Cây Đại Bi

Dạo này tiết trời thay đổi thất thường, lão thấy nhiều bà con mình cứ hễ trở gió là lại sụt sịt, ho hắng mãi không thôi. Có người tâm sự với lão rằng đêm nằm cứ nghe tiếng ho lọc xọc trong cổ, đờm dãi vướng víu làm giấc ngủ chẳng được yên, người ngợm thì mệt mỏi vì cái cảm giác nặng nề của cảm mạo phong hàn.

Thực ra, ngay trong vườn nhà hay ven đường, có những vị thuốc dân dã mà cực kỳ hiệu nghiệm để đẩy lùi cái lạnh, làm ấm phổi cho bà con. Một trong số đó là cây Đại bi – loài cây mang trong mình mùi thơm nồng nàn của tinh dầu, như một món quà từ lòng đất giúp giải vây cho những ai đang bị cái lạnh xâm nhập vào cơ thể.

Ảnh đại diện
Lão hiểu tiếng lòng của bà con mình, luôn mong mỏi có giải pháp toàn diện giúp phục hồi sức khỏe, cải thiện bền vững!

Vui lòng để lại thông tin, Lão liên hệ bà con hỏi thăm chi tiết:

Đặc điểm – Nguồn gốc dược liệu

Cây Đại bi còn được bà con ở nhiều vùng gọi bằng cái tên thân thuộc là Từ bi hoặc Đại ngải, thuộc họ Cúc. Đây là loại cây thân thảo nhưng sống lâu năm, thân cứng, có thể cao bằng đầu người, toàn thân cây đều tỏa ra mùi hương đặc trưng của long não rất dễ chịu.

Lá đại bi có hình trứng dài, mép lá có răng cưa nhỏ, cả hai mặt lá đều phủ một lớp lông tơ mềm mại như nhung. Loài cây này vốn ưa sáng, dễ sống, thường mọc hoang ở các vùng đồi núi, bãi trống hay ven rừng khắp đất nước ta từ Bắc chí Nam, nên bà con tìm kiếm không hề khó khăn.

Cây đại bi thuộc họ cúc
Cây đại bi thuộc họ cúc

Cách thu hoạch – Sơ chế

Để vị thuốc giữ được trọn vẹn tinh túy, bà con nên chọn thời điểm cây sắp ra hoa hoặc đang nở hoa để thu hái, thường là vào mùa hè hoặc mùa thu. Đây là lúc lượng tinh dầu và hoạt chất trong lá đạt độ đậm đặc nhất, giúp hiệu quả chữa bệnh tốt hơn.

Sau khi hái về, bà con đem rửa sạch bụi bẩn, có thể dùng tươi ngay hoặc đem phơi trong bóng râm (phơi âm can) cho đến khi khô hẳn. Lưu ý là không nên phơi dưới nắng gắt quá lâu vì nhiệt độ cao dễ làm bay hơi mất phần tinh dầu quý giá vốn là linh hồn của vị thuốc này.

Tính vị – Quy kinh – Công năng theo Đông y

Dưới góc nhìn của Nam y, Đại bi có vị đắng, cay, tính ấm và quy vào các kinh Phế, Thận. Lão thường ví vị thuốc này như một ngọn lửa nhỏ giúp xua tan những đám mây mờ của phong hàn, làm thông thoáng đường thở cho bà con.

Công năng chính của nó là tán phong hàn, tiêu thũng, hoạt huyết và sát trùng. Khi bà con bị cảm mạo do lạnh, hơi ấm của Đại bi sẽ giúp giãn lỗ chân lông để mồ hôi thoát ra, kéo theo khí lạnh ra ngoài, đồng thời làm long đờm, giúp phổi sạch và nhẹ nhõm hơn.

Tác dụng theo Y học hiện đại

Y học ngày nay đã nghiên cứu và chỉ ra rằng trong lá Đại bi chứa rất nhiều tinh dầu với thành phần chính là Borneol, camphor và cineol. Những chất này có tác dụng kháng khuẩn, chống viêm rất mạnh đối với các loại vi khuẩn gây bệnh đường hô hấp.

Ngoài ra, chiết xuất từ cây còn giúp làm giãn mạch ngoại vi, hỗ trợ hạ huyết áp nhẹ và có khả năng giảm đau, tiêu sưng tại chỗ. Điều này giải thích vì sao khi bà con dùng lá đại bi để xông hay đắp, cảm giác đau nhức và sưng tấy lại thuyên giảm rõ rệt đến vậy.

Các bài thuốc ứng dụng

Để bà con dễ dàng áp dụng vào cuộc sống hằng ngày, lão xin chia sẻ một số cách dùng Đại bi cho những chứng bệnh thường gặp nhất.

Hỗ trợ trị cảm mạo phong hàn và ho có đờm

Khi cơ thể bị nhiễm lạnh, khí quản thường bị co thắt và sinh đờm, Đại bi sẽ giúp làm ấm và thông suốt vùng ngực.

Bài thuốc số 1: Sử dụng 15g lá Đại bi khô (hoặc 30g lá tươi), kết hợp với 10g lá chanh, 10g gừng tươi. Tất cả đem sắc với nước, chia uống 2 lần trong ngày khi còn ấm. Phương pháp này giúp phát tán tâm hàn, trị ho và giải cảm rất nhanh chóng.

Hỗ trợ giảm đau nhức xương khớp do lạnh

Với những người lớn tuổi, khi thời tiết chuyển mùa, các khớp xương thường đau nhức do huyết dịch lưu thông kém, Đại bi sẽ đóng vai trò như chất dẫn giúp khí huyết lưu thông.

Bài thuốc số 2: Lấy một nắm lá Đại bi tươi, rửa sạch, giã nát rồi trộn với một ít rượu trắng. Sau đó đem sao nóng trên chảo rồi đắp trực tiếp vào vùng khớp bị đau, dùng vải sạch băng lại. Hơi ấm cùng dược tính của thuốc sẽ thấm sâu vào kinh lạc, giúp bà con dịu bớt cơn đau và vận động dễ dàng hơn.

Cây đại bị thường dùng trong các bài thuốc trị cảm mạo
Cây đại bị thường dùng trong các bài thuốc trị cảm mạo

Lưu ý kiêng kỵ

Dù là vị thuốc lành tính nhưng bà con cũng cần dùng đúng người, đúng lượng. Vì Đại bi có tính ấm và hoạt huyết mạnh, nên những người đang bị âm hư hỏa vượng (người gầy, hay nóng trong, ra mồ hôi trộm) hoặc phụ nữ đang mang thai thì không nên dùng đường uống quá nhiều.

Bà con cũng lưu ý không nên lạm dụng vị thuốc này trong thời gian quá dài nếu không có sự chỉ dẫn của thầy thuốc. Nếu dùng để đắp ngoài da mà thấy có dấu hiệu dị ứng, nổi mẩn thì nên ngừng lại ngay vì cơ địa mỗi người mỗi khác.

Dưỡng sinh – Hỗ trợ kết hợp

Bên cạnh việc dùng thuốc, lão khuyên bà con nên giữ ấm vùng cổ và ngực mỗi khi trời trở lạnh. Việc kết hợp uống nước lá Đại bi với các bài tập thở sâu vào buổi sáng sớm sẽ giúp tăng cường chức năng của phổi, giúp cơ thể dẻo dai hơn.

Nếu có điều kiện, bà con có thể dùng lá Đại bi nấu nước xông toàn thân. Hơi thuốc thơm nồng không chỉ giúp thông mũi mát họng mà còn giúp tinh thần sảng khoái, xua tan mệt mỏi sau một ngày làm việc vất vả. Đây chính là cách dưỡng thân từ gốc mà y học cổ truyền luôn hướng tới.

Vị thuốc Đại bi tuy đơn sơ nhưng nếu biết dùng đúng cách thì giá trị chẳng kém gì linh dược. Lão mong bà con luôn trân quý những cây thuốc quanh mình để tự chăm sóc sức khỏe cho bản thân và gia đình. Nếu bà con còn băn khoăn về liều lượng hay cách kết hợp cho phù hợp với thể trạng riêng, đừng ngần ngại nhắn tin hoặc gửi hình ảnh triệu chứng cho lão qua Zalo 0972606773 để lão tư vấn tận tình hơn.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc

Chia sẻ bài viết mạng xã hội:
BS CKII. TTUT Lê Hữu Tuấn
BS CKII. TTUT Lê Hữu Tuấn

Lão gửi gắm đôi điều:

Đông y trị bệnh là khai thông khí huyết, điều hòa âm dương, dưỡng tạng phủ cho vững – có gốc mạnh thì ngọn mới bền!