Căn nguyên đau cổ chân khi chạy bộ và cách xử trí khắc phục

Bà con thân mến! Dạo gần đây, Lão nhận được không ít lời nhắn nhủ từ các bác, các anh chị em về việc bỗng nhiên thấy đau cổ chân khi chạy bộ. Có người mới chỉ chạy được vài trăm mét đã thấy nhói buốt, có người lại đau âm ỉ sau khi về nhà, thậm chí sáng hôm sau ngủ dậy không bước chân xuống đất được. Chạy bộ vốn là để rèn luyện gân cốt, tăng cường sức khỏe, nhưng nếu không hiểu đúng cái lý của cơ thể, không thuận theo sự vận hành của khí huyết gân mạch thì vô tình chúng ta lại đang tự làm hại chính mình. Hôm nay, Lão ngồi lại đây để cùng bà con tháo gỡ căn nguyên cái chứng đau cổ chân này dưới góc nhìn của y học cổ truyền.

Căn nguyên đau cổ chân khi chạy bộ dưới nhãn quan Đông y

Trong y học cổ truyền, cổ chân thuộc về “Cân” (gân) và “Cốt” (xương). Can chủ về cân, Thận chủ về cốt. Khi bà con chạy bộ, một áp lực lớn dồn xuống vùng cổ chân. Nếu tạng phủ bên trong suy yếu, hoặc khí huyết lưu thông kém, gân xương không được nuôi dưỡng đầy đủ thì chỉ cần một tác động nhỏ cũng sinh ra đau nhức. Lão thường ví gân xương như sợi dây đàn, nếu khô héo thì dễ đứt, nếu căng quá thì dễ đau. Đau cổ chân khi chạy bộ thường rơi vào các trường hợp sau:

• Khí huyết ứ trệ: Do khởi động không kỹ hoặc vận động quá sức, làm cho kinh mạch vùng cổ chân bị bế tắc, huyết không hành được sinh ra đau nhói, có khi sưng nề.
• Phong hàn thấp tí: Nhiều bà con chạy bộ lúc sáng sớm hoặc tối muộn khi sương xuống, khí lạnh (phong hàn) xâm nhập vào khớp cổ chân làm khí huyết ngưng trệ, gây đau âm ỉ và cứng khớp.
• Can Thận bất túc: Với những bà con tuổi đã cao, tinh huyết ở hai tạng Can và Thận suy giảm, không đủ lực để “nhựa sống” tưới tắm cho các đầu khớp, dẫn đến tình trạng đau cổ chân kéo dài, khó dứt.

“Y lý có câu: ‘Thông tắc bất thống, thống tắc bất thông’. Khí huyết lưu thông thì không đau, đau nghĩa là khí huyết đang bị tắc nghẽn ở đâu đó.”

Đừng chỉ chăm chăm giảm triệu chứng, muốn điều trị bệnh hiệu quả - an toàn - bền vững cần biện chứng được căn nguyên gốc rễ để luận trị giải pháp điều trị.

Mỗi người có một phác đồ riêng, bà con để lại thông tin, Lão Tuấn sẽ tư vấn trực tiếp:

Họ tên

Số điện thoại

Tình trạng

Gửi tư vấn

Những dấu hiệu chớ nên coi thường khi cổ chân biểu tình

Nhiều bà con tính tình chịu thương chịu khó, thấy đau cổ chân khi chạy bộ một chút là tặc lưỡi bỏ qua, nghĩ rằng nghỉ ngơi vài bữa là khỏi. Nhưng bà con ơi, cái đau nó có tiếng nói riêng của nó. Nếu thấy đau nhói ở vùng mắt cá, đau dọc theo gân gót chân (gân Achilles) hay cảm giác cổ chân lỏng lẻo, đó là dấu hiệu gân cơ đã bị tổn thương sâu. Lão dặn bà con, nếu thấy sưng nóng đỏ tại khớp thì tuyệt đối không được chủ quan mà chạy tiếp, vì lúc này hỏa độc đang tích tụ, càng vận động càng làm tình trạng viêm nhiễm nặng thêm.

Đau cổ chân khi chạy bộ nếu không xử lý sớm, để lâu ngày sẽ dẫn đến thoái hóa khớp cổ chân, vôi hóa điểm bám gân, lúc đó việc đi lại bình thường cũng trở nên khó khăn chứ đừng nói đến chuyện chạy nhảy. Y học dân tộc coi trọng việc “phòng bệnh hơn chữa bệnh”, chữa từ lúc bệnh còn đang ở mức độ nhẹ, ở phần biểu (bên ngoài) sẽ dễ dàng và hiệu quả hơn rất nhiều so với khi bệnh đã ăn sâu vào phần lý (bên trong).

Cách xử trí đúng khi gặp cơn đau cổ chân

Khi bỗng nhiên thấy đau cổ chân lúc đang chạy, bà con cần thực hiện ngay các bước sau để tránh tổn thương lan rộng:

1. Dừng vận động ngay lập tức: Đừng cố “vượt qua cơn đau”, vì đó là hành động ngược đãi cơ thể. Hãy ngồi nghỉ ở nơi thoáng mát.
2. Chườm mát (không dùng đá trực tiếp): Nếu cổ chân sưng nóng, bà con có thể dùng khăn mát chườm lên để giảm nhiệt, tiêu sưng. Lưu ý theo Đông y, không nên dùng đá quá lạnh áp trực tiếp lâu ngày vì dễ làm hàn khí xâm nhập sâu vào xương.
3. Kê cao chân: Khi về nhà nằm nghỉ, hãy kê chân cao hơn tim một chút để giúp huyết dịch lưu thông về tim dễ dàng hơn, giảm áp lực và sưng tấy cho vùng cổ chân.
4. Xoa bóp nhẹ nhàng với rượu thuốc: Bà con có thể dùng các loại rượu gừng hoặc rượu hạt gấc ngâm lâu năm, xoa bóp nhẹ nhàng từ bắp chân xuống cổ chân để hành khí hoạt huyết. Tuy nhiên, nếu đang sưng đỏ thì chỉ nên xoa nhẹ vùng xung quanh, tránh tác động mạnh vào điểm đau.

“Cơ thể chúng ta là một khối thống nhất, cái chân đau là tín hiệu cho thấy toàn thân đang cần được nghỉ ngơi và điều chỉnh.”

Bài tập dưỡng sinh giúp gân chắc cốt bền

Để khắc phục và phòng ngừa đau cổ chân khi chạy bộ, Lão hướng dẫn bà con một vài động tác đơn giản mà hiệu quả cao, có thể thực hiện ngay tại nhà:

• Xoay khớp cổ chân thuận nghịch: Ngồi trên ghế, nhấc chân lên và xoay cổ chân chậm rãi theo vòng tròn. Hãy làm thật chậm để cảm nhận gân cơ đang được kéo căng và thư giãn. Mỗi bên làm 20-30 lần.
• Động tác kiễng chân: Đứng thẳng, từ từ kiễng gót chân lên cao rồi hạ xuống. Động tác này giúp tăng cường sức mạnh cho bắp chân và gân Achilles, hỗ trợ rất tốt cho cổ chân.
• Vò chân trên thảm hoặc cỏ: Dùng lòng bàn chân vò nhẹ trên mặt thảm hoặc đi chân trần trên cỏ mịn. Việc này giúp kích thích các huyệt đạo dưới lòng bàn chân, thông kinh lạc vùng cổ chân rất tốt.

Bà con lưu ý, khi quay lại chạy bộ, hãy chọn loại giày phù hợp, bắt đầu với cường độ nhẹ nhàng và đặc biệt là phải khởi động thật kỹ các khớp, đặc biệt là vùng cổ chân để “đánh thức” gân cốt trước khi vận động mạnh.

Dinh dưỡng và nếp sống cho người đau cổ chân

Bên cạnh việc tập luyện, chế độ ăn uống cũng đóng vai trò then chốt trong việc nuôi dưỡng gân xương. Bà con nên tăng cường các loại thực phẩm có tính ấm, bổ huyết như gừng, nghệ, các loại đậu, hạt. Tránh xa những đồ ăn tính hàn, đồ sống lạnh vì dễ làm khí huyết ngưng trệ, khiến cơn đau cổ chân trở nên trầm trọng hơn mỗi khi trái gió trở trời.

Lão cũng dặn thêm, tinh thần phải lạc quan, thư thái. Khi tâm an thì khí mới hòa, khí hòa thì huyết mới hành, huyết hành thì bệnh tật mới mau lui. Đừng quá lo lắng mà làm cho Can khí uất kết, ảnh hưởng đến việc nuôi dưỡng gân. Hãy coi việc đau cổ chân là một cái duyên để mình hiểu và thương cơ thể mình hơn, để điều chỉnh lại cách sống, cách tập luyện sao cho thuận tự nhiên nhất.

“Ăn đúng, tập đúng, tâm an – đó là ba chiếc kiềng vững chắc nhất cho sức khỏe của bà con.”

Nếu bà con vẫn còn băn khoăn về tình trạng đau cổ chân khi chạy bộ của mình, hoặc thấy cơn đau dai dẳng dù đã nghỉ ngơi, hãy cứ nhắn tin cho Lão. Lão và đội ngũ cộng sự luôn sẵn lòng lắng nghe và tư vấn tận tình để bà con sớm tìm lại những bước chạy khỏe khoắn trên con đường chăm sóc sức khỏe của mình.

Bà con có thể trao đổi trực tiếp tình trạng sưng đau hoặc gửi hình ảnh vùng cổ chân qua Zalo 0972.606.773 hoặc nhắn tin cho Lão tại Messenger Lão Tuấn để Lão sớm đưa ra lời khuyên phù hợp nhất.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc