Cây Mần Trầu
Trong vườn thuốc Nam của cha ông ta, có những vị cây mọc rất đỗi bình dị, đi qua nhiều lần mà ít ai để ý. Thế nhưng khi cơ thể sinh nhiệt, người bứt rứt, miệng khô, đầu nặng như có lửa hun bên trong, thì chính những vị thuốc dân dã ấy lại trở thành cứu cánh. Cây mần trầu là một vị như thế, âm thầm mà bền bỉ, quen thuộc mà sâu sắc.
Lão thường nói với bà con rằng, thuốc Nam quý ở chỗ thuận tự nhiên. Cây mần trầu không cần chăm bón cầu kỳ, cứ đất ẩm là mọc, cứ nắng mưa là xanh, nhưng công dụng thì không hề nhỏ nếu dùng đúng cách.

Vui lòng để lại thông tin, Lão liên hệ bà con hỏi thăm chi tiết:
Đặc điểm – Nguồn gốc dược liệu
Để hiểu và dùng đúng cây mần trầu, trước hết bà con cần nhận diện rõ hình dáng và nguồn gốc của vị thuốc này trong đời sống.
Mần trầu còn được gọi là cỏ mần trầu, cỏ vườn trầu, thuộc họ lúa. Cây mọc bò sát mặt đất, thân tròn, có đốt, dễ bén rễ tại các mấu. Lá dài, nhọn ở đầu, màu xanh nhạt, khi vò có mùi ngai ngái rất đặc trưng.
Cây phân bố nhiều ở vùng đồng bằng, ven bờ ruộng, bãi đất ẩm, đặc biệt phổ biến ở miền Bắc và miền Trung nước ta. Chính vì mọc hoang dại, dễ thấy nên mần trầu gắn bó lâu đời với đời sống dân gian và y học cổ truyền.

Cách thu hoạch – sơ chế
Nhận diện được cây rồi, khâu thu hái và sơ chế cũng quyết định không nhỏ tới hiệu quả khi dùng.
Mần trầu có thể thu hoạch quanh năm, nhưng tốt nhất là lúc cây đang xanh tốt, chưa trổ bông nhiều. Khi hái, bà con nhổ cả cây, bỏ rễ già, giữ lại phần thân và lá.
Sau khi thu hái, rửa sạch đất cát, có thể dùng tươi hoặc phơi trong bóng râm cho khô tự nhiên. Tránh phơi nắng gắt vì sẽ làm hao tán dược tính, cây dễ chuyển màu vàng sẫm, uống kém hiệu quả.
Tính vị – Quy kinh – Công năng theo Đông y
Đông y nhìn nhận mần trầu không chỉ qua hình dáng, mà quan trọng hơn là tính vị và tác động của nó lên tạng phủ.
Mần trầu có tính mát, vị ngọt nhạt, hơi đắng, quy vào kinh can và vị. Tính mát của cây giúp thanh nhiệt, giải uất, làm dịu phần nhiệt dư trong cơ thể.
Theo y lý cổ truyền, mần trầu có công năng thanh nhiệt, lợi tiểu, giải độc, tiêu viêm. Vị thuốc này thường được dùng trong các chứng nhiệt tích bên trong như nóng trong, tiểu tiện vàng đỏ, người hay bứt rứt, mệt mỏi do can nhiệt.
Tác dụng theo Y học hiện đại
Dưới góc nhìn y học hiện đại, mần trầu cũng đã được ghi nhận nhiều tác dụng sinh học đáng chú ý.
Trong cây có chứa các hoạt chất có tính kháng khuẩn, kháng viêm nhẹ, giúp ức chế một số vi khuẩn gây viêm đường tiết niệu và tiêu hóa. Đồng thời, mần trầu còn có tác dụng lợi tiểu, hỗ trợ đào thải cặn bã qua đường nước tiểu.
Nhờ tính mát và khả năng chống viêm, mần trầu được sử dụng hỗ trợ trong các trường hợp sốt nhẹ, viêm nhiễm mức độ vừa, giúp cơ thể hạ nhiệt tự nhiên, không gây mệt lả.
Các bài thuốc ứng dụng
Từ xa xưa, dân gian đã khéo léo vận dụng mần trầu trong nhiều bài thuốc đơn giản mà hiệu quả, phù hợp với thể trạng người Việt.
Thanh nhiệt, giải nóng trong
Dùng khoảng một nắm mần trầu tươi, rửa sạch, đun với một lít nước, sắc còn nửa lít, chia uống trong ngày. Nước thuốc có vị hơi đắng nhưng uống xong thấy người dịu lại, miệng đỡ khô, tiểu tiện dễ hơn.
Hỗ trợ viêm đường tiết niệu nhẹ
Mần trầu khô 20 đến 30 gram, sắc uống mỗi ngày một thang. Bài này phù hợp với trường hợp tiểu buốt nhẹ, tiểu vàng do nhiệt, không sốt cao.
Giải rôm sảy, mẩn ngứa do nhiệt
Dùng mần trầu tươi nấu nước tắm cho trẻ nhỏ hoặc người lớn trong những ngày nắng nóng. Nước tắm giúp da dịu, giảm ngứa, rất lành tính nếu dùng đúng cách.

Lưu ý kiêng kỵ
Dù là vị thuốc lành, mần trầu vẫn cần dùng đúng người, đúng lúc.
Những người tỳ vị hư hàn, hay lạnh bụng, đi ngoài phân lỏng không nên dùng kéo dài. Phụ nữ có thai hoặc người đang dùng thuốc điều trị bệnh khác nên hỏi ý kiến thầy thuốc trước khi dùng.
Lão vẫn nhắc bà con, thuốc mát dùng quá tay thì dễ làm tổn thương dương khí, cơ thể sinh mệt, ăn uống kém.
Dưỡng sinh – Hỗ trợ kết hợp
Muốn mần trầu phát huy hiệu quả tốt hơn, bà con cần kết hợp với lối sống và dưỡng sinh phù hợp.
Nên uống đủ nước ấm trong ngày, hạn chế rượu bia, đồ cay nóng khi đang dùng mần trầu để thanh nhiệt. Ăn thêm rau xanh, ngủ sớm, tránh làm việc quá sức trong thời tiết oi bức.
Khi cần dùng mần trầu theo liệu trình dài ngày, bà con nên trao đổi trực tiếp với thầy thuốc để được gia giảm liều lượng phù hợp với thể trạng từng người. Bà con có thể liên hệ qua Zalo 0972606773, Lão sẽ trực tiếp xem xét và tư vấn cách dùng cho an toàn.
Cây mần trầu nhỏ bé nhưng mang trong mình tinh thần của thuốc Nam, thuận tự nhiên, chậm rãi mà bền lâu. Dùng đúng thì thân nhẹ, lòng yên, đó cũng là cái quý của y học dân tộc ta từ bao đời nay.
Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc

Lão gửi gắm đôi điều:
Đông y trị bệnh là khai thông khí huyết, điều hòa âm dương, dưỡng tạng phủ cho vững – có gốc mạnh thì ngọn mới bền!



