Hướng dẫn tư thế ngồi đúng giúp tránh các bệnh cột sống

Chào bà con thân mến! Lão là Bác sĩ Lê Hữu Tuấn đây. Hằng ngày ngồi tại phòng khám, chứng kiến không biết bao nhiêu bà con tìm đến lão với cái lưng đau mỏi, cái cổ cứng đờ, đi đứng khó khăn, lão vừa thương vừa trăn trở. Nhiều bà con cứ ngỡ bệnh cột sống là do tuổi tác, do lao động nặng nhọc, nhưng thực tế qua mấy chục năm hành y, lão nhận ra một sự thật: phần lớn căn nguyên lại bắt nguồn từ chính những thói quen tưởng chừng như vô hại mỗi ngày, đặc biệt là tư thế ngồi làm việc, xem điện thoại không đúng cách. Người xưa có câu “thân cường thì bệnh nhược”, cột sống chính là cái trụ đỡ, là long cốt của cả cơ thể. Trụ có vững thì ngũ tạng mới an, khí huyết mới lưu thông điều hòa. Vì vậy, hôm nay lão muốn dành chút thời gian dặn dò bà con thật kỹ về tầm quan trọng của tư thế ngồi đúng tránh bệnh cột sống, giúp bà con biết cách tự bảo vệ bộ khung xương của mình ngay tại nhà.

Hiểu về bệnh cột sống dưới góc nhìn y lý cổ truyền

Trong Đông y, cột sống không đơn thuần là những đốt xương nâng đỡ thân xác, mà đây là nơi chạy dọc của mạch Đốc – kinh mạch quản lý toàn bộ dương khí của cơ thể. Đồng thời, hai bên cột sống là kinh Túc thái dương Bàng quang, nơi hội tụ các huyệt Du kết nối trực tiếp đến ngũ tạng lục phủ như Tâm du, Phế du, Tỳ du, Thận du. Khi bà con duy trì những tư thế ngồi sai lệch như gù lưng, cúi đầu quá thấp, vẹo sườn, toàn bộ hệ thống kinh lạc này sẽ bị chèn ép, khí huyết không thể lưu thông tự nhiên.

Lão thường ví cột sống như một cái cây non, nếu từ gốc rễ đã bị uốn cong, nghiêng vẹo thì cành lá làm sao tươi tốt, nhựa sống làm sao truyền đi khắp nơi được. Việc ngồi sai tư thế lâu ngày tạo ra một áp lực cơ học khổng lồ lên các đốt sống và đĩa đệm, khiến dòng chảy khí huyết bị tắc nghẽn. Kinh bách mạch có câu: “Thông tắc bất thống, thống tắc bất thông”, nghĩa là khí huyết lưu thông thì không đau, mà đã đau nhức chứng tỏ dòng chảy đang bị ứ nghẽn. Từ sự ứ nghẽn này, tạng Thận – vốn chủ về xương tủy – sẽ không được nuôi dưỡng đầy đủ, dẫn đến tình trạng thoái hóa, thoát vị đĩa đệm, gai cột sống diễn ra nhanh chóng hơn bao giờ hết.

“Cột sống là gốc rễ của dương khí. Gốc có thẳng thì ngọn mới xanh, tư thế ngồi không chuẩn chính là đang tự bào mòn sinh lực của chính mình mỗi ngày mà không hay biết.”

Đừng chỉ chăm chăm giảm triệu chứng, muốn điều trị bệnh hiệu quả - an toàn - bền vững cần biện chứng được căn nguyên gốc rễ để luận trị giải pháp điều trị.

Mỗi người có một phác đồ riêng, bà con để lại thông tin, Lão Tuấn sẽ tư vấn trực tiếp:

Họ tên

Số điện thoại

Tình trạng

Gửi tư vấn

Những sai lầm trong tư thế ngồi khiến cột sống tổn thương

Bà con ngồi làm việc, xem tivi hay lướt điện thoại thường chỉ chọn tư thế nào mình cảm thấy dễ chịu nhất lúc đó, nhưng cái “dễ chịu” tạm thời ấy lại là nỗi cực hình của hệ xương khớp. Lão xin chỉ ra một số thói quen tai hại mà bà con rất hay mắc phải:

• Ngồi gù lưng, sụp vai: Tư thế này khiến cột sống ngực và cổ bị uốn cong quá mức về phía trước, làm các cơ vùng lưng bị kéo căng liên tục, dẫn đến hiện tượng mỏi cổ, đau vai gáy triền miên.
• Cúi đầu quá thấp khi dùng điện thoại: Bà con có biết không, khi ta cúi đầu một góc 60 độ, áp lực tì đè lên các đốt sống cổ tương đương với việc cổ phải gánh một vật nặng tới 27kg. Cứ duy trì như vậy thì đĩa đệm cổ nào chịu cho thấu.
• Ngồi vắt chéo chân hoặc nghiêng người sang một bên: Thói quen này làm khung chậu bị lệch, dồn toàn bộ trọng lượng cơ thể không đều lên hai bên hông, lâu dần gây cong vẹo cột sống thắt lưng và làm tổn thương thần kinh tọa.
• Ngồi không tựa lưng, ghế quá cao hoặc quá thấp: Khi lưng không có điểm tựa vững chãi, các cơ vùng thắt lưng phải gồng gánh liên tục để giữ thăng bằng cho cơ thể, lâu ngày thắt lưng sẽ bị mỏi nhừ và suy yếu.

Hướng dẫn tư thế ngồi đúng tránh bệnh cột sống tại nhà

Để bảo vệ long cốt của mình, lão dặn bà con khi ngồi làm việc hay sinh hoạt cần tuyệt đối tuân thủ nguyên tắc “ba đường thẳng và ba góc vuông”. Việc điều chỉnh lại dáng ngồi tuy những ngày đầu sẽ thấy hơi gượng gạo, chưa quen vì các cơ đang bị lệch phải điều chỉnh lại, nhưng kiên trì thực hiện sẽ giúp hệ xương khớp của bà con được giải phóng áp lực rất lớn.

Bà con hãy lưu ý và thực hiện theo các bước chi tiết sau đây:

1. Giữ thẳng lưng và cổ: Đầu và cổ phải thẳng trục với cột sống, mắt nhìn thẳng vào màn hình hoặc không gian trước mặt, tránh việc ngửa cổ lên quá cao hoặc cúi gập đầu xuống thấp. Vai thả lỏng tự nhiên, không gồng, không rụt cổ.
2. Quy tắc 3 góc vuông 90 độ:
   • Góc vuông thứ nhất là ở khớp khuỷu tay, cánh tay đặt áp sát vào hông, cẳng tay đặt trên bàn làm việc tạo thành một góc vuông giúp vai không bị mỏi.
   • Góc vuông thứ hai là giữa thân người và đùi, lưng phải tựa sát vào phần lưng ghế, có thể chèn thêm một chiếc gối nhỏ ở vùng thắt lưng để giữ được đường cong sinh học tự nhiên của cột sống.
   • Góc vuông thứ ba là ở đầu gối, đùi song song với mặt sàn, bắp chân vuông góc với đùi.
3. Đặt bàn chân bằng phẳng trên mặt sàn: Tuyệt đối không vắt chéo chân, không khoanh chân lên ghế, không nhón gót. Trọng lượng cơ thể cần được phân bổ đều lên cả hai bên hông và hai bàn chân.
4. Khoảng cách và tầm nhìn: Nếu làm việc với máy tính, hãy điều chỉnh sao cho cạnh trên của màn hình ngang với tầm mắt của bà con, khoảng cách từ mắt đến màn hình duy trì từ 50 đến 68 cm.

Lời khuyên dưỡng sinh của Lão Tuấn để bảo vệ cột sống

Bên cạnh việc giữ tư thế ngồi đúng tránh bệnh cột sống, lão nhắc bà con một điều cốt lõi: cơ thể chúng ta sinh ra là để vận động, không có một tư thế ngồi nào là hoàn hảo nếu bà con ngồi bất động suốt nhiều giờ đồng hồ. Trong y học cổ truyền, việc ngồi quá lâu gọi là “cửu tọa thương nhục”, tức là ngồi lâu ngày sẽ làm tổn thương đến cơ nhục, khiến khí huyết ứ đọng lại, không lưu thông được.

Vì vậy, cứ sau khoảng 45 đến 60 phút ngồi làm việc, bà con nhớ đứng dậy đi lại quanh phòng, vươn vai, hoặc thực hiện vài động tác xoay cổ, xoay hông nhẹ nhàng trong 3-5 phút. Hành động nhỏ này giống như việc ta khơi thông dòng chảy của một con mương, giúp khí huyết lập tức được luân chuyển, nuôi dưỡng lại các đốt sống và bao xơ đĩa đệm. Ngoài ra, mỗi tối trước khi đi ngủ, bà con có thể dùng nước ấm đun với chút muối, gừng và lá lốt để ngâm chân, giúp ôn ấm tạng thận, hoạt huyết thông kinh lạc, rất có lợi cho người hay bị đau mỏi lưng gáy.

Đối với những bà con tình trạng đau nhức thắt lưng, cổ vai gáy đã kéo dài, đĩa đệm đã có dấu hiệu thoái hóa hay lệch vị trí, việc thay đổi tư thế ngồi là bước chăm sóc tại nhà cần thiết nhưng chưa đủ để giải quyết tận gốc rễ căn nguyên bệnh lý tích tụ bấy lâu.

Bà con nhớ nhé, cột sống của chúng ta quý giá lắm, một khi đã tổn thương nặng nề thì việc cứu vãn sẽ tốn rất nhiều thời gian và công sức. Hãy yêu thương và bảo vệ nó ngay từ dáng ngồi, thế đứng hằng ngày.

Nếu bà con đang phải chịu đựng những cơn đau nhức cột sống thắt lưng, tê bì chân tay, mỏi gáy kinh niên mà áp dụng các biện pháp chăm sóc tại nhà vẫn chưa thuyên giảm, đừng âm thầm chịu đựng hay tự ý dùng các loại thuốc giảm đau gây hại dạ dày, hại gan thận. Bà con có thể chụp lại phim X-quang, MRI (nếu có) hoặc miêu tả kỹ tình trạng đau nhức của mình rồi gửi qua cho lão để lão chẩn bệnh và đưa ra lời khuyên phù hợp nhất, bà con có thể liên hệ trực tiếp với lão qua Zalo 0972.606.773 hoặc trò chuyện tại Messenger Lão Tuấn để được hỗ trợ kịp thời.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc