Khảo sát vùng trồng Bạch truật, Bạch thược tại Bạc Châu, Trung Quốc để kiểm chứng nguồn dược liệu

Trong chuyến công tác tại Trung Quốc, Lão cùng đoàn bác sĩ Trung tâm Thuốc Dân Tộc đã trực tiếp đến khảo sát vùng trồng Bạch truật, Bạch thược tại Bạc Châu, tỉnh An Huy. Đây là hoạt động giúp đội ngũ chuyên môn tìm hiểu từ thực tế về nguồn gốc, điều kiện sinh trưởng, quy trình chăm sóc và thu hái của hai vị thuốc thường được sử dụng trong Y học cổ truyền.

Đi tận nơi để hiểu rõ nguồn gốc từng vị thuốc

Làm nghề thuốc nhiều năm, Lão Tuấn quan niệm muốn đánh giá một vị thuốc thì không nên chỉ nhìn vào gói dược liệu đã được sơ chế.

Phải biết cây thuốc ấy từ đâu mà có, được trồng ở vùng đất nào, chăm sóc ra sao, thu hái vào thời điểm nào và sau đó được sơ chế, bảo quản như thế nào.

Trong chuyến công tác tại Trung Quốc, đoàn bác sĩ Trung tâm Thuốc Dân Tộc đã có dịp trực tiếp đến vùng trồng Bạch truật và Bạch thược tại Bạc Châu, An Huy.

Tại đây, đoàn tìm hiểu thực tế về điều kiện đất đai, khí hậu, phương pháp trồng và chăm sóc, thời điểm thu hái cũng như những công đoạn xử lý dược liệu sau khi thu hoạch.

Với Lão, đây là một việc rất cần thiết. Muốn hiểu một vị thuốc, trước hết phải hiểu nơi đã nuôi dưỡng vị thuốc ấy.

Đừng chỉ chăm chăm giảm triệu chứng, muốn điều trị bệnh hiệu quả - an toàn - bền vững cần biện chứng được căn nguyên gốc rễ để luận trị giải pháp điều trị.

Mỗi người có một phác đồ riêng, bà con để lại thông tin, Lão Tuấn sẽ tư vấn trực tiếp:

Họ tên

Số điện thoại

Tình trạng

Gửi tư vấn

Bạch truật và Bạch thược – Những vị thuốc quan trọng trong Y học cổ truyền

Bạch truật là vị thuốc được sử dụng phổ biến với các công năng kiện Tỳ, ích khí, táo thấp. Trong lý luận Y học cổ truyền, vị thuốc này thường được phối hợp trong những bài thuốc dành cho các chứng Tỳ khí hư, ăn uống kém, đầy bụng, đại tiện lỏng hoặc cơ thể nặng nề do thấp.

Cô bác hình dung Tỳ Vị như cái bếp của cơ thể. Khi cái bếp yếu, việc vận hóa thức ăn và thủy dịch cũng bị ảnh hưởng; lúc ấy Bạch truật là một trong những vị thuốc có thể được thầy thuốc cân nhắc để hỗ trợ kiện vận Tỳ khí, tùy từng thể bệnh.

Bạch thược có công năng dưỡng huyết, liễm âm, nhu Can, chỉ thống và thường được phối hợp trong các bài thuốc điều hòa Can Tỳ, dưỡng huyết, giảm đau do huyết hư hoặc Can mất nhu dưỡng.

Hai vị thuốc có công năng khác nhau nhưng có thể được phối ngũ trong nhiều phương thuốc, tùy thuộc vào thể bệnh, cơ địa và mục tiêu điều trị.

Cô bác cần nhớ, thuốc Đông y không phải cứ vị thuốc tốt là dùng cho ai cũng được. Thầy thuốc phải dựa vào chứng trạng cụ thể để lựa chọn vị thuốc, liều lượng và cách phối hợp phù hợp.

Chất lượng dược liệu được hình thành từ ngay vùng trồng

Một điều Lão muốn cô bác hiểu rõ là chất lượng dược liệu không chỉ được quyết định ở khâu bào chế. Giống cây, điều kiện đất đai, nguồn nước, khí hậu, phương pháp canh tác, thời điểm thu hái và cách sơ chế đều có thể ảnh hưởng đến chất lượng dược liệu.

Trong quản lý dược liệu hiện nay, các nguyên tắc thực hành tốt trồng trọt và thu hái cây thuốc như GACP được xây dựng nhằm kiểm soát những yếu tố này ngay từ đầu chuỗi cung ứng.

Bởi vậy, việc đến tận vùng trồng không đơn thuần là một chuyến tham quan.

Đối với người làm chuyên môn, đó là cơ hội quan sát trực tiếp điều kiện sản xuất, trao đổi với đơn vị cung ứng và có thêm thông tin thực tế để đánh giá nguồn dược liệu.

Khảo sát thực tế giúp tăng tính minh bạch trong lựa chọn dược liệu

Cô bác dùng thuốc thường chỉ nhìn thấy vị thuốc khi chúng đã được thái lát, phơi hoặc sấy khô. Nhưng phía sau một lát Bạch truật hay Bạch thược là cả một chuỗi từ giống cây, đất trồng, chăm sóc, thu hái cho đến sơ chế và bảo quản.

Nếu một mắt xích không được kiểm soát tốt thì chất lượng nguyên liệu đầu vào cũng có thể bị ảnh hưởng.

Vì vậy, Trung tâm Thuốc Dân Tộc xác định việc tìm hiểu trực tiếp nguồn dược liệu là một phần trong quá trình chuẩn hóa thuốc sử dụng trong điều trị.

Lão cho rằng đây cũng là trách nhiệm của người thầy thuốc. Không chỉ kê một thang thuốc cho người bệnh, mà còn phải quan tâm đến chất lượng của từng vị thuốc trong thang thuốc ấy.

Dược liệu Bắc cần được kiểm soát từ nguồn đến từng thang thuốc

Bạch truật, Bạch thược là những vị thuốc có nguồn gốc từ dược liệu Bắc và được sử dụng trong nhiều bài thuốc Y học cổ truyền.

Việc khảo sát vùng trồng tại Bạc Châu giúp đội ngũ chuyên môn có thêm cơ sở thực tế để tìm hiểu nguồn nguyên liệu, đồng thời củng cố định hướng kiểm soát và minh bạch hóa nguồn dược liệu phục vụ người bệnh.

Đây cũng là cách tiếp cận phù hợp với yêu cầu ngày càng cao về chất lượng dược liệu trong thực hành Y học cổ truyền hiện nay: nguồn gốc rõ ràng, quy trình kiểm soát chặt chẽ và sử dụng đúng theo chuyên môn.

Làm nghề thuốc phải bắt đầu từ sự cẩn trọng với từng vị thuốc

Lão đi làm nghề đến nay đã nhiều năm, càng đi nhiều nơi, càng có dịp nhìn tận mắt những vùng trồng dược liệu, Lão càng thấy rõ rằng một thang thuốc tốt không bắt đầu từ lúc người bệnh nhận thuốc.

Nó bắt đầu từ cây thuốc ngoài đồng, từ người trồng, từ cách thu hái và bảo quản, rồi mới đến bàn tay người thầy thuốc.

Chuyến khảo sát vùng trồng Bạch truật, Bạch thược tại Bạc Châu vì thế không chỉ giúp Lão Tuấn và các đồng nghiệp hiểu thêm về nguồn dược liệu, mà còn là một bước trong quá trình xây dựng chuỗi cung ứng thuốc minh bạch và có kiểm soát.

Làm Y học cổ truyền trong thời nay, phải biết trân trọng kinh nghiệm của người xưa nhưng cũng phải biết kiểm chứng, chuẩn hóa và chịu trách nhiệm với từng vị thuốc đưa vào điều trị.

Đó là cách Lão nghĩ về nghề thuốc, và cũng là điều Lão mong muốn cùng các đồng nghiệp gìn giữ cho những người bệnh đang tin tưởng lựa chọn Y học cổ truyền.

Lão Tuấn – Trung tâm Thuốc Dân Tộc