Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi:
BS CKII Lê Hữu Tuấn
Thầy thuốc ưu tú
BS CKII Lê Hữu Tuấn
Hơn 40 năm kinh nghiệm
  • Nguyên PGĐ chuyên môn TTKTC bệnh viện YHCT Trung Ương
  • Viện phó Viện y dược cổ truyền dân tộc
  • PGĐ chuyên môn Trung tâm Thuốc Dân Tộc
  • Hậu duệ của Y Tổ Hải Thượng Lãn Ông - Lê Hữu Trác

Cây Cho Curaro

Chào bà con, hôm nay Lão lại có dịp ngồi đây để kể cho bà con nghe về một loài cây nghe cái tên có vẻ lạ tai, nhưng trong y học lại mang một sức mạnh ghê gớm lắm. Có bao giờ bà con tự hỏi, làm sao mà những mũi tên của người thổ dân vùng rừng sâu lại có thể khiến thú rừng đang chạy nhảy bỗng chốc nằm im phăng phắc không? Đó chính là nhờ nhựa của cây cho curarơ này đấy.

Thực ra, cái gì cũng có hai mặt của nó, giống như con dao sắc vậy, biết dùng thì giúp việc nhà, không biết dùng thì lại hại thân. Trong Đông y và cả Tây y sau này, chúng ta đã học cách “thuần hóa” cái tính dữ dằn của loài cây này để biến nó thành vị thuốc cứu người, đặc biệt là trong những ca phẫu thuật phức tạp cần làm giãn cơ bắp. Để Lão kể cho bà con nghe rõ ngọn ngành về nó nhé.

Đặc điểm – Nguồn gốc dược liệu

Cây cho curarơ không phải là loài cây mọc bờ bụi quanh nhà ta đâu, mà nó vốn là loại dây leo gỗ to lớn, thường bám mình vào những thân cây đại thụ trong rừng già nhiệt đới, nhất là vùng Nam Mỹ. Thân cây cứng cáp như cánh tay người lớn, vỏ ngoài xù xì, lá mọc đối xứng với những gân lá nổi rõ, trông rất khỏe khoắn và tràn đầy nhựa sống.

Hoa của chúng thường nhỏ, mọc thành chùm và có mùi hương đặc trưng của núi rừng. Điều làm nên danh tiếng của loài cây này chính là phần nhựa được chiết xuất từ thân và rễ. Nhựa này khi khô lại có màu nâu đen, đắng ngắt, và đó chính là nơi chứa đựng những hoạt chất quý báu nhưng cũng đầy quyền năng mà y học hằng khao khát tìm tòi.

Cây cho curarơ là loại cây dây leo thân gỗ
Cây cho curarơ là loại cây dây leo thân gỗ
Ảnh đại diện
Đừng chỉ chăm chăm giảm triệu chứng, muốn điều trị bệnh hiệu quả - an toàn - bền vững cần biện chứng được căn nguyên gốc rễ để luận trị giải pháp điều trị.

Mỗi người có một phác đồ riêng, bà con để lại thông tin, Lão Tuấn sẽ tư vấn trực tiếp:

Cách thu hoạch – sơ chế

Việc thu hoạch loài cây này đòi hỏi sự tỉ mỉ và kinh nghiệm dày dạn của người đi rừng. Thường thì người ta sẽ chọn những cây già, đã tích tụ đủ tinh túy của đất trời qua nhiều năm tháng. Thời điểm tốt nhất là khi cây đang ở độ sung sức, nhựa chảy dồi dào nhất trong thân gỗ.

Sau khi thu hái, phần vỏ thân và rễ sẽ được băm nhỏ, đem sắc hoặc ngâm lọc để lấy phần nhựa lỏng. Nhựa này sau đó được cô đặc lại dưới nhiệt độ vừa phải để không làm mất đi dược tính. Bà con hình dung nó giống như cách chúng ta nấu cao thuốc vậy, phải canh lửa sao cho khéo, cho đều thì mới thu được loại cao curarơ chuẩn, giữ được trọn vẹn sức mạnh của thảo dược.

Tính vị – Quy kinh – Công năng theo Đông y

Dưới con mắt của các bậc tiền nhân, vị thuốc này mang tính hàn, vị đắng thấu xương. Nó không đi vào các kinh mạch thông thường một cách nhẹ nhàng mà tác động trực tiếp vào phần huyết và phần nhục (cơ bắp). Lão thấy rằng, cái vị đắng của nó có khả năng “giáng” xuống rất mạnh, giúp làm dịu đi những cơn co thắt dữ dội của gân cơ.

Trong y lý Đông y, khi cơ thể bị phong tà xâm nhập quá mạnh dẫn đến co quắp, cứng nhắc, thì những vị thuốc có tính chất “giãn” như thế này là cực kỳ quý. Nó giúp khai thông những chỗ bế tắc trong kinh lạc, làm cho phần cơ nhục vốn đang căng cứng như dây đàn được thả lỏng, giúp khí huyết lưu thông trở lại bình thường.

Tác dụng theo Y học hiện đại

Tây y sau này đã nghiên cứu rất kỹ và phát hiện ra hoạt chất chính trong cây là tubocurarin. Đây là một chất có khả năng phong tỏa các dẫn truyền thần kinh đến cơ bắp. Nói một cách đơn giản cho bà con dễ hiểu, nó giống như việc ta tạm thời ngắt cầu dao điện của một chiếc máy đang chạy quá công suất, giúp các khối cơ được nghỉ ngơi hoàn toàn.

