Các biểu hiện rối loạn dạ dày và biến chứng lâu ngày

Bà con thân mến! Lão thấy nhiều bà con mình dạo này hay than phiền về cái bụng. Lúc thì nó ậm ạch, đầy chướng sau bữa ăn, lúc lại đau âm ỉ dọc khung đại tràng, khi thì hơi men ợ lên tận cổ kèm theo cảm giác nóng rát nôn nao. Người ta cứ gọi chung chung là đau bao tử hay biểu hiện tiêu hóa kém, nhưng trong y học, tất cả những hiện tượng này đều quy về chứng rối loạn dạ dày. Tưởng là chuyện nhỏ, chỉ cần nhịn ăn một bữa hay uống viên sủi là qua, hóa ra lại là dấu hiệu cảnh báo tạng phủ bên trong đang bốc hỏa hoặc suy kiệt. Nếu bà con cứ lơ là, để tình trạng này kéo dài dai dẳng, tỳ vị mất đi chức năng vận hóa thì nguồn khí huyết nuôi dưỡng toàn thân cũng theo đó mà cạn kiệt, sinh ra trăm thứ bệnh hệ lụy về sau.

Nguồn cơn gây rối loạn dạ dày theo lý giải của Đông y

Trong y học hiện đại, các biểu hiện như viêm loét, trào ngược, co thắt thường được đổ lỗi cho dư axit dạ dày hoặc vi khuẩn vi sinh. Điều đó không sai, nhưng dưới góc nhìn Nam y, dạ dày (tức vị phủ) không bao giờ tự dưng mà đổ bệnh. Nó là cửa ngõ tiếp nhận thủy cốc, phối hợp chặt chẽ với tỳ tạng để nhào trộn, chắt lọc tinh hoa từ thức ăn để hóa sinh thành máu, thành khí nuôi cơ thể. Khi hệ thống này bị rối loạn dạ dày chèn ép, căn nguyên sâu xa thường nằm ở ba phương diện cốt lõi sau đây:

• Can khí uất kết phạm vị: Đây là nguyên nhân cực kỳ phổ biến ở những bà con hay lo nghĩ, căng thẳng, áp lực cuộc sống hoặc tính khí nóng nảy. Khí của tạng can (gan) theo sinh lý phải điều đạt, thông suốt. Khi can khí bị uất ức không phát tiết được, nó sẽ quay sang chèn ép, “phạm” vào tỳ vị. Hệ quả là dạ dày bị co thắt đột ngột, gây ra những cơn đau quặn thắt, ợ hơi liên tục, bụng ấm ách khó chịu dù chưa ăn uống gì nhiều.
• Tỳ vị hư hàn, khí trệ: Thường gặp ở những bà con có thể trạng yếu từ nhỏ, hoặc do thói quen ăn uống không điều độ, ăn quá nhiều đồ sống lạnh, mướp đắng, đồ chua, kem đá. Hàn tà tích tụ lâu ngày làm tiêu tán dương khí của tỳ vị. Bụng dạ lúc này giống như một cái bếp thiếu lửa, không đủ nhiệt năng để “nấu chín” thức ăn. Thức ăn ứ đọng lại sinh ra sình bụng, trướng hơi, đại tiện lúc lỏng lúc nát, ăn vào là muốn đi ngoài ngay.
• Ẩm thực bất tiết, vị âm hao tổn: Do thói quen dung nạp quá nhiều đồ ăn cay nóng, đồ chiên rán nhiều dầu mỡ, hoặc lạm dụng rượu bia, thuốc lá. Những chất kích thích này tích tụ lại thành nhiệt độc, đốt cháy tân dịch và phần vị âm của dạ dày. Dạ dày thiếu đi chất dịch bôi trơn và bảo vệ sẽ trở nên khô rát, sinh ra cảm giác đau đói nôn nao, nóng cồn cào ở vùng thượng vị, miệng đắng, họng khô và hay bị táo bón.

“Tỳ vị là gốc rễ của hậu thiên, sinh mệnh mạnh hay yếu đều nhìn vào sức chứa của bao tử. Gốc có vững thì ngọn mới xanh, bao tử có an yên thì khí huyết mới lưu thông toàn thân thuận lợi.”

Đừng chỉ chăm chăm giảm triệu chứng, muốn điều trị bệnh hiệu quả - an toàn - bền vững cần biện chứng được căn nguyên gốc rễ để luận trị giải pháp điều trị.

Mỗi người có một phác đồ riêng, bà con để lại thông tin, Lão Tuấn sẽ tư vấn trực tiếp:

Họ tên

Số điện thoại

Tình trạng

Gửi tư vấn

Những dấu hiệu nhận biết điển hình chớ nên coi thường

Rối loạn dạ dày không phải là một chứng bệnh bộc phát ngay lập tức, mà nó gặm nhấm sức khỏe của bà con từng ngày một thông qua những biểu hiện từ âm ỉ đến rầm rộ. Lão dặn rồi, không nên chỉ nhìn cái biểu hiện bên ngoài rồi tặc lưỡi bỏ qua. Hãy chú ý xem cơ thể mình có đang xuất hiện những dấu hiệu điển hình dưới đây hay không:

Đầu tiên là cảm giác đau vùng thượng vị, tức là vùng bụng nằm trên rốn và dưới xương ức. Cơn đau có thể âm ỉ kéo dài cả ngày, hoặc nhói lên thành từng cơn tùy thuộc vào thời gian ăn uống. Có người cứ đói là đau do axit ăn mòn niêm mạc, có người ăn no vào lại đau tức không chịu nổi do áp lực lên vách dạ dày quá lớn.

Tiếp theo là hiện tượng ợ hơi, ợ chua và trào ngược thức ăn. Khi vị khí không hạ giáng xuống dưới theo chiều tự nhiên mà bị nghịch dòng đi lên, nó sẽ kéo theo dịch vị và hơi men lên thực quản. Bà con sẽ cảm thấy cổ họng mình lúc nào cũng nghẹn đặc, nóng rát như có lửa đốt, hơi thở có mùi chua hôi khó chịu, thậm chí có cảm giác buồn nôn sau khi ăn xong.

Cuối cùng là tình trạng đầy bụng, chướng hơi và rối loạn đại tiện. Thức ăn không được tỳ vị vận hóa tốt sẽ lên men thối rữa ngay trong lòng dạ dày, sinh ra một lượng khí lớn làm bụng căng chật như quả bóng. Đi kèm với đó là thói quen đi ngoài thất thường, có ngày đi 2-3 lần phân sống, có lúc lại táo bón vài ngày không đi được, cơ thể mệt mỏi, sụt cân, sắc mặt xám sạm do thiếu hụt dinh dưỡng trầm trọng.

Biến chứng nguy hiểm khi tỳ vị bỏ bê lâu ngày

Nhiều bà con tìm đến lão khi bệnh tình đã chuyển biến nặng, lúc đó mới hốt hoảng hỏi lão rằng rối loạn dạ dày lâu ngày có sao không. Lão nói rõ cho bà con hiểu, dạ dày bị tổn thương liên tục giống như một bờ đê bị sóng đánh mỗi ngày, nếu không bồi đắp thì sớm muộn cũng vỡ vạc. Ban đầu chỉ là những vết trợt nông, viêm xung huyết nhẹ, nhưng lâu dần sẽ khoét sâu thành các ổ loét rộng. Ổ loét ăn sâu vào vách mạch máu gây xuất huyết tiêu hóa, nhẹ thì đại tiện phân đen như bã cà phê, nặng thì nôn ra máu tươi phải đi cấp cứu truyền máu gấp.

Nghiêm trọng hơn, khi niêm mạc dạ dày phải tái tạo liên tục trong môi trường viêm nhiễm độc hại, các tế bào rất dễ bị biến đổi cấu trúc, dẫn đến tình trạng dị sản ruột, teo niêm mạc dạ dày. Đây chính là những bước đệm nguy hiểm dẫn thẳng tới căn bệnh ung thư dạ dày – bản án tử hình thầm lặng. Thêm vào đó, áp lực co thắt kéo dài còn có thể gây hẹp môn vị, khiến thức ăn không thể xuống ruột non, ứ đọng lại làm bà con nôn mửa liên tục, người gầy sộc đi chỉ còn da bọc xương, sinh mệnh bị đe dọa nghiêm trọng.

Mẹo dân gian lành tính hỗ trợ xoa dịu bụng dạ tại nhà

Để giúp bà con giảm bớt những cơn đau cấp tính và hỗ trợ tỳ vị hồi phục, y học dân tộc có rất nhiều bài thuốc Nam lành tính, dễ tìm ngay trong vườn nhà. Bà con có thể lưu lại và áp dụng theo các cách hướng dẫn chi tiết sau:

1. Dùng củ nghệ vàng và mật ong rừng: Nghệ vàng vị đắng, tính ấm, có tác dụng hành khí, phá ứ, làm lành vết loét rất tốt. Mật ong có tính bình, giúp bổ trung, hoãn cấp, kháng khuẩn và bảo vệ niêm mạc. Bà con lấy 2 thìa cà phê tinh bột nghệ nguyên chất, hòa cùng 1 thìa mật ong vào 150ml nước ấm (khoảng 40-50 độ C). Khuấy đều và uống vào buổi sáng trước khi ăn khoảng 30 phút. Kiên trì dùng đều đặn trong 1 tháng sẽ giúp giảm đau và lành niêm mạc rõ rệt.
2. Nước sắc gừng tươi và lá tía tô: Thích hợp cho bà con bị rối loạn dạ dày thể hư hàn, hay bị lạnh bụng, đầy chướng, nôn nao. Gừng tươi vị cay tính ấm, giúp ôn trung tán hàn, chỉ nôn. Tía tô giúp lý khí, khoan trung, giải độc. Bà con lấy 1 củ gừng nhỏ rửa sạch, thái lát mỏng, cùng 1 nắm lá tía tô tươi. Cho tất cả vào nồi hãm với 500ml nước sôi trong 15 phút. Chia nước này uống ấm nhiều lần trong ngày, đặc biệt là sau các bữa ăn chính để bụng dạ êm xuôi, không còn trướng khí.

Lão dặn thêm, các mẹo dân gian này chỉ thực sự hiệu quả với những trường hợp rối loạn nhẹ, chớm bị hoặc dùng làm phương pháp hỗ trợ phối hợp. Những người đang mang thai, người có bệnh lý nền về gan thận nặng hoặc đang bị sốt cao do nhiễm trùng thì cần thận trọng và hỏi ý kiến thầy thuốc trước khi dùng, tuyệt đối không được tự ý lạm dụng quá liều lượng.

Chế độ dinh dưỡng dưỡng sinh và lối sống thuận tự nhiên

Bên cạnh việc dùng thuốc, việc ăn uống và sinh hoạt đóng vai trò quyết định đến 50% sự thành bại của quá trình chữa trị rối loạn dạ dày. Tỳ vị vốn sợ áp lực và sự hỗn loạn, vì thế bà con cần thiết lập lại một chế độ dưỡng sinh điều độ:

• Ăn đúng giờ, ngủ đúng giấc: Tuyệt đối không được bỏ bữa sáng, không ăn quá no vào buổi tối trước khi đi ngủ. Khi ăn phải nhai thật chậm, nuốt thật kỹ để nước bọt hòa trộn đều với thức ăn, giảm bớt gánh nặng co bóp cho bao tử. Tránh xa các loại thực phẩm muối chua như dưa muối, cà pháo, các loại quả chua (chanh, xoài xanh) và các gia vị cay nồng (ớt, tiêu).
• Giữ tinh thần lạc quan, thư thái: Hãy học cách buông bỏ bớt âu lo, hạn chế tức giận hay suy nghĩ quá độ. Sau khi ăn no, bà con có thể thực hiện động tác xoa bụng dưỡng sinh: Úp hai lòng bàn tay vào nhau cho ấm lên, sau đó xoa nhẹ nhàng quanh rốn theo chiều kim đồng hồ khoảng 50-100 vòng. Động tác đơn giản này giúp kích thích nhu động ruột, tăng cường tuần hoàn máu đến dạ dày, giúp tiêu hóa thức ăn vô cùng hiệu quả.

Nếu bà con đã áp dụng thay đổi lối sống, dùng các mẹo dân gian mà bụng dạ vẫn không yên, các cơn đau rối loạn dạ dày xuất hiện ngày một dày đặc kèm theo sụt cân, nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen, thì tuyệt đối không được chần chừ thêm nữa. Lúc này bệnh tình đã chuyển biến sâu sắc, cần phải được thăm khám chuyên môn y học cổ truyền càng sớm càng tốt để bắt mạch, chẩn đoán ngọn ngành nguyên nhân tạng phủ suy yếu. Bà con có thể đến gặp lão trực tiếp tại phòng khám Trung tâm Thuốc Dân Tộc để lão xem lưỡi, bắt mạch kê đơn, hoặc nếu ở xa không tiện đi lại, bà con hãy chụp ảnh sắc diện, ảnh vùng lưỡi, gửi các kết quả nội soi, xét nghiệm cũ qua Zalo 0972.606.773 hoặc nhắn tin trực tiếp cho Messenger Lão Tuấn. Lão và đội ngũ chuyên gia luôn sẵn sàng lắng nghe, thấu cảm và đồng hành bốc thuốc gia giảm giúp bà con tìm lại cái bụng khỏe mạnh, an yên.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc