các bài thuốc xoa bóp hoặc sắc uống, bạch chỉ nam góp phần làm giảm đau, nhất là khi đau do lạnh, do thay đổi thời tiết. Cảm giác dễ chịu thường đến từ từ, không gắt, nhưng bền nếu dùng đều.

Lưu ý kiêng kỵ

Dù là thuốc Nam quen thuộc, bạch chỉ nam vẫn cần dùng đúng người. Những ai đang có biểu hiện nhiệt trong, sốt cao, khô miệng nhiều thì không nên tự ý dùng vì tính ấm có thể làm tình trạng nặng thêm.

Phụ nữ mang thai, người đang dùng thuốc Tây dài ngày cũng cần hỏi ý kiến thầy thuốc trước khi sử dụng để tránh tương tác không mong muốn.

Dưỡng sinh – Hỗ trợ kết hợp

Muốn vị thuốc phát huy tốt, không thể tách rời dưỡng sinh. Khi dùng bạch chỉ nam, bà con nên giữ ấm cơ thể, tránh gió lạnh, ăn uống thanh đạm, hạn chế đồ sống lạnh.

Kết hợp xoa bóp nhẹ nhàng, tập thở sâu, ngủ đủ giấc sẽ giúp khí huyết lưu thông tốt hơn, từ đó hiệu quả của thuốc cũng được nâng lên.

Viết ra những dòng này, Lão chỉ mong bà con hiểu rõ hơn về cây bạch chỉ nam để dùng cho đúng, cho trúng. Mỗi người mỗi thể trạng, không ai giống ai, nên nếu còn băn khoăn, bà con cứ mạnh dạn liên hệ Zalo 0972606773, Lão sẽ cùng bà con bàn kỹ, chọn cách dùng phù hợp nhất.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc