Nguyên nhân đau khớp ngón cái bàn tay, làm gì để khắc phục?

Bà con thân mến! Lão thấy nhiều bà con mình dạo gần đây hay than phiền về những cơn đau nhức buốt nhói ở ngay gốc ngón tay cái. Tưởng là chuyện nhỏ, hoá ra đau khớp ngón cái bàn tay lại là dấu hiệu cảnh báo những tổn thương âm thầm bên trong hệ thống kinh lạc và xương khớp. Đôi khi chỉ là một động tác cầm cây chổi, mở nắp chai, hay cài khuy áo cũng khiến bà con đau đến chảy nước mắt, cầm nắm vật gì cũng không chặt tay. Nhiều người chủ quan cứ nghĩ đau mỏi vài ngày do làm việc nặng rồi tự hết, nhưng cứ chần chừ mãi, đến khi ngón tay cứng đờ, sưng tấy lên thì khớp đã bắt đầu thoái hóa, biến dạng. Trong Đông y lý giải rằng, bàn tay là nơi hội tụ của nhiều đường kinh mạch quan trọng, bất kỳ một vị trí nào đau nhức cũng đều là tiếng kêu cứu của cơ thể khi khí huyết gặp dòng tắc nghẽn.

Góc nhìn toàn diện về chứng đau khớp ngón cái bàn tay

Dưới góc nhìn của y học hiện đại, đau khớp ngón cái bàn tay phần lớn xuất phát từ tình trạng thoái hóa khớp gốc ngón tay cái, viêm bao gân De Quervain hoặc viêm khớp dạng thấp. Khớp gốc ngón cái vốn là một khớp linh hoạt bậc nhất, giúp chúng ta thực hiện các động tác đối chiếu ngón tay để cầm, nắm, vặn, xoay. Khi lớp sụn bọc đầu xương bị mòn vẹt do tuổi tác hoặc do quá trình lao động lặp đi lặp lại, các đầu xương sẽ cọ xát trực tiếp vào nhau gây ra phản ứng viêm, sưng đau và xuất hiện các chồi xương.

Còn đối với Y học cổ truyền, chứng bệnh này được xếp vào phạm vi chứng Tý (nghĩa là tắc nghẽn, không thông). Khi chính khí của cơ thể suy giảm, tạng can không còn chủ được cân (gân cơ), tạng thận không còn chủ được cốt (xương tủy), tạo điều kiện cho các ngoại tà như Phong, Hàn, Thấp (gió, lạnh, ẩm ướt) từ bên ngoài thừa cơ xâm nhập vào cơ thể. Các thế lực tà khí này khu trú tại các khớp xương ở bàn tay, làm tổn thương mạch máu và cản trở sự vận hành của kinh lạc, khí huyết. Dân gian ta có câu: “Thông bất thống, thống bất thông”, nghĩa là khí huyết lưu thông thông suốt thì không đau, một khi đã đau nhức tức là khí huyết tại vùng khớp ngón cái đó đang bị ứ trệ, không thể nuôi dưỡng được gân xương.

“Cái đau của xương khớp không đơn thuần là sự rệu rã của thể xác, mà đó là hệ quả của một quá trình tạng phủ bên trong bị suy hao, kinh mạch bên ngoài bị gió sương lạnh lẽo bủa vây mà thành bệnh.”

Đừng chỉ chăm chăm giảm triệu chứng, muốn điều trị bệnh hiệu quả - an toàn - bền vững cần biện chứng được căn nguyên gốc rễ để luận trị giải pháp điều trị.

Mỗi người có một phác đồ riêng, bà con để lại thông tin, Lão Tuấn sẽ tư vấn trực tiếp:

Họ tên

Số điện thoại

Tình trạng

Gửi tư vấn

Nguyên nhân và dấu hiệu nhận biết bệnh lý qua thói quen hàng ngày

Lão dặn rồi, không nên chỉ nhìn cái biểu hiện đau bên ngoài mà bỏ qua những nguyên nhân sâu xa từ lối sinh hoạt hằng ngày. Những người thường xuyên làm công việc chân tay, cử động ngón tay liên tục như nông dân cuốc đất, thợ may, đầu bếp, người làm văn phòng gõ máy tính, hay người cao tuổi gân cốt suy yếu đều là đối tượng rất dễ bị đau khớp ngón cái bàn tay. Bên cạnh đó, việc thường xuyên tiếp xúc với nước lạnh, làm việc trong môi trường ẩm thấp vào ban đêm cũng khiến hàn thấp ngưng trệ tại các khớp nhỏ ở bàn tay.

Bà con cần đặc biệt chú ý đến các biểu hiện đặc trưng sau để kịp thời phát hiện bệnh tình:

• Đau nhức âm ỉ hoặc nhói buốt: Cơn đau thường xuất hiện ở phần gốc ngón tay cái, ngay vùng tiếp giáp với cổ tay. Đau tăng lên rõ rệt khi bà con làm các động tác xoắn, vặn, cầm nắm vật nặng hoặc khi thời tiết thay đổi đột ngột.
• Sưng tấy và cứng khớp: Vùng gốc ngón tay có thể bị sưng nề nhẹ, sờ vào thấy ấm hơn so với bên đối diện. Buổi sáng khi vừa ngủ dậy, ngón tay cái thường bị cứng đờ, bà con phải dùng tay kia xoa bóp một lúc lâu mới có thể co duỗi ra được.
• Giảm biên độ vận động và lực cơ: Bà con cảm thấy ngón tay cái không còn linh hoạt, không thể mở rộng hết cỡ. Sức mạnh của bàn tay giảm sút đáng kể, việc cầm một chiếc ly nước hay mở một cánh cửa cũng trở nên khó khăn.
• Tiếng động bất thường tại khớp: Khi cố gắng cử động ngón tay cái, bà con có thể nghe thấy hoặc cảm nhận được tiếng lục cục, lạo xạo phát ra từ bên trong khớp do các đầu xương cọ xát vào nhau.

Cảnh báo những biến chứng khôn lường nếu chủ quan chậm trễ

Nhiều bà con mình có thói quen rất nguy hiểm là hễ đau nhức là ra ngay hiệu thuốc tây mua vài liều giảm đau, kháng viêm về uống. Việc này có thể hỗ trợ xoa dịu cơn đau tức thì, nhưng thực chất chỉ là che giấu triệu chứng bên ngoài, còn gốc rễ bệnh tình bên trong vẫn tiếp tục âm thầm hủy hoại khớp. Cứ như thế mãi thì hại lắm đấy! Việc lạm dụng thuốc tây quá đà không những làm tổn thương dạ dày, suy giảm chức năng gan, thận mà còn khiến sụn khớp bị bào mòn nhanh hơn.

Nếu để tình trạng đau khớp ngón cái bàn tay kéo dài nhiều tháng, nhiều năm mà không có giải pháp điều trị đúng đắn, khớp ngón tay cái sẽ dần rơi vào trạng thái thoái hóa nặng. Lớp sụn khớp bị tiêu hủy hoàn toàn dẫn đến biến dạng khớp, ngón tay cái có thể bị lệch trục, dính khớp hoặc co quắp vào trong gan bàn tay. Lúc này, lực cầm nắm của bàn tay gần như bị mất hoàn toàn, người bệnh đối mặt với nguy cơ teo cơ ngón cái và mất đi khả năng lao động tự nhiên, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống và tinh thần.

Mẹo dân gian và cách chăm sóc, dưỡng sinh tại nhà hiệu quả

Để giúp bà con giảm nhẹ bớt nỗi lo nhức nhối ngay tại nhà, Lão xin chia sẻ một số mẹo dân gian lành tính, dễ làm từ các loại cây cỏ quanh nhà. Những phương pháp này có tác dụng ôn kinh thông lạc, khu phong tán hàn rất tốt:

1. Ngâm tay bằng nước muối ấm gừng tươi: Bà con lấy một củ gừng tươi rửa sạch, đập dập, cho vào chậu nước ấm kèm theo một nhúm muối hạt. Cho cả hai bàn tay vào ngâm khoảng 15 – 20 phút trước khi đi ngủ. Hơi ấm của nước hòa quyện với vị cay ấm của gừng sẽ giúp hỗ trợ giãn mạch, lưu thông khí huyết, làm giảm nhanh hiện tượng co cứng khớp vào ban sáng.
2. Chườm lá lốt sao muối hạt: Lá lốt có vị cay, tính ấm, công dụng trừ phong thấp rất hay. Bà con dùng một nắm lá lốt tươi, rửa sạch, cắt nhỏ rồi đem sao nóng trên chảo cùng với một ít muối hạt. Sau đó, bọc hỗn hợp vào một chiếc khăn vải sạch và chườm nhẹ nhàng lên vùng khớp ngón cái bị đau. Lưu ý độ nóng vừa phải để tránh gây bỏng da.
3. Bài tập vận động ngón tay nhẹ nhàng: Khi khớp không bị sưng nóng cấp tính, bà con hãy dành ra 5 – 10 phút mỗi ngày để thực hiện các động tác cử động ngón cái như: chạm đầu ngón cái vào lần lượt các đầu ngón tay khác, xoay tròn ngón cái nhẹ nhàng theo hai chiều. Việc này giúp duy trì độ linh hoạt của khớp và ngăn ngừa tình trạng dính khớp.

Bà con nhớ nhé, các mẹo dân gian và bài tập chăm sóc tại nhà nêu trên chỉ có tác dụng hỗ trợ làm nhẹ triệu chứng đối với các trường hợp bệnh mới khởi phát ở mức độ nhẹ. Phương pháp này cần kiên trì áp dụng từ 7 đến 10 ngày để thấy được sự cải thiện nhẹ nhàng. Đối với những trường hợp đau nhức dữ dội, khớp đã có dấu hiệu biến dạng hoặc người bệnh có cơ địa quá nhạy cảm, phụ nữ đang mang thai thì cần phải cực kỳ thận trọng và tuyệt đối không được tự ý đắp các loại lá lạ lên vết thương khi chưa có sự hướng dẫn của thầy y.

Lời căn dặn chân tình từ Lão Tuấn về lối sống thuận tự nhiên

Sức khỏe của gân xương cốt lõi nằm ở sự cân bằng bên trong cơ thể và một lối sống hòa hợp với tự nhiên. Đối với bà con đang bị đau khớp ngón cái bàn tay, Lão khuyên cần phải cho bàn tay có thời gian nghỉ ngơi hợp lý, tránh làm việc quá sức hoặc cố gắng mang vác vật nặng bằng một tay. Trong chế độ ăn uống hằng ngày, bà con nên bổ sung thêm các loại thực phẩm giàu dinh dưỡng, có tính ấm để nuôi dưỡng gân cốt, hạn chế tối đa các thức ăn có tính hàn lạnh, đồ ăn nhiều dầu mỡ và các chất kích thích dễ làm kích phát phản ứng viêm trong cơ thể.

Mỗi ngày trôi qua, nhìn thấy bà con vơi bớt đi những cơn đau nhức, có thể thoải mái làm việc và tự chăm sóc bản thân là niềm hạnh phúc lớn nhất của cuộc đời hành y của Lão. Giữ nghề là giữ đạo, Lão luôn mong muốn lan tỏa những tinh hoa chân thực của nền y học dân tộc, giúp bà con hiểu đúng về cơ thể mình để sống khỏe, sống an yên ngay tại chính ngôi nhà của mình.

Nếu tình trạng đau nhức ngón tay cái của bà con đã kéo dài, gây cản trở nhiều đến sinh hoạt mà áp dụng các biện pháp thông thường không thấy thuyên giảm, bà con đừng ngần ngại chia sẻ rõ ràng các biểu hiện cụ thể, thời gian đau để Lão xem xét và tư vấn giải pháp phù hợp nhất qua Zalo 0972.606.773 hoặc trò chuyện trực tiếp tại Messenger Lão Tuấn.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc