

- Nguyên PGĐ chuyên môn TTKTC bệnh viện YHCT Trung Ương
- Viện phó Viện y dược cổ truyền dân tộc
- PGĐ chuyên môn Trung tâm Thuốc Dân Tộc
- Hậu duệ của Y Tổ Hải Thượng Lãn Ông - Lê Hữu Trác
Mầm họa khi lạm dụng ăn cay tác động tiêu cực đau dạ dày
Bà con thân mến!
Hôm rồi có anh bạn đồng niên ghé chơi nhà Lão, chưa kịp nhấp chén trà mạn đã vội than vãn: “Lão Tuấn ơi, dạo này cái bụng tôi nó cứ âm ỉ, râm ran khó chịu quá, có phải tại cái tính thích ăn cay của tôi không?”. Nghe anh bạn nói, Lão lại nhớ đến bao nhiêu bà con ngoài kia, cũng vì cái thú vui ẩm thực, vì quả ớt, trái tiêu mà làm khổ cái dạ dày – vốn là tạng phủ cực kỳ nhạy cảm trong cơ thể chúng ta.
Ăn cay và đau dạ dày: Góc nhìn sâu sắc từ y lý cổ truyền
Trong Đông y, dạ dày (tạng Vị) được coi là “biển chứa đồ ăn thức uống”, chủ về thu nạp và ngấu nhừ thủy cốc. Vị khí có thuận, tỳ vị có mạnh mẽ thì cơ thể mới hấp thụ được tinh hoa để nuôi sống ngũ tạng. Tuy nhiên, ngũ vị (chua, cay, mặn, ngọt, đắng) cần phải được cân bằng. Vị cay thuộc hành Kim, đi vào kinh Phế, giúp hành khí, phát tán phong hàn. Nhưng nếu dùng quá liều lượng, cay sẽ hóa hỏa, hỏa sẽ thiêu đốt tân dịch bên trong dạ dày.
“Vị cay vào Phế, nhiều cay thương Can, cay quá sinh nhiệt, nhiệt uất tổn Vị.” – Đây là lời răn dạy của các bậc tiền nhân mà Lão luôn ghi nhớ. Cay quá mức sẽ gây hỏa uất, làm tổn thương niêm mạc dạ dày, gây ra hiện tượng xung huyết, viêm loét.
Bà con cần hiểu rằng, dạ dày của chúng ta có một lớp màng bảo vệ tự nhiên. Chất capsaicin trong ớt khi đi vào dạ dày với lượng lớn sẽ kích thích mạnh mẽ các đầu dây thần kinh, làm giãn mạch máu và tăng tiết acid dịch vị. Nếu dạ dày vốn đã có những vết xước nhỏ (viêm trợt), chất cay này chẳng khác nào “đổ dầu vào lửa”, khiến tình trạng viêm loét trở nên trầm trọng hơn, dẫn đến những cơn đau quặn thắt hoặc nóng rát như có lửa đốt trong bụng.


Mỗi người có một phác đồ riêng, bà con để lại thông tin, Lão Tuấn sẽ tư vấn trực tiếp:
Người đau dạ dày có nhất thiết phải tuyệt giao với đồ cay?
Lão không bảo bà con phải bỏ hẳn, vì trong y học, cái gì cũng có hai mặt. Một chút gừng tươi, một chút tiêu nhẹ có tác dụng kiện tỳ, kích thích tiêu hóa rất tốt cho những người có thể trạng tỳ vị hư hàn (hay lạnh bụng, đi ngoài phân lỏng). Tuy nhiên, với đại đa số bà con đang gặp các vấn đề về dạ dày hiện nay, Lão có vài lời dặn dò kỹ lưỡng thế này:
- Đối với người đang viêm loét, trào ngược: Tuyệt đối nói không với ớt tươi, mù tạt, sa tế cay nồng. Những chất này làm tăng áp lực cơ thắt thực quản dưới, khiến dịch vị trào ngược lên cổ họng gây bỏng rát.
- Đối với người có thể trạng nhiệt: Thường xuyên táo bón, miệng đắng, hay nổi mụn nhọt thì càng nên kiêng đồ cay để tránh tích nhiệt thêm vào cơ thể.
- Thời điểm ăn: Tuyệt đối không ăn cay khi bụng đói hoặc ngay sát giờ đi ngủ. Khi bụng rỗng, niêm mạc dạ dày tiếp xúc trực tiếp với chất cay sẽ bị tổn thương cực kỳ nhanh chóng.
Lão vẫn thường nói với học trò: “Chữa bệnh phải chữa từ gốc, mà gốc của bệnh tiêu hóa nằm ở chính cái miệng”. Bà con ăn uống biết điểm dừng, biết lắng nghe cơ thể mình chính là cách tự cứu mình tốt nhất trước khi phải dùng đến thuốc men.
Dưỡng vị an thân – Cách để dạ dày hồi phục từ bên trong
Bà con muốn dạ dày êm, bụng dạ khỏe thì cần thiết lập lại lối sống thuận tự nhiên. Thay vì dùng quá nhiều ớt, tiêu, bà con hãy thử làm bạn với những gia vị thảo mộc nhẹ nhàng như hành lá, thì là, tía tô, rau mùi. Những loại rau này không chỉ thơm ngon mà còn giúp hành khí, hỗ trợ tiêu hóa rất tốt.
- Giảm độ cay dần dần: Đừng bỏ ngay nếu đang nghiện, hãy giảm từ 10 phần xuống 7 phần, rồi 5 phần để vị giác và dạ dày kịp thích nghi.
- Uống nước ấm sau ăn: Một cốc nước ấm nhỏ hoặc trà mật ong loãng sau bữa ăn có chút cay sẽ giúp làm dịu niêm mạc và trung hòa bớt acid.
- Nhai kỹ no lâu: Khi nhai kỹ, nước bọt chứa nhiều enzyme sẽ được tiết ra nhiều hơn, giúp bao bọc thức ăn và giảm bớt sự kích ứng của chất cay lên thành dạ dày.
- Giữ tâm thế bình an: Stress, lo âu cũng làm dạ dày tiết nhiều acid hơn. Kết hợp ăn cay với căng thẳng kéo dài chính là “combo” hủy diệt dạ dày nhanh nhất.
Trong quá trình thăm khám, Lão thấy nhiều bà con dù đã kiêng khem nhưng bệnh dạ dày vẫn dai dẳng không khỏi. Đó là do niêm mạc đã bị tổn thương quá sâu, tỳ vị đã suy yếu, không còn khả năng tự phục hồi. Lúc này, cần đến những vị thuốc Nam tinh túy để vừa thanh nhiệt, giải độc, vừa bồi bổ tỳ vị, nuôi dưỡng lại lớp màng bảo vệ dạ dày.
Dựa trên tinh túy của nền y học dân tộc, Lão cùng các cộng sự đã dành nhiều tâm huyết để hoàn thiện bài thuốc thảo dược giúp điều trị dạ dày từ căn nguyên. Bài thuốc không chỉ tập trung vào việc giảm đau, trung hòa acid tức thời mà còn chú trọng vào việc bồi bổ tỳ vị, làm lành các vết loét và phục hồi niêm mạc dạ dày một cách tự nhiên. Tùy vào thể trạng từng người, Lão sẽ gia giảm các vị thuốc như Ô tặc cốt, Bạch thược, Cam thảo… sao cho phù hợp nhất với bà con.
👉 Bà con có thể tìm hiểu kỹ hơn về phương pháp phục hồi dạ dày từ gốc tại đây: Bài thuốc chữa Bệnh Dạ Dày của Bác sĩ Lê Hữu Tuấn
“Cái bụng có yên thì tâm mới an, người mới khỏe.” – Lão luôn mong bà con hiểu rằng, dạ dày không chỉ là nơi chứa thức ăn, nó còn là cội nguồn của khí huyết. Đừng vì một chút thỏa mãn nhất thời của vị giác mà đánh đổi cả sức khỏe lâu dài của bản thân.
Nếu bà con thấy bụng dạ thường xuyên cồn cào, nóng rát, ợ hơi liên tục sau khi ăn cay, hoặc có bất kỳ lo lắng nào về sức khỏe tiêu hóa, đừng ngần ngại chia sẻ với Lão. Lão sẽ xem xét kỹ lưỡng tình trạng của từng người để đưa ra lời khuyên xác đáng nhất.
Bà con có thể nhắn tin trực tiếp tình trạng bệnh cho Lão qua Zalo 0972.606.773 hoặc gửi tin nhắn vào Messenger Lão Tuấn. Lão luôn sẵn lòng lắng nghe và đồng hành cùng bà con trên hành trình tìm lại sức khỏe.
Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc

Lão gửi gắm đôi điều:
Đông y trị bệnh là khai thông khí huyết, điều hòa âm dương, dưỡng tạng phủ cho vững – có gốc mạnh thì ngọn mới bền!


