Cây Địa Hoàng

Có bao giờ bà con thấy trong người lúc nào cũng hầm hập như có lửa đốt ngầm bên trong, đêm nằm cứ trằn trọc, mồ hôi trộm vã ra như tắm không? Đó chính là cái mà Đông y lão gọi là âm hư hỏa vượng, khi phần nước trong cơ thể bị cạn kiệt làm ngọn lửa hư hỏa bùng lên.

Hồi còn ở chiến trường biên giới phía Bắc, lão đã thấy bao anh em chiến sĩ vì hành quân vất vả, ăn uống thiếu thốn mà người gầy rộc, da khô nẻ, môi đỏ chót vì nóng trong. Những lúc ấy, tìm được vị thuốc giúp tư âm, dưỡng huyết như cây Địa hoàng thật quý giá chẳng kém gì lương thực.

Địa hoàng không chỉ là một vị thuốc, mà với lão, nó như dòng nước mát lành tưới tắm cho mảnh đất cơ thể đang khô cằn. Hôm nay, lão muốn thủ thỉ cùng bà con về vị thuốc quý này để chúng ta biết cách giữ gìn cái gốc âm huyết cho thật tốt.

Lão hiểu tiếng lòng của bà con mình, luôn mong mỏi có giải pháp toàn diện giúp phục hồi sức khỏe, cải thiện bền vững!

Vui lòng để lại thông tin, Lão liên hệ bà con hỏi thăm chi tiết:

Họ tên

Số điện thoại

Gửi tư vấn

Đặc điểm – Nguồn gốc dược liệu

Địa hoàng là loại cây cỏ sống lâu năm, toàn thân cây có lông mềm màu tro trắng rất đặc trưng. Lá cây thường mọc vòng ở gốc, hình trứng ngược, mép lá có răng cưa không đều, nhìn mặt lá thấy gân nổi rõ như những mạch máu nhỏ chạy trên mặt đất.

Cái tên Địa hoàng có nghĩa là sắc vàng của đất, bởi phần quý nhất của cây chính là rễ củ nằm sâu trong lòng đất, khi thái ra có màu vàng đặc trưng. Cây này vốn ưa khí hậu mát mẻ, thường được trồng nhiều ở các vùng đất bãi bồi, đất cát pha tơi xốp để rễ dễ dàng vươn dài và tích tụ tinh hoa.

Ở nước ta, cây được di thực và trồng nhiều ở các tỉnh đồng bằng Bắc Bộ và trung du miền núi phía Bắc. Tùy vào cách chế biến mà chúng ta có Sinh địa (củ tươi hoặc sấy khô) và Thục địa (củ đã qua cửu chưng cửu sái), mỗi loại lại có một sứ mệnh riêng trong việc cứu giúp người bệnh.

Cách thu hoạch – sơ chế

Để có được vị thuốc tốt, việc thu hoạch phải đúng thời điểm khi cây đã tích đủ nhựa sống vào phần củ, thường là vào vụ đông xuân hoặc mùa hạ. Khi mặt đất bắt đầu khô ráo, bà con đào lấy rễ củ, rửa sạch đất cát thật khéo léo để không làm gãy nát lớp vỏ quý giá bên ngoài.

Nếu dùng tươi ngay thì gọi là Tiên địa hoàng, có tính hàn rất mạnh để thanh nhiệt. Nếu đem sấy nhẹ cho khô dần thì thành Sinh địa, lúc này củ quắt lại, vỏ màu xám dịch chuyển sang nâu đen, thịt bên trong dẻo và có vị ngọt đắng.

Riêng với Thục địa, quy trình chế biến còn công phu hơn nhiều, phải đồ với gừng và rượu qua nhiều lần nấu, nhiều lần phơi cho đến khi củ thuốc đen bóng như nhựa sơn, mùi thơm nồng đượm. Cách làm này giúp chuyển tính hàn thành tính ôn, đưa vị thuốc đi sâu vào kinh thận để bồi bổ.

Tính vị – Quy kinh – Công năng theo Đông y

Trong y lý cổ truyền, Sinh địa có vị ngọt, đắng và tính hàn, quy vào ba kinh chính là Tâm, Can và Thận. Bà con cứ hình dung nó giống như một cơn mưa rào tưới xuống cánh đồng đang bị hạn hán, giúp dập tắt ngọn lửa nóng trong máu và sinh ra dòng nhựa sống mới.

Công năng chủ trị của vị thuốc này là thanh nhiệt lương huyết, giúp làm mát máu khi cơ thể bị nhiệt tà xâm nhập gây phát ban, chảy máu cam hoặc sốt cao. Bên cạnh đó, khả năng dưỡng âm sinh tân của nó rất mạnh, chuyên trị các chứng miệng khô, lưỡi đỏ, táo bón do thiếu hụt phần nước trong cơ thể.

Khi đã được chế biến thành Thục địa, vị thuốc lại chuyển sang vị ngọt, tính ấm, thiên về bổ huyết và ích tinh. Lúc này, nó đóng vai trò như một người thợ cần mẫn bồi đắp cho phần gốc rễ của cơ thể, giúp xương cốt vững chãi, râu tóc đen mượt và tăng cường sức khỏe bền bỉ cho bà con.

Tác dụng theo Y học hiện đại

Dưới góc nhìn của khoa học ngày nay, Địa hoàng chứa rất nhiều hoạt chất quý như iridoid glycosid, đặc biệt là catalpol cùng các loại đường và acid amin cần thiết. Những chất này có khả năng hỗ trợ hệ thống miễn dịch, giúp cơ thể chống lại các tác nhân gây viêm và bảo vệ tế bào gan rất tốt.

Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng chiết xuất từ Địa hoàng có tác dụng hỗ trợ hạ đường huyết và cải thiện chức năng thận, điều này rất phù hợp với kinh nghiệm chữa chứng tiêu khát của cha ông ta ngày trước. Ngoài ra, nó còn giúp tăng cường lưu thông máu và hỗ trợ sức khỏe tim mạch bằng cách làm giảm áp lực lên thành mạch.

Sự kết hợp giữa Đông và Tây y cho thấy Địa hoàng không chỉ làm mát, bổ máu mà còn thực sự tác động vào hệ thống nội tiết, giúp cơ thể lập lại trạng thái cân bằng tự nhiên. Điều này giải thích tại sao sau khi dùng thuốc, bà con thường cảm thấy tinh thần sảng khoái và ăn ngủ ngon hơn.

Các bài thuốc ứng dụng

Tùy vào từng tình trạng bệnh mà lão thường phối ngũ Địa hoàng với các vị thuốc khác nhau để đạt hiệu quả cao nhất, bà con có thể tham khảo một số cách dùng phổ biến sau đây.

Hỗ trợ cho người âm hư nhiệt, mất ngủ

Khi phần âm trong người bị thiếu hụt, hỏa tự bốc lên làm tâm thần bất định, bà con thường xuyên thấy nóng lòng bàn tay chân và thao thức đêm khuya.

• Bài thuốc số 1: Sinh địa 20g, Huyền sâm 12g, Mạch môn 12g. Đem sắc với nước uống hàng ngày giúp tư âm, giáng hỏa, làm dịu thần kinh.

Hỗ trợ trị chứng chảy máu cam, phát ban do nhiệt

Nếu nhiệt trong máu quá cao sẽ gây ra hiện tượng huyết nhiệt vọng hành, tức là máu chảy tràn lan ra khỏi mạch gây chảy máu cam hoặc nổi mẩn đỏ.

• Bài thuốc số 2: Sinh địa 16g, Trắc bách diệp (sao đen) 12g, Nhọ nồi 12g. Các vị này hiệp lực giúp làm mát máu và cầm máu rất nhanh.

Bồi bổ cho người suy nhược, thiếu máu

Với những người sắc mặt nhợt nhạt, hay chóng mặt hoa mắt do huyết hư, chúng ta cần dùng đến dạng đã chế biến để bồi bổ tận gốc.

• Bài thuốc số 3: Thục địa 15g, Đương quy 12g, Bạch thược 12g, Xuyên khung 8g. Đây là khung xương của nhiều bài thuốc bổ huyết nổi tiếng, giúp khí huyết lưu thông, da dẻ hồng hào trở lại.

Lưu ý kiêng kỵ

Dẫu là vị thuốc quý nhưng bà con cần nhớ nguyên tắc dùng đúng người, đúng thời. Vì Địa hoàng có tính chất nê trệ, dễ gây cản trở tiêu hóa nên những người tỳ vị hư hàn, bụng hay đầy trướng, đi ngoài phân lỏng thì tuyệt đối không nên dùng đơn độc hoặc dùng liều cao.

Khi dùng Địa hoàng, bà con cũng nên kiêng ăn các loại thực phẩm như hành, tỏi, củ cải trắng để tránh làm mất đi dược tính của thuốc. Đặc biệt, phụ nữ đang trong thời kỳ hành kinh nếu không có chỉ định của thầy thuốc thì cũng cần thận trọng khi sử dụng các loại thuốc lương huyết mạnh.

Dưỡng sinh – Hỗ trợ kết hợp

Để vị thuốc phát huy tác dụng tốt nhất, lão khuyên bà con nên kết hợp với chế độ sinh hoạt điều độ, tránh thức quá khuya vì ban đêm là lúc cơ thể nuôi dưỡng phần âm tốt nhất. Một bát chè hạt sen long nhãn nấu cùng vài lát Sinh địa vào mùa hè cũng là cách dưỡng sinh tuyệt vời để làm mát cơ thể từ bên trong.

Bà con cũng nên tập những bài tập thở nhẹ nhàng hoặc thiền định để giữ cho tâm thái luôn bình an, tránh nóng nảy giận dữ làm tổn hao huyết dịch. Việc giữ cho tinh thần thư thái kết hợp với dùng thuốc đúng liều lượng chính là chìa khóa để giữ gìn tuổi thọ và sức khỏe dẻo dai.

Hy vọng những chia sẻ trên của lão giúp bà con hiểu thêm về cây Địa hoàng quý giá này. Nếu bà con đang gặp vấn đề về sức khỏe, cảm thấy trong người bất ổn mà chưa rõ cách dùng dược liệu sao cho chuẩn, đừng ngần ngại nhắn tin cho lão. Bà con có thể gửi triệu chứng hoặc hình ảnh qua Zalo 0972606773 để lão xem xét và tư vấn cách dùng thuốc sao cho phù hợp nhất với thể trạng riêng của mình nhé.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc