Căn nguyên đau cổ tay khi chơi cầu lông và cách bảo vệ gân cơ

Chào bà con thân mến! Lão thấy dạo này phong trào chơi thể thao, đặc biệt là môn cầu lông tăng lên rất mạnh mẽ. Đây là một tín hiệu đáng mừng cho sức khỏe của cộng đồng. Thế nhưng, đi kèm với niềm vui sân bãi, không ít bà con lại tìm đến Lão với gương mặt nhăn nhó, một tay ôm khư khư lấy cổ tay bên kia. Ai cũng than phiền về tình trạng đau cổ tay khi chơi cầu lông, có người đau âm ỉ sau mỗi trận đấu, có người đau nhói đến mức không thể nhấc nổi chiếc vợt, thậm chí ảnh hưởng cả đến sinh hoạt hằng ngày như cầm đũa ăn cơm hay vặn tay nắm cửa. Tưởng chừng đây chỉ là vết bầm rụt gân thông thường do vận động quá sức, nhưng dưới góc nhìn của y học cổ truyền, những tổn thương ở vùng khớp bộ phận này lại ẩn chứa nhiều căn nguyên sâu xa liên quan đến tạng phủ và sự vận hành của khí huyết mà bà con không nên xem nhẹ.

Căn nguyên gây đau cổ tay khi chơi cầu lông theo y lý cổ truyền

Trong y học hiện đại, đau cổ tay khi chơi cầu lông thường được chẩn đoán là do viêm gân, tổn thương dây chằng, viêm bao hoạt dịch hoặc hội chứng đường hầm cổ tay do các chuyển động lặp đi lặp lại của cổ tay với cường độ cao, chuyển hướng đột ngột hoặc cầm vợt sai kỹ thuật. Lực tác động từ quả cầu qua cây vợt truyền trực tiếp vào hệ thống gân cơ mỏng manh ở cổ tay, lâu ngày gây ra các vết rách vi mô, dẫn đến viêm nhiễm và đau nhức.

Còn đối với y học cổ truyền, tình trạng đau cổ tay khi chơi cầu lông thuộc phạm vi chứng Tý hoặc chấn thương kinh cân. Kinh cân là hệ thống gân cơ bao bọc xung quanh khớp, chịu trách nhiệm co duỗi và vận động. Khi bà con chơi cầu lông với cường độ cao, thực hiện những cú vặn, xoay cổ tay quá mạnh hoặc sai tư thế, hệ thống kinh cân tại vùng cổ tay sẽ bị tổn thương nhẹ. Đông y có câu: “Bất thông tắc thống”, nghĩa là kinh lạc không thông suốt thì gây ra đau đớn. Việc vận động quá độ hoặc chấn thương làm cho khí huyết tại vùng cổ tay bị ứ trệ, kinh mạch bị bế tắc, lưu thông kém mà sinh ra những cơn đau nhói, bầm tím hoặc sưng tấy.

“Khí là soái của huyết, huyết là mẹ của khí. Khí trệ thì huyết ứ, huyết ứ thì gân cơ chẳng được nuôi dưỡng, xương khớp từ đó mà sinh đau nhức.”

Bên cạnh đó, Lão cũng luôn dặn học trò phải chú ý đến yếu tố nội nhân. Theo thuyết tạng phủ, Can chủ cân (gan quản lý hệ thống gân cơ) và Thận chủ cốt (thận quản lý xương khớp). Nếu một người có tạng can thận sung mãn, gân xương tự khắc dẻo dai, chịu lực tốt. Ngược lại, nếu tạng can thận bị suy yếu do tuổi tác, do lao lực hoặc sinh hoạt thiếu điều độ, gân xương không được nuôi dưỡng đầy đủ sẽ trở nên giòn, dễ bị tổn thương khi gặp tác động mạnh. Khi bà con chơi thể thao, ra mồ hôi nhiều làm tấu lý (lỗ chân lông) mở rộng, nếu gặp phải tà khí bên ngoài như phong, hàn, thấp (gió, lạnh, ẩm ướt từ môi trường, máy lạnh trong sân tập) xâm nhập vào, chúng sẽ nương theo chỗ gân cơ đang yếu mà trú ngụ lại, làm cho huyết dịch đông quánh, kinh lạc tắc nghẽn nặng hơn, khiến cơn đau cổ tay khi chơi cầu lông trở nên dai dẳng, cứ gặp thời tiết lạnh hay mưa ẩm là lại nhức nhối khôn nguôi.

Đừng chỉ chăm chăm giảm triệu chứng, muốn điều trị bệnh hiệu quả - an toàn - bền vững cần biện chứng được căn nguyên gốc rễ để luận trị giải pháp điều trị.

Mỗi người có một phác đồ riêng, bà con để lại thông tin, Lão Tuấn sẽ tư vấn trực tiếp:

Họ tên

Số điện thoại

Tình trạng

Gửi tư vấn

Dấu hiệu nhận biết và các thể bệnh thường gặp ở bà con

Tùy theo cơ địa và nguyên nhân sâu xa, tình trạng đau cổ tay khi chơi cầu lông ở mỗi người sẽ có những biểu hiện khác nhau. Việc nhận biết rõ thuộc thể bệnh nào giúp chúng ta có hướng xử lý đúng đắn nhất từ gốc rễ:

• Thể Khí trệ Huyết ứ (Do chấn thương, vận động sai tư thế): Bà con sẽ cảm thấy đau nhói như dùi đâm tại một điểm cố định trên cổ tay ngay sau cú đánh mạnh hoặc sau trận đấu. Vùng cổ tay có thể sưng nề, ấn vào đau chói (cự án), da có thể xuất hiện vết bầm tím nhẹ. Cơn đau tăng lên rõ rệt khi cử động, xoay cổ tay hoặc cầm nắm vật nặng.
• Thể Phong hàn Thấp tý (Do nhiễm tà khí khi cơ thể suy yếu): Cơn đau có đặc tính âm ỉ, đau tăng lên khi thời tiết thay đổi hoặc khi ngồi trong phòng điều hòa. Cổ tay thường có cảm giác tê bì, nặng nề, co duỗi khó khăn, đặc biệt là vào buổi sáng khi mới ngủ dậy. Khi dùng khăn ấm chườm vào hoặc xoa bóp nóng thì cảm thấy dễ chịu hơn.
• Thể Can thận Khuy tổn (Do tạng phủ suy yếu kinh niên): Thường gặp ở những bà con trung niên hoặc người chơi cầu lông lâu năm nhưng thể trạng yếu. Cơn đau không quá dữ dội nhưng âm ỉ liên miên, cổ tay mỏi rã rời, giảm lực cầm nắm rõ rệt. Đi kèm với đó, bà con có thể thấy mỏi lưng, ù tai, gối yếu, ngủ không sâu giấc.

Cách chăm sóc và cải thiện đau cổ tay tại nhà theo Nam y

Khi mới xuất hiện cơn đau cổ tay khi chơi cầu lông, bà con cần tuyệt đối tuân thủ các nguyên tắc chăm sóc sau đây để tránh tổn thương chuyển biến sang giai đoạn mãn tính, xơ hóa dây chằng rất khó phục hồi:

1. Ngắt dòng tổn thương (R.I.C.E): Ngay khi bị đau, bà con cần dừng chơi cầu lông ngay lập tức. Hãy để cổ tay được nghỉ ngơi tuyệt đối, tránh các hoạt động xoắn vặn. Trong 48 giờ đầu, có thể dùng đá lạnh bọc trong khăn vải chườm nhẹ lên vùng đau khoảng 15 phút mỗi lần để giảm sưng viêm (Đông y gọi là dùng cái hàn để chế ngự cái nhiệt do viêm). Tuyệt đối không dùng dầu nóng, rượu thuốc đậm đặc xoa bóp mạnh ngay lập tức vì sẽ làm mạch máu giãn nở, tổn thương bên trong lan rộng và sưng to hơn.
2. Liệu pháp ngâm tay bằng thảo dược dân gian: Sau giai đoạn cấp tính (khoảng 3 ngày), khi vùng tổn thương không còn sưng nóng đỏ, bà con có thể áp dụng bài thuốc ngâm tay để ôn thông kinh lạc, hoạt huyết hóa ứ. Sử dụng một nắm lá lốt, một củ gừng già giã nát và một thìa muối hạt. Đun sôi với khoảng 2 lít nước, để ấm khoảng 40 độ C rồi ngâm cả bàn tay và cổ tay vào trong 15 – 20 phút trước khi đi ngủ. Tinh chất trong lá lốt và gừng kết hợp với nhiệt độ ấm sẽ giúp giãn cơ, thông mạch, trừ phong hàn rất tốt.
3. Dưỡng sinh và bấm huyệt tự thân: Bà con dùng ngón tay cái của tay lành bấm nhẹ nhàng vào huyệt Ngoại Quan (nằm ở mặt sau cẳng tay, cách lằn chỉ cổ tay đo lên bằng 2 thốn – khoảng 3 ngón tay chụm lại) và huyệt Dương Khê (nằm ở chỗ lõm giữa hai gân cơ ngón cái khi nghiêng bàn tay). Ấn và day nhẹ nhàng theo chiều kim đồng hồ từ 1 – 2 phút cho mỗi huyệt để giúp hành khí hoạt huyết, sơ thông kinh mạch vùng cổ tay.

Lão dặn thêm, đối với những người có cơ địa nhạy cảm, phụ nữ đang mang thai hoặc người có vết thương hở, sưng tấy đỏ mọng ở cổ tay thì tuyệt đối không tự ý áp dụng các biện pháp xoa bóp hay ngâm đắp thảo dược nóng mạnh tại nhà mà chưa có sự hướng dẫn rõ ràng từ thầy thuốc. Các biện pháp mẹo dân gian này chỉ mang tính chất hỗ trợ giảm nhẹ triệu chứng tạm thời cho các trường hợp nhẹ.

Lời khuyên phòng ngừa tái phát từ Lão Tuấn

Để bảo vệ đôi cổ tay dẻo dai và có thể tiếp tục gắn bó với niềm đam mê cầu lông, Lão khuyên bà con cần thay đổi một số thói quen từ sân tập cho đến lối sống hằng ngày:

• Khởi động kỹ trước khi tập: Dành ít nhất 10 phút để khởi động toàn thân và đặc biệt là các khớp cổ tay, cổ chân, khớp vai. Thực hiện các động tác xoay cổ tay nhẹ nhàng, căng giãn các cơ cẳng tay để kích thích bao hoạt dịch tiết chất nhờn, làm ấm gân cơ trước khi chịu lực mạnh.
• Điều chỉnh kỹ thuật và dụng cụ: Hãy tham khảo ý kiến của những người có kinh nghiệm để chỉnh lại cách cầm vợt (grip). Không nên cầm vợt quá chặt suốt cả trận đấu mà chỉ siết nhẹ lực vào thời điểm tiếp xúc cầu. Lựa chọn cây vợt có trọng lượng phù hợp, độ cứng của thân vợt và mức căng của lưới không quá cao so với lực tay của mình. Nên sử dụng băng cuốn cổ tay để hỗ trợ cố định và giảm bớt áp lực cơ học lên khớp.
• Dưỡng sinh ăn uống điều độ: Để gân xương chắc khỏe, bà con nên bổ sung các thực phẩm giàu dinh dưỡng nuôi dưỡng can thận như các loại hạt (hạnh nhân, óc chó), các loại rau có màu xanh đậm, nước hầm xương ống, bổ sung đầy đủ nước trong quá trình tập luyện. Tránh việc vừa đánh cầu xong, cơ thể đang nóng và ra nhiều mồ hôi đã đi tắm ngay bằng nước lạnh hoặc ngồi trực tiếp trước quạt lớn, điều này khiến tà khí dễ xâm nhập gây đau nhức kinh cân.

Bà con nhớ nhé, cơ thể chúng ta là một khối thống nhất, một bộ phận đau nhức là báo hiệu cho thấy sự mất cân bằng bên trong cần được che chở và chăm sóc đúng cách. Đừng vì một chút chủ quan mà cố chịu đau để ra sân, khiến tổn thương nhỏ tích tụ thành tật lớn, sau này muốn sửa lại vô cùng gian truân.

Nếu bà con đã áp dụng các biện pháp nghỉ ngơi tại nhà mà tình trạng đau cổ tay khi chơi cầu lông vẫn không thuyên giảm, hoặc cơn đau ngày càng tăng tiến làm tê bì cả bàn tay, giảm lực cầm nắm rõ rệt, hãy chủ động liên hệ trực tiếp với Lão. Bà con có thể chụp ảnh vùng cổ tay, quay video cử động tay hoặc gửi kết quả chụp chiếu, tình trạng lưỡi qua để Lão xem xét và bắt mạch chẩn bệnh Đông y, đưa ra hướng điều trị phù hợp nhất thông qua Zalo 0972.606.773 hoặc trò chuyện trực tiếp qua Messenger Lão Tuấn. Lão luôn ở đây để đồng hành và giúp bà con tìm lại sự bình yên, dẻo dai cho sức khỏe.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc