Cây Hột Mát

Chào bà con, hôm nay Lão lại ngồi đây để thủ thỉ với bà con về một vị thuốc nghe tên thì lạ mà với những ai vùng sông nước hay rừng núi thì chẳng xa lạ gì. Bà con mình có bao giờ thấy cái cảnh người ta dùng hạt cây để làm cá say chưa? Đó chính là cây Hột Mát đấy. Cái tên nghe mát mẻ thế thôi chứ bên trong nó chứa đựng bao nhiêu điều thú vị mà nếu không biết dùng cho đúng, cho khéo thì uổng phí cái lộc trời cho lắm.

Lão đi nhiều, gặp nhiều, thấy bà con mình đôi khi chỉ coi nó như cái mẹo đi săn, đi đánh bắt. Nhưng trong túi thuốc của người thầy thuốc Đông y, mỗi nhành cây ngọn cỏ đều có cái hồn, cái cốt của nó. Hột Mát không chỉ để bắt cá, mà khi dùng đúng liều, đúng cách, nó lại trở thành vị thuốc quý giúp giải quyết biết bao nỗi lo toan về sức khỏe của bà con mình.

Đặc điểm – Nguồn gốc dược liệu

Cây Hột Mát, hay nhiều nơi còn gọi là cây Thơi dây, vốn là loài cây mọc hoang khá phổ biến ở các vùng rừng núi nước ta. Nó thuộc họ Đậu, thân gỗ nhưng cành lá lại lòa xòa, xanh mướt quanh năm như muốn che chở cho mảnh đất dưới chân mình. Điểm dễ nhận ra nhất là quả của nó, quả dẹt, bên trong chứa những cái hạt màu nâu nhạt, chính là bộ phận quý giá nhất mà chúng ta đang nói tới.

Lão nhớ có lần lên vùng cao, thấy bà con hái quả về, hạt nó nhỏ nhắn nhưng cầm chắc tay lắm. Vị của nó hơi đắng, mùi hơi hắc đặc trưng, nếu ai chưa quen thì thấy khó chịu, nhưng với người làm thuốc như Lão, đó lại là mùi của dược tính, mùi của sự sống tiềm tàng bên trong lớp vỏ cứng cáp ấy.

Đừng chỉ chăm chăm giảm triệu chứng, muốn điều trị bệnh hiệu quả - an toàn - bền vững cần biện chứng được căn nguyên gốc rễ để luận trị giải pháp điều trị.

Mỗi người có một phác đồ riêng, bà con để lại thông tin, Lão Tuấn sẽ tư vấn trực tiếp:

Họ tên

Số điện thoại

Tình trạng

Gửi tư vấn

Cách thu hoạch – sơ chế

Để giữ được cái “chất” trong hạt, bà con cần phải biết chọn đúng thời điểm mà hái. Thường thì vào cuối thu đầu đông, khi quả đã già và chuyển sang màu nâu đậm, đó là lúc tinh túy của đất trời đã kết tinh đủ đầy trong hạt. Hái về rồi, bà con đem phơi khô cả quả, sau đó mới tách lấy hạt bên trong để dùng dần.

Hạt Mát sau khi tách ra cần được bảo quản ở nơi khô ráo, tránh ẩm mốc vì thuốc mà hỏng thì không những mất tác dụng mà còn gây hại cho thân thể. Lão thường dặn học trò, khi sơ chế phải nâng niu, làm sao để cái hạt vẫn giữ được độ bóng, không bị vỡ nát thì khi sắc thuốc, khí vị mới được vẹn toàn.

Tính vị – Quy kinh – Công năng theo Đông y

Trong sổ tay Nam y của Lão, Hột Mát có tính bình, vị đắng và hơi có độc nhẹ. Nó quy vào các kinh tỳ và vị, giúp điều hòa khí huyết ở vùng trung tiêu. Công năng chính của nó là sát trùng, trừ thấp và chỉ thống, tức là giúp giảm đau và tiêu diệt các loại ký sinh trùng cứng đầu bám lấy cơ thể bà con.

Bà con hình dung như cái vườn nhà mình bị sâu bọ quấy phá, Hột Mát giống như một người làm vườn cần mẫn, đi đến đâu là quét sạch tà khí và mầm bệnh đến đó. Tuy nhiên, vì nó có chút độc tính, nên Lão luôn nhắc bà con phải dùng theo đúng chỉ dẫn, không được tùy tiện uống quá liều kẻo “lợi bất cập hại”.

Tác dụng theo Y học hiện đại

Các nhà khoa học ngày nay cũng đã tốn không ít công sức để nghiên cứu về vị thuốc này. Trong hạt Hột Mát chứa nhiều hoạt chất, tiêu biểu là Rotenon – một chất có khả năng ức chế sự hô hấp của các loại côn trùng và ký sinh trùng. Đây chính là lý do vì sao từ xa xưa, bà con đã biết dùng nó để trừ chấy rận hay tẩy giun sán rất hiệu quả.

Ngoài ra, y học hiện đại cũng ghi nhận khả năng kháng khuẩn, kháng viêm của các thành phần trong hạt. Nó giúp làm dịu các vùng da bị tổn thương do nấm hoặc ký sinh trùng gây ra, giúp vết thương mau lành mà không để lại di chứng nặng nề. Sự kết hợp giữa kinh nghiệm dân gian và khoa học hiện đại càng làm tăng thêm giá trị cho vị thuốc Nam này.

Các bài thuốc ứng dụng

Để bà con dễ hình dung, Lão xin chia sẻ một vài cách dùng phổ biến mà Lão và các đồng nghiệp thường hướng dẫn cho người bệnh tùy theo từng chứng trạng cụ thể.

Hỗ trợ điều trị các bệnh ngoài da và ký sinh trùng

Với những ai khổ sở vì chấy rận hay ghẻ lở, Hột Mát đúng là “cứu tinh” nếu biết cách phối hợp khéo léo.

• Bài thuốc số 1: Dùng hạt Hột Mát giã nhỏ, sau đó ngâm với rượu trắng hoặc đun lấy nước đặc. Dùng nước này để gội đầu hoặc bôi lên vùng da bị ghẻ rận. Lưu ý chỉ dùng ngoài da, không được để thuốc dính vào mắt.
• Bài thuốc số 2: Kết hợp hạt Hột Mát với một ít lá xoan, đun nước tắm để trừ các loại ngứa ngáy do vi khuẩn vùng nước đọng gây ra.

Hỗ trợ tiêu diệt sâu bọ trong nông nghiệp và chăn nuôi

Cái này thì đúng chất mẹo dân gian mà hiệu quả vô cùng, giúp bà con bảo vệ mùa màng mà không cần dùng đến hóa chất độc hại.

• Bài thuốc hỗ trợ số 3: Giã nát hạt Hột Mát, hòa vào nước rồi phun lên cây trồng để trừ sâu tơ, sâu xanh. Đây là cách làm thuận tự nhiên, vừa sạch cây lại không hại đến đất đai.

Lưu ý kiêng kỵ

Lão phải dặn thật kỹ đoạn này, bà con nghe cho rõ. Hột Mát có độc, đặc biệt độc với các loài máu lạnh như cá, nên tuyệt đối không được để nước thuốc chảy xuống ao hồ nuôi cá nếu không muốn cả đàn cá nổi bụng. Đối với người, tuyệt đối không được tự ý sắc uống liều cao hoặc uống khi chưa có sự chỉ định của thầy thuốc.

Trẻ em, phụ nữ mang thai và người có thể trạng suy nhược quá mức cũng không nên dùng vị thuốc này. Nếu lỡ dính thuốc vào mắt hoặc có dấu hiệu chóng mặt, buồn nôn khi sử dụng, bà con cần rửa sạch bằng nước lạnh và đến gặp thầy thuốc ngay lập tức. Cẩn tắc vô áy náy, thuốc quý đến mấy mà dùng sai thì cũng thành thuốc độc.

Dưỡng sinh – Hỗ trợ kết hợp

Sử dụng thảo dược chỉ là một phần, cái gốc của sức khỏe vẫn là ở cách bà con sinh hoạt hàng ngày. Khi dùng Hột Mát để chữa các bệnh ngoài da, bà con nhớ giữ gìn vệ sinh thân thể, quần áo phải được giặt giũ sạch sẽ, phơi dưới nắng to để tiêu diệt mầm bệnh tận gốc. Một cơ thể sạch sẽ chính là môi trường tốt nhất để thuốc phát huy tác dụng.

Bên cạnh đó, việc ăn uống đủ chất, giữ cho tinh thần thoải mái cũng giúp sức đề kháng tăng cao. Lão luôn khuyên bà con nên kết hợp với các bài tập vận động nhẹ nhàng vào sáng sớm để khí huyết lưu thông, giúp cơ thể tự chữa lành từ bên trong. Thuốc chỉ hỗ trợ phần ngọn, chính bà con mới là người giữ chìa khóa cho sức khỏe của mình.

Dược liệu quanh ta vốn rất quý, nhưng mỗi người một cơ địa, không ai giống ai cả. Để dùng Hột Mát hay bất kỳ vị thuốc nào cho an toàn và hiệu quả nhất, bà con đừng ngần ngại chia sẻ tình trạng của mình. Lão luôn sẵn lòng lắng nghe và dặn dò kỹ lưỡng hơn qua Zalo 0972606773. Bà con cứ gửi hình ảnh hoặc triệu chứng qua đó, Lão sẽ xem giúp nhé.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc