Nghẹn vướng ở cổ có phải dấu hiệu trào ngược dạ dày?

Chào bà con thân mến! Lão thấy dạo gần đây có rất nhiều bà con gửi câu hỏi về cho lão với cùng một tâm sự: “Thưa Lão Tuấn, tôi hay bị cảm giác nghẹn nghẹn ở cổ họng, nuốt nước bọt cũng vướng, lồng ngực thì lúc nào cũng ấm ách khó chịu. Liệu nghẹn ở cổ có phải trào ngược dạ dày không?”. Thấy bà con lo lắng, đứng ngồi không yên, ăn không ngon ngủ không sâu vì cái triệu chứng này, lão thấy xót dạ vô cùng. Hôm nay, lão ngồi lại đây để chia sẻ cặn kẽ, bóc tách gốc rễ vấn đề dưới góc nhìn y học cổ truyền để bà con hiểu đúng, hiểu sâu và tìm thấy hướng đi thông suốt cho sức khỏe của mình.

Nghẹn ở cổ có phải trào ngược dạ dày không – Lời giải đáp dưới góc nhìn y học

Lão xin trả lời ngay để bà con an tâm: Hiện tượng nghẹn ở cổ họng là một trong những biểu hiện lâm sàng cực kỳ điển hình và phổ biến của chứng trào ngược dạ dày thực quản. Trong Tây y, người ta lý giải rằng khi dịch vị acid từ dạ dày trào ngược lên phía trên một cách thường xuyên, nó sẽ liên tục kích thích, gây bào mòn và làm tổn thương lớp niêm mạc thực quản nhạy cảm. Phản ứng tự nhiên của cơ thể trước sự kích ứng acid này là làm co thắt các cơ vùng họng, hoặc gây phù nề niêm mạc, tạo ra một cảm giác vướng víu giả tạo, giống như có khối u vướng lại ở cổ, khiến bà con luôn muốn khạc nhổ nhưng không ra gì, nuốt vào cũng chẳng trôi.

Còn dưới nhãn quan của y học cổ truyền, chứng nghẹn cổ do dạ dày này được gọi bằng một cái tên rất hình tượng là Mai hạch khí. Cha ông ta xưa kia đã ví cái cảm giác nghẹn vướng ấy như có một hạt mơ (mai hạch) mắc kẹt nơi cổ họng, khạc không ra, nuốt không xuống. Vì sao lại có hiện tượng kỳ lạ này? Trong Đông y, dạ dày (vị) thuộc hành Thổ, có chức năng chủ tỳ giáng, tức là đưa thức ăn và dịch vị đi xuống phía dưới để tiêu hóa. Tuy nhiên, khi tỳ vị bị suy yếu, kết hợp với áp lực cuộc sống, lo nghĩ, căng thẳng kéo dài làm cho can khí bị uất kết, không thông suốt. Can khí uất nghịch sẽ ngáng trở đường đi của vị khí, khiến vị khí không giáng xuống được mà quay đầu nghịch hành đi lên phía trên, kéo theo cả đờm thấp, dịch vị uất trào lên họng, tụ lại thành chứng Mai hạch khí.

“Y lý Đông y luôn rõ ràng, gốc có vững thì ngọn mới tươi. Cái cảm giác vướng nghẹn nơi cổ họng thực chất chỉ là cái ngọn, là hệ quả của việc vị khí nghịch hành, can vị bất hòa mà ra. Nếu chỉ chăm chăm tìm cách thông họng, long đờm ở phần ngọn thì giống như cắt cỏ quên đào rễ, bệnh tình cứ thế dây dưa mãi không dứt.”

Đừng chỉ chăm chăm giảm triệu chứng, muốn điều trị bệnh hiệu quả - an toàn - bền vững cần biện chứng được căn nguyên gốc rễ để luận trị giải pháp điều trị.

Mỗi người có một phác đồ riêng, bà con để lại thông tin, Lão Tuấn sẽ tư vấn trực tiếp:

Họ tên

Số điện thoại

Tình trạng

Gửi tư vấn

Những dấu hiệu đi kèm giúp bà con nhận biết rõ bệnh tình

Để giúp bà con chắc chắn hơn về tình trạng của mình, không bị nhầm lẫn với các bệnh lý tai mũi họng thông thường, lão dặn bà con cần lưu ý quan sát xem cơ thể mình có xuất hiện thêm các biểu hiện đồng hành sau đây hay không:

• Ợ hơi, ợ chua, ợ nóng: Đây là dấu hiệu kinh điển khi vị khí nghịch lên. Bà con thường cảm thấy một luồng hơi nóng rát chạy dọc từ vùng thượng vị lên đến tận cổ họng, kèm theo vị chua hoặc đắng nghét ở miệng, nhất là sau khi ăn no hoặc khi nằm xuống.
• Đau tức vùng ngực và thượng vị: Do acid kích ứng thực quản chèn ép, bà con sẽ có cảm giác lồng ngực mệt mỏi, ấm ách, đau thắt hoặc nóng bỏng rát ở khu vực phía sau xương ức.
• Khản tiếng, ho khan dai dẳng: Dịch vị acid trào ngược vào ban đêm có thể tràn vào thanh quản, làm viêm tấy dây thanh âm, dẫn đến ho khan kéo dài, giọng nói trở nên trầm đục, hụt hơi.
• Miệng tiết nhiều nước bọt: Đây là phản ứng tự vệ của cơ thể, tuyến nước bọt phải hoạt động liên tục để tiết ra lượng nước bọt mang tính kiềm nhằm trung hòa bớt lượng acid đang dâng cao ở thực quản.

Lão thấy nhiều bà con khi chớm bị nghẹn cổ thì hoang mang vô cùng, sợ mình bị chứng u họng hay bệnh hiểm nghèo gì lớn lắm. Nhưng đến khi đi nội soi tai mũi họng thì bác sĩ bảo họng hoàn toàn bình thường hoặc chỉ viêm nhẹ, quay sang nội soi dạ dày mới vỡ lẽ ra là niêm mạc dạ dày đã bị viêm loét, tâm vị bị hở khiến acid trào ngược tự do. Do đó, việc thấu hiểu tường tận các dấu hiệu đi kèm là chìa khóa vàng để bà con định vị đúng căn nguyên bệnh, tránh đi đường vòng, vừa tốn kém tiền của vừa rước thêm lo âu vào người.

Cảnh báo nguy cơ nếu coi thường chứng vướng nghẹn kéo dài

Lão dặn rồi, cái chứng trào ngược gây nghẹn cổ này ban đầu tưởng như chỉ là sự khó chịu thoảng qua trong sinh hoạt, nhưng nếu bà con chủ quan, không tìm giải pháp khắc phục kịp thời thì hệ lụy về sau là vô cùng đáng ngại. Hãy tưởng tượng niêm mạc thực quản của chúng ta mỏng manh như một dải lụa, ngày này qua tháng khác bị ngâm trong bể acid chua loét, thử hỏi làm sao chịu đựng cho thấu?

Cứ như thế mãi thì hại lắm đấy! Trào ngược mạn tính kéo dài sẽ dẫn tới viêm thực quản cấp tính rồi chuyển sang loét thực quản. Khi các vết loét lành lại, chúng có thể để lại mô sẹo cứng, làm chít hẹp lòng thực quản, biến cảm giác nghẹn giả tạo ban đầu thành chứng nuốt nghẹn thật sự, ăn cháo hay uống nước cũng thấy đau đớn. Nguy hiểm hơn, tế bào thực quản bị biến đổi hình thái do kích ứng acid liên tục để thích nghi, dẫn đến tình trạng Barrett thực quản – một tổn thương tiền ung thư cực kỳ nguy hại. Sức khỏe là vốn quý nhất, đừng để sự chậm trễ biến một chứng bệnh có thể cải thiện tốt thành nỗi đau dai dẳng khó lòng cứu vãn, bà con nhé.

Mẹo nhỏ từ thảo dược tự nhiên giúp làm nhẹ chứng nghẹn cổ tại nhà

Trong thời gian chờ đợi một giải pháp toàn diện, lão xin hướng dẫn bà con một vài mẹo dân gian lành tính từ những cây cỏ thân thuộc ngay trong vườn nhà để giúp xoa dịu vị khí, hỗ trợ làm giảm bớt cảm giác vướng nghẹn khó chịu ở cổ họng:

1. Dùng trà gừng ấm kết hợp mật ong: Gừng tươi vị cay, tính ấm, có công dụng sinh khương trung hòa acid, giáng nghịch, chỉ nôn rất tốt. Bà con lấy 3 – 5 lát gừng tươi hãm với 200ml nước sôi trong 10 phút, sau đó hòa thêm 1 thìa mật ong nguyên chất. Nhấp từng ngụm nhỏ khi còn ấm, nuốt từ từ để gừng xoa dịu vùng thực quản bị viêm, giúp hạ vị khí, làm cổ họng thông thoáng hơn.
2. Uống nước cốt nghệ và mật ong: Tinh chất curcumin trong nghệ có khả năng kháng viêm, hỗ trợ làm lành các vết loét ở niêm mạc dạ dày, giảm tiết acid bừa bãi. Bà con dùng 1 thìa tinh bột nghệ hòa cùng nước ấm và chút mật ong, uống vào buổi sáng trước khi ăn khoảng 30 phút.
3. Sử dụng trà hoa cúc: Hoa cúc vị ngọt đắng, tính mát, có tác dụng thanh nhiệt, sơ can giải uất, xoa dịu thần kinh. Một ly trà hoa cúc ấm vào buổi tối sẽ giúp can khí được thư thái, giảm bớt căng thẳng – một trong những thủ phạm chính kích hoạt cơn trào ngược ban đêm.

Bà con cần lưu ý rằng, những mẹo dân gian từ gừng, nghệ hay hoa cúc kể trên tuy rất lành tính nhưng chỉ đóng vai trò hỗ trợ, giúp xoa dịu và làm nhẹ bớt phần nào triệu chứng nghẹn vướng tạm thời chứ không thể bóc tách tận gốc căn nguyên của chứng trào ngược dạ dày thực quản. Hiệu quả áp dụng còn phụ thuộc rất lớn vào cơ địa, độ tuổi và mức độ tổn thương niêm mạc của từng người. Đặc biệt, đối với phụ nữ đang mang thai, trẻ nhỏ, người có cơ địa thể nhiệt nặng hoặc đang phải sử dụng các loại thuốc điều trị bệnh nền nghiêm trọng thì cần tuyệt đối thận trọng, không nên lạm dụng quá đà mà phải thăm khám bài bản.

Dặn dò của Lão Tuấn về lối sống thuận tự nhiên cho người bệnh dạ dày

Bên cạnh việc dùng thuốc thang đúng hướng, lão luôn nhắc nhở học trò và bà con một điều: “Dạ dày là cơ quan cực kỳ nhạy cảm với lối sống”. Nếu cứ cậy vào thuốc tốt mà ăn uống vô độ, tinh thần lúc nào cũng bực dọc, căng thẳng thì không một phương pháp nào có thể giúp cơ thể hồi phục vẹn toàn được. Vì vậy, để chặn đứng dòng dịch vị trào ngược, giúp cổ họng hết nghẹn vướng, bà con cần nghiêm túc thực hiện những lời dặn dò sau của lão:

• Tuân thủ nguyên tắc ăn uống điều độ: Ăn đúng giờ, ngủ đúng giấc là liều thuốc bổ lớn nhất cho tỳ vị. Bà con tuyệt đối không được bỏ bữa, không ăn quá no vào bữa tối và không nằm xuống ngay sau khi ăn. Hãy để dạ dày có ít nhất 3 tiếng đồng hồ để chuyển hóa thức ăn trước khi bước vào giấc ngủ. Khi nằm ngủ, nên kê cao gối hoặc nâng cao đầu giường khoảng 10 – 15cm để trọng lực tự nhiên giữ cho acid không dâng ngược lên họng.
• Kiêng khem nghiêm ngặt các chất kích thích: Nói không với rượu bia, thuốc lá, các món ăn chứa quá nhiều dầu mỡ, đồ chiên rán cay nóng, các loại quả quá chua (nhanh làm tăng acid) và nước ngọt có ga. Những thực phẩm này làm giãn cơ vòng thực quản dưới, tạo điều kiện cho acid trào ngược dễ dàng hơn.
• Giữ cho tâm lý luôn bình hòa, an yên: Như lão đã phân tích, can khí có uất thì vị khí mới nghịch. Hãy tập cách buông bỏ bớt lo âu, dành thời gian đi bộ nhẹ nhàng, tập các bài dưỡng sinh thở sâu, thiền định để giải tỏa áp lực tinh thần. Tinh thần có vui vẻ, thư thái thì tỳ vị mới khỏe mạnh, chứng nghẹn cổ tự khắc tiêu tan.

Bà con thân mến, cái cảm giác nghẹn ở cổ họng do trào ngược dạ dày thực chất là một tiếng chuông cảnh báo mà cơ thể đang gửi đến cho bà con. Đừng phớt lờ nó, cũng đừng quá hoảng sợ mà tự ý tìm mua các loại thuốc giảm acid cấp tốc về uống vô tội vạ, làm hại thêm gan thận. Sức khỏe là một hành trình cần sự kiên nhẫn, thấu hiểu và lắng nghe chính cơ thể mình mỗi ngày.

Nếu bà con đang phải chịu đựng chứng nghẹn cổ vướng víu khó chịu, hay gặp bất kỳ trục trặc nào về đường tiêu hóa, dạ dày ợ hơi ợ chua kéo dài mà chưa tìm được lối thoát, hãy để lại thông tin hoặc chụp lại kết quả nội soi, đơn thuốc đang dùng gửi cho lão. Lão và đội ngũ chuyên gia y tế luôn sẵn lòng lắng nghe, bắt mạch từ xa và đưa ra những lời khuyên chân tình, sát thực tế nhất với tình trạng của bà con, giúp bà con sớm lấy lại sự thoải mái, sống vui khỏe ngay tại nhà.

Bà con có thể liên hệ trực tiếp với lão qua Zalo 0972.606.773 hoặc trò chuyện cùng lão qua Messenger Lão Tuấn để được hỗ trợ tư vấn kịp thời.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc