Mẹo 3 phương pháp nên làm khi bị đau thượng vị hành hạ

Bà con thân mến, dạo gần đây Lão nhận được rất nhiều lời than thở của bà con về những cơn đau tức, âm ỉ ở ngay vùng chóp bụng, ngay dưới xương ức. Người ta gọi đó là vị trí thượng vị. Thấy bụng dạ cồn cào, nóng rát như lửa đốt, nhiều bà con lo lắng cuống cuồng không biết đau thượng vị nên làm gì để dịu bớt cái cảm giác hành hạ ấy. Tưởng chỉ là chuyện ăn uống không tiêu qua loa, hóa ra nó lại là tiếng kêu cứu từ sâu bên trong tạng phủ. Đông y có câu “vị quản thống” để chỉ chứng bệnh này, và nếu bà con không biết cách xử lý đúng đắn ngay tại nhà, bệnh tình rất dễ chuyển biến phức tạp, làm hao mòn cả thể trạng lẫn tinh thần.

Hiểu rõ căn nguyên đau thượng vị theo y lý cổ truyền

Để biết đau thượng vị nên làm gì, trước hết bà con phải hiểu vì sao ngọn lửa uất hỏa lại bùng lên ở vùng bụng của mình. Trong Đông y, dạ dày được gọi là tạng Vị, có nhiệm vụ thu nạp và làm nhuyễn thức ăn, đưa dưỡng chất đi nuôi cơ thể. Vị khí chủ giáng, tức là phải đi xuống thì bụng dạ mới yên ổn, khoan khoái. Tuy nhiên, khi bà con ăn uống thất thường, dung nạp quá nhiều đồ sống lạnh, đồ cay nóng, dầu mỡ, hoặc do lo nghĩ, căng thẳng kéo dài, chức năng của tạng Can (gan) và Tỳ (lá lách) sẽ bị rối loạn.

Can khí bị uất kết lâu ngày không thoát ra được, sẽ quay sang “phạm” vào tạng Vị, làm cho Vị khí không giáng xuống được mà nghịch chuyển đi lên. Chính sự nghịch chuyển này gây ra các triệu chứng đau rát vùng thượng vị, kèm theo ợ hơi, ợ chua, cồn cào ruột gan. Nếu do hàn tà xâm nhập, vùng thượng vị sẽ đau thắt, gặp ấm thì đỡ. Ngược lại, nếu do nhiệt uất, bà con sẽ thấy nóng rát như có than củi đốt trong bụng. Việc nắm rõ căn nguyên sẽ giúp bà con có cái nhìn đúng đắn để tự chăm sóc mình một cách khoa học nhất.

“Bụng dạ có yên thì thân tâm mới định. Cái gốc của bệnh dạ dày phần lớn từ miệng mà vào, từ tâm tư lo nghĩ mà ra. Chữa cái bụng phải chữa cả cái lối sống vậy.”

Đừng chỉ chăm chăm giảm triệu chứng, muốn điều trị bệnh hiệu quả - an toàn - bền vững cần biện chứng được căn nguyên gốc rễ để luận trị giải pháp điều trị.

Mỗi người có một phác đồ riêng, bà con để lại thông tin, Lão Tuấn sẽ tư vấn trực tiếp:

Họ tên

Số điện thoại

Tình trạng

Gửi tư vấn

Đau thượng vị nên làm gì để xoa dịu ngay tại nhà?