Chính nhờ khả năng tuyệt vời này mà trong các ca phẫu thuật hiện đại, các bác sĩ dùng nó như một loại thuốc hỗ trợ gây mê, giúp giãn cơ để thực hiện các thao tác chuyên môn chính xác hơn. Ngoài ra, nó còn được ứng dụng trong điều trị một số chứng bệnh liên quan đến co giật mạnh hoặc uốn ván, giúp người bệnh giảm bớt đau đớn và nguy hiểm.

Các bài thuốc ứng dụng

Bà con lưu ý giúp Lão, vì đây là vị thuốc có độc tính cực mạnh nếu dùng sai cách, nên tuyệt đối không được tự ý sắc uống hay đắp ngoài khi chưa có sự chỉ định của thầy thuốc. Dưới đây là cách mà y học thường ứng dụng thông qua các chế phẩm đã qua tinh chế:

Hỗ trợ làm giãn cơ trong điều trị chuyên khoa

Đây là hướng ứng dụng chính của vị thuốc này nhằm giúp cơ thể thả lỏng tối đa trong những trường hợp cần thiết.

Bài thuốc số 1: Sử dụng hoạt chất tubocurarin chiết xuất từ nhựa cây, được bào chế dưới dạng dung dịch tiêm với liều lượng cực kỳ nhỏ, tính bằng miligam. Phương pháp này chỉ được thực hiện bởi các bác sĩ có chuyên môn tại các cơ sở y tế lớn để kiểm soát tình trạng giãn cơ của bệnh nhân.

Hỗ trợ điều trị các chứng co thắt mạnh

Trong những trường hợp cơ thể bị co giật do các bệnh lý nghiêm trọng, vị thuốc này đóng vai trò như một “người hòa giải” làm dịu cơn bão thần kinh.

Bài thuốc số 2: Kết hợp hoạt chất từ cây cho curarơ với các vị thuốc an thần khác trong môi trường kiểm soát. Cách dùng này giúp bệnh nhân tránh được những tổn thương gân cốt do cơ co rút quá mức, đồng thời hỗ trợ ổn định nhịp thở và nhịp tim.

Cây thuốc được sử dụng rất phổ biến hiện nay
Cây thuốc được sử dụng rất phổ biến hiện nay

Lưu ý kiêng kỵ

Lão phải dặn thật kỹ đoạn này, vì nhựa cây cho curarơ là một loại chất cực độc nếu đi trực tiếp vào máu qua vết thương hở. Tuy nhiên, nếu vô tình nuốt phải một lượng rất nhỏ qua đường tiêu hóa thì độc tính lại thấp hơn nhiều vì nó khó hấp thụ qua ruột. Dù vậy, bà con tuyệt đối không được thử dưới bất kỳ hình thức nào.

Đặc biệt, những người đang bị suy hô hấp, người già yếu hoặc trẻ em là những đối tượng cực kỳ nhạy cảm. Chỉ cần một sai sót nhỏ về liều lượng cũng có thể dẫn đến liệt cơ hô hấp, gây ngừng thở. Vì thế, hãy coi đây là một vị thuốc “hộ mệnh” trong tay các bác sĩ chuyên khoa chứ không phải là thảo dược dùng tại nhà.

Dưỡng sinh – Hỗ trợ kết hợp

Khi đã hiểu về sức mạnh của việc giãn cơ, bà con cũng nên học cách tự chăm sóc cơ bắp của mình bằng những phương pháp tự nhiên hằng ngày. Thay vì dùng đến những vị thuốc mạnh, Lão khuyên bà con nên thường xuyên tập các bài yoga nhẹ nhàng hoặc khí công để giữ cho gân cốt luôn dẻo dai, tránh tình trạng co cứng do ngồi lâu một chỗ.

Bên cạnh đó, việc ngâm chân bằng nước muối ấm hoặc các loại lá thơm như lá lốt, gừng cũng là cách rất tốt để làm giãn các mao mạch, giúp cơ bắp được thư giãn sau một ngày làm việc mệt mỏi. Một chế độ ăn giàu kali và magie từ rau xanh, chuối cũng giúp hệ thần kinh cơ của bà con hoạt động trơn tru hơn, tránh được các chứng chuột rút hay co thắt nhẹ.

Loài cây cho curarơ này quả thật là minh chứng cho việc y học có thể biến những thứ nguy hiểm nhất thành công cụ cứu người hiệu quả nhất. Hiểu về nó để thêm tin yêu vào sự kỳ diệu của thảo dược, nhưng cũng để biết tôn trọng những quy tắc nghiêm ngặt trong điều trị. Nếu bà con có thắc mắc gì về việc dùng thuốc hay cách chăm sóc gân cốt, cứ nhắn cho Lão qua Zalo 0972606773 để Lão tư vấn kỹ càng hơn cho từng người nhé.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc

Chia sẻ bài viết mạng xã hội:
BS CKII. TTUT Lê Hữu Tuấn
BS CKII. TTUT Lê Hữu Tuấn

Lão gửi gắm đôi điều:

Đông y trị bệnh là khai thông khí huyết, điều hòa âm dương, dưỡng tạng phủ cho vững – có gốc mạnh thì ngọn mới bền!