- Nguyên PGĐ chuyên môn TTKTC bệnh viện YHCT Trung Ương
- Viện phó Viện y dược cổ truyền dân tộc
- PGĐ chuyên môn Trung tâm Thuốc Dân Tộc
- Hậu duệ của Y Tổ Hải Thượng Lãn Ông - Lê Hữu Trác
Mất ngủ nên uống gì vào buổi tối? 4 thức uống giúp an thần
Bà con thân mến, dạo gần đây Lão nhận được rất nhiều lời nhắn gửi của bà con khắp nơi hỏi cùng một câu hỏi: Mất ngủ nên uống gì vào buổi tối để dễ vào giấc, ngủ sâu hơn mà không bị mệt mỏi khi thức dậy? Nhìn những dòng tin nhắn đầy lo âu, có người thức trắng đêm, có người trằn trọc đến gà gáy mới chợp mắt được một chút, Lão thương lắm. Giấc ngủ đối với con người ta quý như vàng, ăn được ngủ được là tiên, mất ngủ một đêm là hao tổn tinh lực, mất ngủ triền miên thì ngũ tạng suy yếu, thần sắc héo úa. Trong y học cổ truyền, chứng mất ngủ được gọi là thất miên hay bất mị. Nguyên nhân cốt lõi thường do âm dương mất cân bằng, tạng phủ bị tổn thương, đặc biệt là tâm và can không được yên ổn. Thấu hiểu những nhọc nhằn đó của bà con, hôm nay Lão dành chút thời gian ngồi lại đây để chia sẻ, dặn dò bà con về cách lựa chọn các loại thức uống dưỡng sinh vào buổi tối, giúp vỗ về giấc ngủ một cách tự nhiên, lành tính và bền vững ngay tại gian bếp nhà mình.
Hiểu về chứng thất miên qua lăng kính y lý cổ truyền
Trước khi tìm hiểu xem mất ngủ nên uống gì vào buổi tối, Lão muốn bà con hiểu rõ cái gốc rễ vì sao mình lại rơi vào tình trạng đêm dài trằn trọc. Đông y quan niệm, giấc ngủ của con người do hai mạch Âm kiều và Dương kiều làm chủ, đồng thời chịu sự chi phối trực tiếp của các tạng Tâm, Can, Tỳ, Phế, Thận. Khi ngày sang đêm, dương khí phải nhập vào phần âm thì con người mới có thể đi vào giấc ngủ yên lành. Nếu vì một lý do nào đó như lo nghĩ quá độ làm tổn thương tâm tỳ, hoặc do ăn uống thất điều khiến đàm thấp ứ trệ, hay do tuổi tác cao làm thận âm suy hao, dương khí sẽ lơ lửng bên ngoài, không nhập được vào âm phận, khiến thần không có nơi trú ngụ. Thần không an thì giấc ngủ làm sao tròn đầy cho được.
“Chữa bệnh phải chữa từ gốc, dưỡng thân phải dưỡng từ tâm. Giấc ngủ chính là tấm gương phản chiếu sinh động nhất sự an yên của ngũ tạng lục phủ bên trong cơ thể.”
Nhiều bà con khi không ngủ được liền tìm đến các viên thuốc Tây y để mong có được giấc ngủ ngay lập tức. Lão không bảo thuốc Tây là xấu, nhưng đó chỉ là giải pháp ức chế thần kinh tạm thời. Dùng lâu ngày sẽ khiến cơ thể mệt mỏi, đầu óc mụ mị khi thức dậy, và nguy hiểm hơn là làm suy giảm chức năng của gan và thận. Trái lại, việc sử dụng các loại nước uống dưỡng sinh từ thảo mộc thiên nhiên vào buổi tối chính là cách chúng ta nuôi dưỡng tạng phủ từ từ, làm mát can hỏa, bổ ích tâm huyết, nuôi dưỡng thần trí để cơ thể tự cân bằng âm dương. Khi gốc rễ được khỏe mạnh, tinh thần thư thái thì giấc ngủ tự khắc sẽ đến một cách tự nhiên, ngủ dậy cảm thấy người nhẹ nhõm, tràn đầy sinh lực.
Mỗi người có một phác đồ riêng, bà con để lại thông tin, Lão Tuấn sẽ tư vấn trực tiếp:
Mất ngủ nên uống gì vào buổi tối – Những thức uống dưỡng sinh lành tính
Để giúp bà con không còn phải loay hoay mỗi khi đêm về, Lão đã đúc kết và lựa chọn ra những loại nước uống thảo mộc gần gũi, dễ làm, có công dụng định tâm an thần rất tốt để bà con có thể áp dụng ngay tại nhà vào buổi tối.

Trà tâm sen – Thức uống kinh điển giúp thanh tâm trừ phiền
Nói đến việc cải thiện giấc ngủ, vị thuốc đầu tiên mà người Việt ta nghĩ đến chính là tâm sen, hay trong Đông y gọi là liên tử tâm. Tâm sen có vị đắng, tính hàn, quy vào kinh tâm. Nó có công năng thanh tâm hỏa, trấn kinh an thần, rất phù hợp cho những bà con bị mất ngủ do thể tâm can hỏa vượng, người lúc nào cũng bồn chồn, nóng nảy, hay hồi hộp, lòng bàn tay bàn chân nóng, miệng khô lưỡi đỏ.
Buổi tối trước khi đi ngủ khoảng 1 tiếng, bà con có thể lấy khoảng 3g đến 5g tâm sen đã được sao vàng hạ thổ để giảm bớt tính hàn, đem hãm với nước sôi trong bình kín khoảng 15 phút là uống được. Bà con lưu ý là không nên uống trà tâm sen quá đặc và không dùng liên tục quá một tháng vì vị đắng tính hàn dùng lâu dễ làm ảnh hưởng đến tỳ vị, gây đầy bụng, khó tiêu.
Trà hoa cúc – Xoa dịu can hỏa, giải tỏa căng thẳng
Trong cuộc sống hiện đại ngày nay, Lão thấy nhiều bà con bị mất ngủ do áp lực công việc, lo toan cuộc sống dẫn đến tình trạng can khí uất kết, lâu ngày hóa hỏa xông lên làm nhiễu loạn tâm thần. Biểu hiện là hay đau đầu, hoa mắt, chóng mặt, ngực sườn đầy tức, giấc ngủ chập chờn hay gặp ác mộng. Lúc này, một tách trà hoa cúc ấm áp vào buổi tối chính là liều thuốc xoa dịu tuyệt vời.
Hoa cúc, đặc biệt là cúc tiến vua hoặc cúc vàng, có vị đắng ngọt, tính mát, vào kinh can và phế, có tác dụng bình can minh mục, thanh nhiệt giải độc. Buổi tối, bà con dùng 4 – 5 bông hoa cúc khô, tráng qua nước sôi rồi hãm với nước nóng tầm 90 độ C. Có thể cho thêm 1 thìa cà phê mật ong nguyên chất để tăng vị ngọt thanh và giúp nhuận táo, an thần tốt hơn. Hương thơm dịu nhẹ của hoa cúc sẽ giúp tinh thần bà con thư giãn, buông bỏ hết những mệt mỏi sau một ngày dài lao động.
Nước sắc long nhãn hạt sen – Bồi bổ tâm tỳ, nuôi dưỡng huyết mạch
Đối với những bà con lớn tuổi, hoặc những người vừa trải qua trận ốm nặng, cơ thể suy nhược, sắc mặt nhợt nhạt, ăn uống kém, hay quên, ngủ hay giật mình thì nguyên nhân mất ngủ phần lớn là do tâm tỳ lưỡng hư. Huyết không đủ để nuôi tâm thì thần trí hoang mang, không yên giấc. Với thể bệnh này, bài nước sắc long nhãn kết hợp hạt sen là một phương thuốc dưỡng sinh vô cùng tuyệt hảo.
Hạt sen (liên nhục) vị ngọt tính bình, có công năng bổ tỳ, dưỡng tâm, ích thận. Long nhãn vị ngọt tính ấm, giúp bổ tâm tỳ, ích khí huyết. Sự kết hợp này tạo nên một thức uống vừa thơm ngon vừa bổ dưỡng. Bà con chuẩn bị khoảng 15g hạt sen (để cả tâm nếu muốn tăng tính thanh nhiệt, hoặc bỏ tâm nếu tỳ vị hư hàn) và 10g long nhãn khô. Rửa sạch, cho vào nồi với 500ml nước, đun sôi rồi vặn nhỏ lửa sắc cho đến khi hạt sen chín nhừ. Uống nước và ăn cả cái khi còn ấm vào buổi tối sẽ giúp bổ sung âm huyết, định tâm thần cực kỳ hiệu quả.
Trà nụ hoa tam thất – Khơi thông kinh mạch, hoạt huyết định thần
Lão cũng gặp không ít trường hợp bà con bị mất ngủ kèm theo các triệu chứng như đau đầu kinh niên, đau nhức mình mẩy, huyết áp cao. Trong y học cổ truyền, đây thường là do khí trệ huyết ứ, kinh mạch không thông suốt, huyết dịch không lưu thông tốt lên não để nuôi dưỡng hệ thần kinh. Để giải quyết tình trạng này, Lão thường khuyên bà con sử dụng nụ hoa tam thất.
Nụ hoa tam thất có vị ngọt, đắng nhẹ, tính mát, có tác dụng thanh nhiệt, bình can, hoạt huyết, hóa ứ và an thần rất mạnh. Mỗi buổi tối, bà con chỉ cần dùng 3 – 5 nụ hoa tam thất khô, đem hãm với nước sôi như hãm trà uống thay nước trước khi đi ngủ. Thức uống này không chỉ giúp bà con dễ ngủ, ngủ sâu giấc mà còn hỗ trợ điều hòa huyết áp, bảo vệ tim mạch vô cùng tốt.
Những lưu ý vàng khi sử dụng nước uống dưỡng sinh vào buổi tối
Dù các loại nước uống dưỡng sinh kể trên đều từ cỏ cây hoa lá lành tính, nhưng để đạt được hiệu quả trị bệnh cứu người cao nhất và tránh những tác dụng không mong muốn, Lão dặn bà con phải tuân thủ nghiêm ngặt những nguyên tắc sau:
- Thời điểm uống phù hợp: Bà con nên uống các loại nước này trước khi đi ngủ từ 1 đến 2 tiếng. Tuyệt đối không uống ngay trước khi lên giường vì sẽ làm tăng gánh nặng cho hệ tiêu hóa và gây buồn tiểu giữa đêm, làm gián đoạn giấc ngủ.
- Liều lượng vừa đủ: Không nên nghĩ rằng thuốc bổ hay thảo dược uống càng nhiều càng tốt. Mỗi tối chỉ nên uống một cốc nhỏ khoảng 150ml – 200ml là đủ để cơ thể hấp thu.
- Lắng nghe cơ thể: Mỗi người có một cơ địa, một thể bệnh khác nhau. Nếu uống một loại trà nào đó mà thấy bụng dạ cồn cào, đi ngoài lỏng hoặc đau đầu thêm thì phải dừng ngay và đổi sang loại khác phù hợp hơn hoặc tham khảo ý kiến của thầy thuốc.
- Kiêng khem sinh hoạt: Đã uống nước dưỡng sinh thì buổi tối bà con tuyệt đối tránh xa trà đặc, cà phê, thuốc lá, rượu bia. Đồng thời, hạn chế ăn quá no vào bữa tối và buông bỏ bớt điện thoại, tivi trước khi đi ngủ để tâm trí được thảnh thơi.
Bà con cần nhớ rằng, việc ăn uống dưỡng sinh bằng thảo mộc tự nhiên tại nhà chỉ đóng vai trò hỗ trợ, vỗ về giấc ngủ đối với những trường hợp mất ngủ mới chớm, mất ngủ thể nhẹ do căng thẳng tạm thời. Đối với những bà con đã bị mất ngủ kinh niên, mất ngủ nặng nhiều năm, tạng phủ đã suy tổn sâu sắc thì các loại nước uống này đơn thuần không thể giải quyết triệt để được cái gốc của bệnh.
Khi những phương pháp nước uống thảo mộc thông thường tại nhà không còn đủ sức đẩy lùi màn đêm trằn trọc, đó là lúc cơ thể bà con cần một giải pháp mạnh mẽ hơn, toàn diện hơn để bồi bổ tận gốc ngũ tạng. Bài thuốc chữa mất ngủ của Lão và các cộng sự tại Trung tâm Thuốc dân tộc được nghiên cứu và phát triển dựa trên nền tảng y lý vững chắc, sử dụng 100% thảo dược sạch đạt chuẩn GACP-WHO, được gia giảm linh hoạt theo từng thể bệnh của mỗi người để giúp dưỡng tâm, an thần, điều hòa khí huyết, lập lại cân bằng âm dương một cách tự nhiên và bền vững nhất.
👉 Để tìm lại giấc ngủ ngon trọn vẹn, ngủ sâu không mộng mị và phục hồi sinh lực toàn diện, Lão mời bà con tham khảo chi tiết Bài thuốc chữa Mất ngủ của Bác sĩ Lê Hữu Tuấn
Lời dặn chân tình của một người làm thuốc
Hơn 40 năm khoác chiếc áo thầy thuốc Đông y, trải qua bao thăng trầm từ những ngày làm bác sĩ quân y nơi chiến trường gian khổ cho đến khi cống hiến tại Bệnh viện Y học cổ truyền Trung ương, Lão luôn tâm niệm một điều: “Giữ nghề là giữ đạo, chữa bệnh là cứu người”. Sức khỏe của bà con chính là niềm hạnh phúc lớn nhất của đời Lão. Nhìn bà con ngủ ngon giấc, da dẻ hồng hào, tinh thần phấn chấn, Lão mới thấy lòng mình thực sự an yên.
Mất ngủ không chỉ làm héo úa thân xác mà còn làm mòn mỏi cả tinh thần. Đừng để những đêm dài thức trắng làm suy kiệt sức khỏe của bà con. Hãy trân quý từng giấc ngủ, thấu hiểu cơ thể mình và kiên trì áp dụng những phương pháp dưỡng sinh lành tính để nuôi dưỡng một cuộc sống khỏe mạnh, an lành ngay tại nhà.
Nếu bà con đã áp dụng nhiều cách, uống nhiều loại trà mà đêm vẫn chập chờn, ngày vẫn mệt mỏi, đừng ngần ngại chia sẻ với Lão. Hãy để lại thông tin về tình trạng sức khỏe, thói quen sinh hoạt hoặc kết quả thăm khám trước đó của mình, Lão cùng đội ngũ bác sĩ chuyên gia luôn sẵn lòng lắng nghe, chẩn mạch và đồng hành cùng bà con trên con đường tìm lại giấc ngủ an nhiên.
Bà con có thể liên hệ trực tiếp với Lão để được tư vấn cụ thể và kịp thời nhất thông qua số điện thoại 0972 606 773 hoặc trò chuyện cùng Lão qua Zalo 0972.606.773 để nhận được sự hỗ trợ chân tình từ Lão và các cộng sự.
Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc
Lão gửi gắm đôi điều:
Đông y trị bệnh là khai thông khí huyết, điều hòa âm dương, dưỡng tạng phủ cho vững – có gốc mạnh thì ngọn mới bền!