Khi cơn đau tức, rát bỏng ập đến, bà con cần giữ bình tĩnh và áp dụng ngay các biện pháp chăm sóc tại nhà lành tính dưới đây để giúp xoa dịu tạng Vị, lập lại cân bằng khí huyết:

Liệu pháp chườm ấm vùng bụng

Đây là cách đơn giản nhưng cực kỳ hiệu quả, đặc biệt phù hợp với những bà con bị đau thượng vị theo thể hàn (đau tăng khi trời lạnh hoặc khi ăn đồ sống lạnh). Hơi ấm từ túi chườm hoặc một chai nước ấm áp lên vùng thượng vị sẽ giúp các mạch máu giãn nở, thông kinh hoạt lạc, làm giãn cơ trơn dạ dày và giảm co thắt ngay lập tức. Bà con có thể dùng một chiếc khăn ấm, hoặc rang muối hột với vài lát gừng tươi, bọc vào túi vải rồi chườm nhẹ nhàng lên vùng bụng bị đau trong khoảng 15 đến 20 minutes.

Áp dụng mẹo xoa bụng dưỡng sinh thuận chiều kinh lạc

Xoa bụng không chỉ là động tác cơ học mà là một phép dưỡng sinh xoa bóp bấm huyệt trị liệu trong Y học cổ truyền. Khi bị đau, bà con hãy nằm ngửa, thả lỏng toàn thân, co nhẹ hai đầu gối để cơ bụng được chùng xuống. Đặt lòng bàn tay phải lên vùng thượng vị, bàn tay trái chồng lên trên. Tiến hành xoa nhẹ nhàng theo chiều kim đồng hồ với một lực vừa phải.

Lão hướng dẫn rõ hơn để bà con dễ làm: việc xoa theo chiều kim đồng hồ chính là thuận theo chiều vận hành của nhu động ruột và đường đi của kinh Vị, giúp điều hòa Vị khí, thúc đẩy khí huyết lưu thông, đẩy lùi tình trạng khí trệ, từ đó làm giảm cảm giác đầy chướng, tức tối vùng ức rất rõ rệt. Bà con nên thực hiện mỗi lần từ 5 đến 10 minutes cho đến khi vùng bụng ấm lên.

Sử dụng các thức uống thảo dược dịu nhẹ

Trong gian bếp của bà con luôn có sẵn những vị thuốc Nam quý giá giúp bao bọc và làm lành niêm mạc tạng Vị:

• Trà gừng ấm mật ong: Gừng tươi vị cay, tính ấm, có tác dụng ôn trung tán hàn, hồi dương thông mạch, chống nôn rất tốt. Bà con thái 3 – 5 lát gừng tươi, hãm với nước sôi trong 10 minutes, sau đó hòa thêm 1 thìa mật ong nguyên chất. Nhấp từng ngụm nhỏ khi còn ấm sẽ giúp làm dịu cơn đau thượng vị rát bỏng.
• Nước tinh nghệ ấm: Nghệ vàng chứa hoạt chất curcumin giúp kháng viêm, làm lành các vết loét ở niêm mạc dạ dày, kết hợp mật ong giúp trung hòa dịch vị acid. Bà con pha 2 thìa tinh bột nghệ với 150ml nước ấm và 1 thìa mật ong, uống trước bữa ăn hoặc khi cơn đau xuất hiện.
• Trà hoa cúc: Hoa cúc có tính mát, giúp thanh nhiệt, sơ can giải uất, cực kỳ thích hợp cho những ai bị đau bụng thượng vị do căng thẳng, áp lực tâm lý. Một ly trà hoa cúc ấm vào buổi tối sẽ giúp thư giãn thần kinh, an giấc và bình hòa tạng Vị.

Những lưu ý nghiêm ngặt khi chăm sóc đau thượng vị tại nhà

Bà con nhớ nhé, việc chăm sóc tại nhà chỉ thực sự an toàn và phát huy hiệu quả khi bà con tuân thủ các nguyên tắc sinh hoạt và ăn uống nghiêm ngặt dưới đây:

1. Nguyên tắc ăn uống dưỡng sinh: Tuyệt đối không được để bụng quá đói khiến acid dư thừa ăn mòn niêm mạc dạ dày, nhưng cũng không được ăn quá no làm tạng Vị bị quá tải, căng giãn đột ngột gây đau đớn. Hãy chia nhỏ bữa ăn thành 5 – 6 bữa trong ngày. Ăn chậm, nhai kỹ để nước bọt có tính kiềm trung hòa bớt acid dạ dày.
2. Lựa chọn thực phẩm phù hợp: Nên ưu tiên các món ăn mềm, lỏng, dễ tiêu hóa như cháo, súp, đồ hấp luộc. Tránh xa các loại thực phẩm có tính acid cao (chanh, cóc, xoài chua, dưa muối), các chất kích thích (rượu, bia, cà phê, thuốc lá) và đồ ăn nhiều gia vị cay nóng (ớt, tiêu) vì chúng sẽ làm tổn thương niêm mạc nghiêm trọng hơn.
3. Kiểm soát tâm trạng, giải tỏa căng thẳng: Can uất thì Vị đau. Bà con cần sắp xếp thời gian nghỉ ngơi hợp lý, tránh thức khuya sau 23 giờ. Hãy giữ tinh thần lạc quan, vui vẻ, có thể kết hợp đi bộ nhẹ nhàng hoặc tập hít thở sâu để điều hòa khí huyết, giữ cho Can khí được sơ thông, không phạm vào tạng Vị nữa.

“Nghề thầy thuốc cho Lão thấy nhiều bà con chịu đau đớn quanh năm suốt tháng chỉ vì chủ quan, cậy mình còn khỏe mà sinh hoạt vô độ. Cái bụng nó biết đau là nó đang nhắc nhở mình phải trân quý bản thân đấy, bà con đừng ngó lơ.”

Cảnh báo những dấu hiệu nguy hiểm cần đi khám ngay

Mặc dù các phương pháp chăm sóc tại nhà rất lành tính, nhưng Lão dặn rồi, bà con không được chủ quan coi thường. Đau thượng vị đôi khi không đơn thuần là bệnh dạ dày mà có thể là hệ lụy của các bệnh lý nguy hiểm khác như viêm tụy cấp, bệnh lý tim mạch, hay xuất huyết tiêu hóa. Nếu bà con áp dụng các mẹo trên mà cơn đau không thuyên giảm, hoặc xuất hiện một trong các dấu hiệu cảnh báo dưới đây, thì cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám kịp thời:

• Cơn đau thượng vị quặn thắt dữ dội, đau nhói ra phía sau lưng hoặc lan lên vùng ngực, bả vai.
• Ăn uống vào là nôn thốc nôn tháo, nôn ra máu tươi hoặc dịch có màu nâu đen như bã cà phê.
• Đi ngoài ra phân đen nát, có mùi hôi thối khắm bất thường (dấu hiệu của xuất huyết đường tiêu hóa).
• Đau bụng kèm theo sốt cao, vã mồ hôi hột, mặt mũi tái nhợt, hạ huyết áp hoặc khó thở.
• Tình trạng đau tức kéo dài âm ỉ kèm theo sụt cân nhanh chóng không rõ nguyên nhân, cơ thể suy nhược, da dẻ xanh xao.

Nếu bà con thường xuyên phải chịu đựng những cơn đau tức vùng ức, bụng dạ lúc nào cũng cồn cào, nóng rát, ợ hơi, đầy chướng ăn uống không ngon miệng mà chưa tìm được giải pháp triệt để, hãy để Lão đồng hành cùng bà con. Bà con có thể chụp ảnh sắc lưỡi, gửi kết quả nội soi dạ dày hoặc mô tả thật chi tiết tình trạng đau nhức của mình, Lão cùng đội ngũ chuyên gia tại Trung tâm Thuốc dân tộc sẽ trực tiếp xem xét, bắt mạch và bốc thuốc gia giảm phù hợp nhất với tạng người của bà con. Hãy kết nối ngay với Lão qua Zalo 0972.606.773 hoặc gọi trực tiếp đến Số điện thoại 0972 606 773 để được tư vấn ngọn ngành, giúp bụng dạ sớm an yên, khỏe mạnh trở lại.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc