Căn nguyên chứng ợ hơi kèm đau tức dạ dày, cải thiện thế nào?

Chào bà con thân mến!

Mấy ngày nay Hà Nội bắt đầu vào những đợt nắng mưa thất thường, lão ngồi ở phòng khám mà lòng cứ bồn chồn khi thấy nhiều bà con đến gặp lão với cùng một nỗi niềm chung. Có người vừa bước vào cửa đã tay ôm lồng ngực, mặt mày nhăn nhó, thở dài thườn thượt. Lão chưa kịp hỏi han gì thì tiếng ợ hơi đã bật ra thành tiếng đầy mệt mỏi. Bà con bảo với lão rằng cái chứng ợ hơi kèm đau tức dạ dày này nó hành hạ dữ dội quá, ăn không ngon, ngủ không yên, ngực lúc nào cũng như có khối đá đè nặng, nóng rát ngược lên tận cổ họng. Tưởng chừng đó chỉ là chuyện nhỏ do ăn uống không tiêu hóa được, nhưng hóa ra đây lại là dấu hiệu cảnh báo tạng phủ bên trong đang kêu cứu, nếu cứ chủ quan coi thường thì hệ lụy về sau thật khó lường.

Chứng ợ hơi kèm đau tức dạ dày dưới góc nhìn y học cổ truyền

Lão thấy nhiều bà con mình cứ hễ thấy bụng đau, miệng ợ hơi liên tục là liền nghĩ ngay đến việc mua vài liều thuốc giảm đau, thuốc bọc niêm mạc về uống đại cho qua cơn. Đông y chúng lão gọi dạ dày là Vị. Trong trạng thái cơ thể khỏe mạnh, bình thường thì Vị khí phải đi xuống (gọi là Vị khí chủ giáng) để đưa thức ăn xuống ruột non, ruột già tiêu hóa tiếp. Thế nhưng, khi tạng phủ suy yếu hoặc bị ngoại tà, uất khí xâm nhập, Vị khí không giáng xuống được mà ngược dòng chạy lên trên, sinh ra hiện tượng Vị khí nghịch hành. Tiếng ợ hơi liên tục chính là biểu hiện rõ ràng nhất của làn khí nghịch này.

Khi làn khí nghịch này bị tắc nghẽn, uất tụ lại ở vùng trung tiêu, nó sẽ gây ra sự chèn ép, khiến bà con cảm nhận thấy những cơn đau tức dạ dày dữ dội, lồng ngực ấm ách, khó thở. Y học cổ truyền có câu triết lý rất hay: “Thông bất thống, thống bất thông”, nghĩa là khí huyết nếu được lưu thông thông suốt thì không bao giờ đau đớn, ngược lại hễ đau đớn tức là đã có sự tắc nghẽn, ứ trệ. Hiện tượng ợ hơi kèm đau tức dạ dày chính là lời cầu cứu của cơ thể khi dòng khí cơ tại vùng thượng vị đang bị nghẽn lối, không thể vận hành điều hòa.

“Cái đau của dạ dày không đơn thuần sinh ra từ miếng ăn thức uống, mà phần lớn bắt nguồn từ những uất ức ngưng trệ trong dòng chảy của khí huyết.” – Lão Tuấn

Đừng chỉ chăm chăm giảm triệu chứng, muốn điều trị bệnh hiệu quả - an toàn - bền vững cần biện chứng được căn nguyên gốc rễ để luận trị giải pháp điều trị.

Mỗi người có một phác đồ riêng, bà con để lại thông tin, Lão Tuấn sẽ tư vấn trực tiếp:

Họ tên

Số điện thoại

Tình trạng

Gửi tư vấn

Nguyên nhân sâu xa khiến vị khí nghịch hành sinh bệnh

Vì sao lại có hiện tượng nghịch hành tai hại này? Để lão nói rõ hơn cho bà con dễ hình dung ngọn ngành vấn đề dưới góc nhìn y lý cổ truyền nhé. Có 3 nguyên nhân cốt lõi chính gây nên tình trạng này:

• Can khí uất kết xâm phạm vị (Can vị bất hòa): Trong ngũ hành, tạng Can (gan) thuộc mộc, tạng Tỳ Vị (dạ dày) thuộc thổ. Mộc vốn khắc Thổ. Khi bà con chịu nhiều áp lực, lo nghĩ quá độ, stress công việc hoặc hay tức giận, can khí sẽ bị uất kết lại, không được sơ tiết. Khối uất khí này lâu ngày bùng phát sẽ quay sang “phạm” vào tỳ vị, làm tỳ vị mất đi chức năng vận hóa bình thường, khí cơ đảo lộn mà sinh ra triệu chứng ợ hơi kèm đau tức dạ dày nghiêm trọng.
• Ăn uống bất tiết độ tổn hại tỳ vị: Việc ăn quá nhiều đồ cay nóng, đồ dầu mỡ khó tiêu, thích ăn đồ sống lạnh hoặc ăn uống thất thường, bỏ bữa, vừa ăn vừa làm việc sẽ tích tụ thành nội nhiệt hoặc hàn thấp tại trung tiêu. Thức ăn không được tiêu hóa hết sẽ đình trệ lại, lên men, sinh khí sinh trướng rồi đẩy ngược lên trên cổ họng thành tiếng ợ chua, ợ hơi.
• Tỳ vị hư nhược lâu ngày: Ở những người cao tuổi, người có thể trạng suy nhược hoặc người có bệnh lý nền kinh niên, công năng của tỳ vị vốn dĩ đã suy yếu. Khả năng chín thấu thức ăn giảm sút, trung khí bị chìm hãm không đủ sức giữ vị khí đi xuống, khiến khí lọt ngược lên thượng vị gây đau âm ỉ kéo dài và ợ hơi liên miên.

Những hệ lụy nguy hiểm nếu coi thường triệu chứng bệnh

Lão dặn rồi, không nên chỉ nhìn cái biểu hiện bên ngoài rồi chủ quan nghĩ rằng ợ hơi vài cái là xong chuyện. Cứ để như thế mãi thì hại lắm đấy bà con ạ. Cơn đau tức dạ dày ban đầu có thể chỉ xuất hiện thoáng qua sau khi ăn no hoặc khi đói bụng, nhưng lâu dần, uất nhiệt tích tụ sẽ làm thiêu đốt âm dịch của dạ dày, dẫn tới tình trạng viêm loét, trợt niêm mạc dữ dội.

Nặng nề hơn, khi khí nghịch kéo theo dịch vị axit dạ dày trào ngược lên trên thực quản một cách liên tục sẽ gây viêm loét thực quản, hẹp thực quản, làm bà con luôn có cảm giác nghẹn đặc ở cổ, nuốt đau, khàn tiếng. Về lâu dài, sự biến đổi tế bào do axit ăn mòn có thể dẫn đến những biến chứng ác tính nguy hiểm mà lão không tiện nói ra để bà con phải hoang mang, nhưng tuyệt đối không được phép lơ là xem nhẹ.

Mẹo dân gian an toàn hỗ trợ xoa dịu cơn đau tại nhà

Để giúp bà con kịp thời ứng phó, xoa dịu bớt những cơn ợ hơi kèm đau tức dạ dày ngay tại nhà bằng các phương pháp thuận tự nhiên, lão xin hướng dẫn một số mẹo dân gian dùng thảo dược lành tính có sẵn trong vườn nhà như sau:

Dùng trà gừng ấm điều vị giáng nghịch

Trong Đông y, gừng tươi được gọi là Sinh khương, có vị cay, tính ấm, đi vào các kinh phế, tỳ, vị. Gừng có công dụng ôn trung tán hàn, hồi dương thông mạch, đặc biệt là khả năng chỉ ẩu (chống nôn) và giáng nghịch khí cực kỳ tốt. Khi thấy bụng bắt đầu đau tức và ợ hơi liên tục, bà con hãy lấy 3 – 5 lát gừng tươi đem rửa sạch, hãm cùng một cốc nước sôi trong khoảng 10 phút. Uống từng ngụm nhỏ trà gừng ấm khi còn nóng, có thể hòa thêm một thìa mật ong nguyên chất để tăng hiệu quả bảo vệ niêm mạc. Tính ấm của gừng sẽ giúp làm giãn cơ trơn dạ dày, tán bớt hàn tà, từ đó giúp xoa dịu cơn đau nhanh chóng.

Sử dụng nước cốt nghệ vàng và mật ong

Nghệ vàng (Khương hoàng) là vị thuốc quý có tác dụng hành khí, phá huyết, thông kinh và chỉ thống (giảm đau). Hoạt chất tự nhiên trong nghệ phối hợp cùng mật ong giúp kháng viêm, làm lành các vết trợt loét và trung hòa bớt lượng axit dư thừa trong dạ dày. Bà con dùng 1 thìa cà phê tinh bột nghệ hòa cùng 1 thìa mật ong và 150ml nước ấm, uống đều đặn vào mỗi buổi sáng trước khi ăn khoảng 30 phút. Kiên trì áp dụng phương pháp này sẽ giúp giảm thiểu tần suất xuất hiện của các cơn đau thượng vị và tình trạng ợ hơi, đầy bụng.

Phương pháp xoa bụng dưỡng sinh điều hòa khí cơ

Bên cạnh dùng thảo dược, bà con có thể kết hợp động tác xoa bụng dưỡng sinh rất đơn giản mà hiệu quả sâu xa. Mỗi khi bụng ấm ách khó chịu, bà con hãy nằm ngửa thư giãn, đặt lòng bàn tay phải lên bụng, bàn tay trái chồng lên trên. Tiến hành xoa bụng nhẹ nhàng theo chiều kim đồng hồ quanh rốn từ 50 – 100 vòng với lực vừa phải. Động tác này giúp kích thích tăng cường nhu động ruột, điều hòa lại dòng chảy khí cơ của tỳ vị, giúp lượng khí uất nghẽn được đẩy xuống dưới thay vì trào ngược lên trên, từ đó dứt nhanh cơn trướng bụng, ợ hơi.

* Chống chỉ định cần lưu ý: Các mẹo dân gian kể trên chỉ phù hợp hỗ trợ cho các trường hợp bệnh ở thể nhẹ, mới khởi phát. Tuyệt đối không áp dụng mẹo dùng gừng cho người đang bị sốt cao, người có thể chất âm hư nội nhiệt (người hay nóng trong, lòng bàn tay bàn chân nóng, đại tiện táo kết) hoặc phụ nữ đang mang thai ở những tháng cuối thai kỳ để tránh làm động huyết. Khi áp dụng khoảng 5 – 7 ngày mà triệu chứng không có dấu hiệu cải thiện, bà con cần dừng lại ngay.

Lời dặn dưỡng sinh của Lão Tuấn giúp bảo vệ tỳ vị vững vàng

Bà con nhớ nhé, tỳ vị chính là “nơi hậu thiên chi bản” – tức là cái gốc của sức khỏe con người sau khi sinh ra, mọi nguồn năng lượng nuôi sống cơ thể đều từ tỳ vị chuyển hóa mà thành. Muốn dạ dày khỏe mạnh lâu dài, không còn chịu cảnh khí nghịch hành hạ, bà con cần ghi nhớ nằm lòng những lời dặn dưỡng sinh thiết thực sau đây của lão:

1. Sống thuận tự nhiên, giữ tâm lý an yên: Hãy học cách buông bỏ bớt gánh nặng lo âu, điều tiết cảm xúc cá nhân, tránh xa các cơn giận dữ kịch phát. Tâm an thì can khí mới điều hòa, can mộc không còn ngang tàng dẫm đạp lên tỳ thổ, tự khắc dạ dày sẽ được bình yên, các cơn đau tức và hiện tượng ợ hơi cũng tự động thuyên giảm rõ rệt.
2. Tuân thủ quy tắc ăn uống khoa học: Thực hiện ăn chín, uống sôi, nhai thật kỹ trước khi nuốt để giảm bớt gánh nặng cơ học cho dạ dày. Không ăn quá no vào bữa tối, không nằm ngay sau khi vừa ăn xong mà nên đi lại nhẹ nhàng thư thả để giúp thức ăn dễ dàng tiêu hóa hạ hành.
3. Tránh xa thực phẩm độc hại: Tuyệt đối hạn chế tối đa các loại rượu bia, thuốc lá, nước ngọt có ga, các món ăn quá cay, quá chua, đồ lên men muối chua hoặc đồ ăn chiên xào nhiều dầu mỡ tích tụ nhiệt độc. Nên bổ sung nhiều rau xanh thanh mát, các loại ngũ cốc nguyên hạt dễ tiêu để bồi bổ tỳ vị.

Nếu bà con đã áp dụng nhiều cách, uống đủ thứ thuốc đông tây mà cái chứng ợ hơi kèm đau tức dạ dày vẫn cứ dai dẳng không dứt, lồng ngực lúc nào cũng nóng rát, khó chịu thì đừng kéo dài thêm nữa kẻo sinh biến chứng nguy hiểm. Bà con hãy chụp lại hình ảnh lưỡi của mình dưới ánh sáng tự nhiên, chuẩn bị sẵn các kết quả nội soi, chụp chiếu cũ nếu có, rồi gửi trực tiếp cho lão qua Zalo 0972.606.773 hoặc nhắn tin qua Messenger Lão Tuấn. Lão sẽ trực tiếp xem xét, bắt mạch chẩn bệnh từ xa bước đầu và đưa ra những lời khuyên, hướng dẫn phác đồ điều trị gia giảm phù hợp nhất với thể trạng, tạng người của từng bà con. Bà con khỏe mạnh thì lão mới an yên!

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc