Cây Bời Lời

Có những vị thuốc mọc lặng lẽ nơi rừng sâu, ven đồi, thân cây xù xì chẳng mấy ai để ý, vậy mà khi cơ thể sinh chuyện nóng trong, viêm nhiễm, lở loét thì lại chính những thứ tưởng chừng thô mộc ấy đứng ra gánh vác. Cây bời lời là một vị như thế, quen mà lạ, giản dị mà có chiều sâu dược tính.

Trong Nam y, bời lời không phải loại dùng cho mọi người, mọi lúc. Nhưng dùng đúng người, đúng thời, đúng cách thì giống như lấy đất mát đắp vào chỗ lửa đang âm ỉ, giúp cơ thể dịu lại từ bên trong, chứ không phải chỉ dập tắt cái ngọn bên ngoài.

Lão hiểu tiếng lòng của bà con mình, luôn mong mỏi có giải pháp toàn diện giúp phục hồi sức khỏe, cải thiện bền vững!

Vui lòng để lại thông tin, Lão liên hệ bà con hỏi thăm chi tiết:

Họ tên

Số điện thoại

Gửi tư vấn

Đặc điểm – Nguồn gốc dược liệu

Để hiểu và dùng đúng cây bời lời, trước hết bà con cần nhận diện rõ hình dáng và nguồn gốc của vị thuốc này.

Bời lời là cây thân gỗ nhỏ đến trung bình, cao vài mét, vỏ ngoài màu xám nâu, khi cạo lớp vỏ sẽ thấy lớp nhựa dính, hơi nhớt. Lá đơn, mọc so le, mặt trên xanh sẫm, mặt dưới nhạt hơn, sờ có cảm giác dai.

Cây mọc hoang nhiều ở vùng trung du, miền núi, nhất là các tỉnh miền Trung và Tây Nguyên. Trong y học cổ truyền, bộ phận dùng chính là vỏ thân và vỏ cành, đôi khi dùng cả lá tùy mục đích.

Cách thu hoạch – sơ chế

Bời lời không thu hoạch tùy tiện mà cần đúng thời điểm để giữ trọn dược tính.

Vỏ thường được lấy vào mùa khô, khi nhựa cây ổn định, ít nước. Sau khi bóc vỏ, cần cạo bỏ lớp ngoài thô ráp, chỉ giữ phần vỏ trong rồi phơi hoặc sấy nhẹ cho khô.

Trong quá trình sơ chế, tránh phơi dưới nắng gắt vì dễ làm mất tính mát tự nhiên của vị thuốc. Vỏ khô đạt chuẩn có màu nâu vàng, mùi nhẹ, khi bẻ có tiếng giòn.

Tính vị – Quy kinh – Công năng theo Đông y

Theo Đông y, bời lời có tính mát, vị hơi đắng và chát, quy vào kinh can và tỳ.

Công năng chính của vị này là thanh nhiệt, giải độc, táo thấp, sinh cơ liền da. Nói nôm na, bời lời giúp hạ cái nóng ứ trệ bên trong, làm khô bớt thấp tà, từ đó hỗ trợ cơ thể tự sửa chữa những tổn thương lâu ngày.

Với những chứng mụn nhọt, lở loét, viêm da do thấp nhiệt, Đông y xem bời lời như một lớp áo mát, giúp da thịt se lại, bớt rỉ dịch, mau lên da non.

Tác dụng theo Y học hiện đại

Dưới góc nhìn hiện đại, trong bời lời có các hợp chất có khả năng kháng khuẩn và chống viêm.

Một số nghiên cứu cho thấy chiết xuất từ vỏ bời lời giúp ức chế sự phát triển của vi khuẩn ngoài da, hỗ trợ làm lành vết thương và giảm tiết dịch viêm.

Chính vì vậy, Tây y thường nhìn nhận bời lời như một dược liệu hỗ trợ trong các vấn đề viêm da, loét da mạn tính, nhất là khi kết hợp cùng chăm sóc và vệ sinh đúng cách.

Các bài thuốc ứng dụng

Trong thực tế lâm sàng, bời lời thường không đi một mình mà phối hợp linh hoạt theo từng mục đích.

Hỗ trợ viêm da, mụn nhọt, lở loét

Dùng vỏ bời lời khô, sắc nước đặc để rửa vùng da tổn thương. Cách này giúp sát khuẩn nhẹ, làm khô miệng vết loét và giảm ngứa.

Với trường hợp nặng hơn, Đông y thường phối bời lời cùng kim ngân hoa, ké đầu ngựa để tăng khả năng thanh nhiệt giải độc.

Hỗ trợ tiêu chảy do thấp nhiệt

Trong dân gian, bời lời đôi khi được dùng liều nhỏ, sắc uống khi tiêu chảy kèm nóng trong, miệng khát, phân lỏng có mùi.

Tuy nhiên cách này cần gia giảm cẩn trọng, không dùng kéo dài, và phải phân biệt rõ hàn hay nhiệt mới áp dụng.

Lưu ý kiêng kỵ

Bời lời tính mát nên không phù hợp với người tỳ vị hư hàn, hay lạnh bụng, đi ngoài phân sống.

Không nên tự ý dùng đường uống kéo dài hoặc dùng liều cao khi chưa được thầy thuốc thăm khám. Với phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ, việc dùng bời lời cần hết sức thận trọng.

Dưỡng sinh – Hỗ trợ kết hợp

Muốn bời lời phát huy tốt, bà con cần song hành với dưỡng sinh đúng cách.

Ăn uống nên thanh đạm, giảm đồ cay nóng, rượu bia. Giữ da sạch sẽ, khô thoáng, tránh gãi làm trầy xước thêm.

Khi cơ thể được nghỉ ngơi, tỳ vị khỏe lên, thấp nhiệt tự lui, lúc đó vị thuốc mới thực sự làm tròn vai trò hỗ trợ từ gốc.

Kết lại, cây bời lời không phải thần dược, nhưng là một người bạn mộc mạc, bền bỉ, giúp cơ thể hạ nhiệt và tự lành nếu dùng đúng chỗ. Bà con có nhu cầu dùng bời lời hay phối hợp theo thể trạng riêng, nên trao đổi kỹ để tránh sai người sai bệnh.

Bà con có thể liên hệ qua Zalo 0972606773, Lão sẽ xem xét cụ thể tình trạng rồi dặn dò cách dùng dược liệu cho phù hợp, không vội vàng, không áp chung một toa cho tất cả.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc