Bác sĩ Lê Hữu Tuấn
Bác sĩ Lê Hữu Tuấn
Quản trị viên Lão Tuấn - Tinh hoa y học dân tộc 12/06/2026 lúc 10:35
Nhiều bà con cứ thấy chóng mặt, xây xẩm mặt mày là tự ý mua thuốc điều trị vì nghĩ mình bị thiếu máu não hoặc rối loạn tiền đình. Thực tế, việc lầm tưởng hai căn bệnh này vô cùng nguy hiểm. Lão mời bà con xem bảng đối chiếu dưới đây để thấu suốt ngọn nguồn gốc bệnh nhé 👇
Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi:
BS CKII Lê Hữu Tuấn
Thầy thuốc ưu tú
BS CKII Lê Hữu Tuấn
Hơn 40 năm kinh nghiệm
  • Nguyên PGĐ chuyên môn TTKTC bệnh viện YHCT Trung Ương
  • Viện phó Viện y dược cổ truyền dân tộc
  • PGĐ chuyên môn Trung tâm Thuốc Dân Tộc
  • Hậu duệ của Y Tổ Hải Thượng Lãn Ông - Lê Hữu Trác

Phân biệt rối loạn tiền đình và thiếu máu não qua 6 tiêu chí

🎙️ Nghe bài viết Nhấn để phát
Đoạn 1/1

Bà con thân mến, trong suốt những năm tháng hành y, bắt mạch kê đơn cho bà con gần xa, Lão gặp không biết bao nhiêu trường hợp tìm đến phòng khám với gương mặt mệt mỏi, lo âu. Nhiều người vừa bước vào cửa đã than thở với Lão rằng họ thường xuyên bị chóng mặt, xây xẩm mặt mày, đi đứng loạng choạng. Khi Lão hỏi thăm thì đa số bà con đều bảo nhau: Chắc là do thiếu máu não nên mới bị thế, hoặc có người lại cam đoan mình bị rối loạn tiền đình. Thực tế, đây là hai căn bệnh hoàn toàn khác nhau về cả căn nguyên lẫn biểu hiện, nhưng do triệu chứng có vài nét tương đồng nên bà con rất dễ lầm tưởng, dẫn đến việc tự ý mua thuốc điều trị sai cách, vừa tốn kém lại vừa khiến bệnh tình thêm trầm trọng.

‘Y lý Đông y coi trọng gốc rễ, muốn định bệnh phải thấu suốt ngọn nguồn’ – Để giúp bà con không còn hoang mang, Lão luôn vận dụng phương pháp Tứ chẩn trong Y học cổ truyền. Thông qua Vọng chẩn để quan sát sắc mặt nhợt nhạt hay u tối, thần thái có mệt mỏi hay không; Văn chẩn để nghe tiếng thở, giọng nói trầm đục hay hụt hơi; Vấn chẩn để khai thác kỹ càng từng cơn chóng mặt xuất hiện lúc nào, có kèm theo ù tai hay buồn nôn không; và Thiết chẩn để cảm nhận mạch tượng huyền tế hay trầm nhược. Từ những biểu hiện tinh vi đó, Lão mới có thể phân biệt rối loạn tiền đình và thiếu máu não một cách chính xác, tìm ra đúng thể bệnh mà hỗ trợ bà con cải thiện sức khỏe một cách hiệu quả nhất.

Phân biệt rối loạn tiền đình và thiếu máu não qua góc nhìn y học

Phân biệt rối loạn tiền đình và thiếu máu não

Để giúp bà con dễ dàng đối chiếu, phân biệt rối loạn tiền đình và thiếu máu não một cách trực quan, không bị nhầm lẫn giữa hai căn bệnh này, Lão đã tổng hợp các điểm khác biệt cốt lõi vào bảng dưới đây. Bà con hãy xem kỹ để nhận biết đúng tình trạng sức khỏe của mình nhé:

Tiêu chí phân biệt Rối loạn tiền đình Thiếu máu não
Bản chất cơ chế Do tổn thương hoặc chèn ép dây thần kinh số 8, làm sai lệch hệ thống giữ thăng bằng ở tai trong. Do lòng mạch bị xơ vữa, hẹp hoặc áp lực máu giảm, khiến lưu lượng máu nuôi tế bào não bị thiếu hụt.
Tính chất cơn chóng mặt Xuất hiện đột ngột, dữ dội. Có cảm giác mọi vật xung quanh hoặc bản thân quay cuồng, đảo lộn. Chóng mặt ở mức độ nhẹ hơn, chủ yếu là cảm giác choáng váng, xây xẩm mặt mày, bồng bềnh như đi trên mây.
Triệu chứng đi kèm Thường xuyên buồn nôn, nôn thốc nôn tháo; tai bị ù, có tiếng ve kêu hoặc vo ve bên trong tai. Đau đầu âm ỉ, nặng trĩu vùng sau gáy; suy giảm trí nhớ; mất ngủ; tê bì các đầu ngón tay, ngón chân.
Căn nguyên Đông y Thuộc chứng Huyễn vựng. Do can thận âm hư làm can dương vượng sinh phong, hoặc tỳ vị tổn thương sinh đàm thấp che lấp thanh khiếu. Do Khí huyết lưỡng hư hoặc Tâm tỳ lưỡng hư. Nguồn âm huyết cạn kiệt, khí hư không đẩy được huyết dịch lưu thông để nhu dưỡng não bộ.
Nguy cơ, hệ lụy Dễ té ngã gây chấn thương nghiêm trọng; cơ thể gầy mòn, suy nhược tinh thần, dẫn đến lo âu, trầm cảm. Gây sa sút trí tuệ, mất ngủ kinh niên; nguy hiểm nhất là dẫn đến bít tắc lòng mạch gây tai biến mạch máu não (đột quỵ).
Lưu ý dưỡng sinh Cần ăn nhạt, kiêng tuyệt đối rượu bia, cà phê. Không cử động đầu hoặc xoay cổ đột ngột khi đang lên cơn chóng mặt. Tăng cường thực phẩm bổ huyết (thịt bò, đỗ đen, táo đỏ); kiêng đồ dầu mỡ, phủ tạng; xoa bóp kinh lạc vùng đầu để thông mạch.

“Bệnh tình biểu hiện ở ngoài tuy có nét tương đồng, nhưng gốc rễ bên trong lại rẽ hai ngả. Nếu bà con nhầm lẫn giữa phong đàm quấy rối tiền đình với chứng khí huyết hao tổn không nuôi nổi não bộ, thì việc trị liệu sẽ rơi vào cảnh xôi hỏng bỏng không, gốc bệnh ngày một bén sâu.”

Ảnh đại diện
Đừng chỉ chăm chăm giảm triệu chứng, muốn điều trị bệnh hiệu quả - an toàn - bền vững cần biện chứng được căn nguyên gốc rễ để luận trị giải pháp điều trị.

Mỗi người có một phác đồ riêng, bà con để lại thông tin, Lão Tuấn sẽ tư vấn trực tiếp:

Căn nguyên gây bệnh theo lý luận y học cổ truyền

Vì sao cơ thể lại sinh ra những chứng trạng tai hại như vậy? Trong Đông y lý giải rằng, cơ thể con người là một khối thống nhất, khí huyết và tạng phủ có mối quan hệ mật thiết. Khi phân biệt rối loạn tiền đình và thiếu máu não theo y lý cổ truyền, Lão nhận thấy sự khác biệt rất rõ về căn nguyên tạng phủ bên trong.

Chứng rối loạn tiền đình phần nhiều thuộc về phạm vi chứng Huyễn vựng trong Đông y. Nguyên nhân thường do can thận âm hư, can dương vượng lên sinh phong, hoặc do ăn uống không điều độ làm tỳ vị tổn thương, thấp trệ sinh đàm. Đàm phong này kết tụ lại, che lấp thanh khiếu vùng đầu mặt, khiến cho thanh khí không thanh, trọc khí không giáng, từ đó gây ra những cơn chóng mặt quay cuồng, buồn nôn liên tục. Đây là hiện tượng bản hư tiêu thực, tạng phủ bên trong suy yếu nhưng biểu hiện ra ngoài lại rất dữ dội.

Còn đối với chứng trạng tương đương thiếu máu não, Y học cổ truyền xếp vào các thể bệnh do Khí huyết lưỡng hư hoặc Tâm tỳ lưỡng hư. Khi tỳ vị hư yếu, không vận hóa được thủy cốc để sinh ra tinh huyết, hoặc do lao lực quá độ làm hao tổn tâm huyết, dẫn đến nguồn huyết dịch trong cơ thể bị cạn kiệt. Huyết hư thì không thể hành lên để nuôi dưỡng vùng đầu mặt và não bộ. Khí hư thì không có lực để đẩy huyết lưu thông trong lòng mạch, gây ra tình trạng ứ trệ. Khi não bộ thiếu đi sự nhu dưỡng của âm huyết, bà con sẽ luôn cảm thấy đau đầu âm ỉ, mệt mỏi rã rời, sắc mặt nhợt nhạt và tinh thần suy nhược rõ rệt.

Cảnh báo những nguy cơ hệ lụy nếu không chữa trị đúng cách

Lão thấy nhiều bà con mình rất chủ quan, cứ thấy chóng mặt là ra ngay hiệu thuốc đầu ngõ mua vài viên thuốc giảm đau hoặc thuốc tiền đình về uống đại. Cứ đỡ được vài hôm rồi bệnh lại tái phát, lần sau lại nặng hơn lần trước. Bà con nhớ nhé, nếu chúng ta không phân biệt rối loạn tiền đình và thiếu máu não để có hướng xử lý tận gốc, cơ thể sẽ phải gánh chịu những hệ lụy rất nguy hiểm.

Người bị rối loạn tiền đình nếu để chuyển sang giai đoạn mãn tính sẽ đối mặt với nguy cơ té ngã rất cao. Những cơn chóng mặt ập đến bất ngờ khi bà con đang đi xe trên đường, đang nấu ăn bên bếp lửa hay đang bước xuống cầu thang có thể dẫn đến những tai nạn chấn thương nghiêm trọng. Không chỉ vậy, việc nôn mửa liên tục và ù tai kéo dài sẽ làm tinh thần bà con suy sụp, ăn ngủ kém, cơ thể gầy mòn và có thể dẫn đến chứng trầm cảm, ngại giao tiếp xã hội.

Trong khi đó, tình trạng thiếu hụt máu nuôi não lâu ngày lại là hồi chuông cảnh báo cho những biến chứng tim mạch đáng sợ. Khi các tế bào não liên tục bị bỏ đói, chúng sẽ dần suy thoái và chết đi, dẫn đến chứng sa sút trí tuệ, mất ngủ kinh niên. Nguy hiểm hơn cả, nếu lòng mạch bị bít tắc hoàn toàn do cục máu đông hoặc mảng xơ vữa quá lớn, huyết dịch không thể lưu thông sẽ dẫn đến tai biến mạch máu não (đột quỵ). Đây là căn bệnh có tỷ lệ tử vong rất cao, hoặc nếu giữ được mạng sống thì cũng dễ để lại di chứng liệt nửa người, méo miệng, mất ngôn ngữ, trở thành gánh nặng cho gia đình.

Phương pháp chăm sóc và dưỡng sinh tại nhà giúp cải thiện bệnh trạng

Bên cạnh việc dùng thuốc theo đúng chỉ định của thầy thuốc, Lão luôn khuyên bà con cần chủ động thay đổi thói quen sinh hoạt và áp dụng các biện pháp dưỡng sinh tại nhà để hỗ trợ cơ thể phục hồi. Những mẹo nhỏ này tuy đơn giản nhưng nếu kiên trì làm theo, bà con hoàn toàn có thể giúp xoa dịu các triệu chứng khó chịu.

  1. Xây dựng chế độ ăn uống dưỡng sinh: Đối với người có biểu hiện thiếu máu, bà con nên tăng cường bổ sung các thực phẩm có công dụng bổ huyết, kiện tỳ như thịt bò, gan lợn, các loại đỗ đen, đỗ đỏ, rau chân vịt, hạt sen, táo đỏ. Tránh xa các món ăn nhiều dầu mỡ, đồ chiên rán, phủ tạng động vật vì chúng dễ sinh đàm thấp, làm xơ vữa lòng mạch. Đối với người hay bị lên cơn tiền đình, cần ăn nhạt hơn, hạn chế tối đa rượu bia, cà phê và các chất kích thích vì chúng dễ làm kích ứng hệ thần kinh số 8.
  2. Thực hiện các bài tập vận động nhẹ nhàng: Bà con không nên ngồi một chỗ quá lâu, nhất là những người làm việc văn phòng hay phải cúi đầu. Hãy thường xuyên đứng dậy, thực hiện các động tác quay cổ nhẹ nhàng, nhún vai để giải phóng sự chèn ép của các đốt sống cổ vào mạch máu. Hàng ngày, bà con có thể đi bộ nhẹ nhàng, tập dưỡng sinh hoặc thái cực quyền ở những nơi thoáng đãng để giúp khí huyết lưu thông toàn thân, tăng cường oxy lên não bộ.
  3. Liệu pháp massage, bấm huyệt đơn giản: Mỗi buổi tối trước khi đi ngủ hoặc khi cảm thấy đầu óc căng thẳng, choáng váng, bà con có thể dùng mười đầu ngón tay chải tóc nhẹ nhàng từ trước ra sau gáy khoảng 50 lần để kích thích các kinh lạc vùng đầu. Dùng hai ngón tay cái ấn nhẹ vào huyệt Thái dương, huyệt Phong trì (vùng hốc sau gáy) và huyệt Bách hội (đỉnh đầu) trong vòng 2 – 3 phút để giúp hành khí hoạt huyết, giảm cảm giác đau đầu, nặng đầu rất tốt.

Bà con cần đặc biệt lưu ý, các phương pháp dưỡng sinh và mẹo dân gian kể trên chỉ có tác dụng hỗ trợ, giúp làm nhẹ triệu chứng đối với các trường hợp bệnh nhẹ hoặc mới khởi phát. Tuyệt đối không được áp dụng các bài tập quay đầu, xoay cổ mạnh khi đang trong cơn chóng mặt tiền đình dữ dội vì có thể gây té ngã hoặc làm tổn thương mạch máu gáy. Đối với phụ nữ đang mang thai, người có bệnh nền huyết áp quá cao hoặc quá thấp, người già sức yếu, khi thấy các cơn choáng váng xuất hiện liên tục thì không được tự ý bấm huyệt mạnh mà cần phải có sự thăm khám, chỉ dẫn chi tiết từ người có chuyên môn.

Khi hiện tượng chóng mặt, đau đầu đã trở thành nỗi ám ảnh thường trực, việc chỉ áp dụng các mẹo đơn lẻ tại nhà sẽ không thể xử lý được căn nguyên tạng phủ bị suy yếu bên trong. Hiểu được nỗi khổ đó của bà con, Lão đã dành nhiều thập kỷ nghiên cứu và ứng dụng bài thuốc Đông y gia truyền, kết hợp hài hòa các vị thảo dược quý có tác dụng bổ huyết, hoạt huyết, hóa đàm, trừ phong. Bài thuốc giúp nuôi dưỡng tế bào não từ sâu bên trong, đánh tan các mảng xơ vữa, ổn định hệ thống tiền đình, đồng thời bồi bổ ngũ tạng để nâng cao chính khí, giúp bà con ăn ngon, ngủ sâu giấc và ngăn ngừa bệnh tái phát một cách bền vững theo từng thể trạng riêng biệt.

Lão dặn rồi, sức khỏe là vốn quý nhất của đời người, đừng để những cơn chóng mặt, đau đầu âm ỉ làm sa sút chất lượng cuộc sống của bà con. Nếu bà con đang loay hoay không biết tình trạng của mình thuộc thể bệnh nào, hoặc đã dùng nhiều phương pháp mà các cơn xây xẩm vẫn tái diễn, hãy chia sẻ ngay biểu hiện cụ thể với Lão để được tư vấn hướng đi đúng đắn nhất.

Bà con có thể chụp lại đơn thuốc đang dùng, mô tả rõ tần suất xuất hiện các cơn chóng mặt để Lão chẩn đoán bước đầu, hãy nhắn tin qua Zalo 0972.606.773 hoặc trao đổi trực tiếp với đội ngũ chuyên gia của Lão qua số điện thoại 0972 606 773, Lão sẽ luôn đồng hành và tận tâm hỗ trợ bà con.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc

Chia sẻ bài viết mạng xã hội:
BS CKII. TTUT Lê Hữu Tuấn
BS CKII. TTUT Lê Hữu Tuấn

Lão gửi gắm đôi điều:

Đông y trị bệnh là khai thông khí huyết, điều hòa âm dương, dưỡng tạng phủ cho vững – có gốc mạnh thì ngọn mới bền!