- Nguyên PGĐ chuyên môn TTKTC bệnh viện YHCT Trung Ương
- Viện phó Viện y dược cổ truyền dân tộc
- PGĐ chuyên môn Trung tâm Thuốc Dân Tộc
- Hậu duệ của Y Tổ Hải Thượng Lãn Ông - Lê Hữu Trác
Căn nguyên rối loạn tiền đình gây buồn nôn và hệ lụy dai dẳng
Chào bà con thân mến! Dạo gần đây, Lão nhận được rất nhiều lời tâm sự của bà con khắp nơi gửi về phòng khám. Đa phần bà con đều than thở về những trận chóng mặt, hoa mắt, quay cuồng nhà cửa. Nhưng điều khiến bà con khổ sở, mệt mỏi nhất chính là cái cảm giác lợm giọng, buồn nôn chực trào mỗi khi cơn bệnh kéo đến. Nhiều người bảo với Lão, thà đau nhức chân tay còn chịu được, chứ cái kiểu đầu óc đảo lộn, cổ họng ngứa ngáy, ăn không ngon, ngủ không yên vì rối loạn tiền đình gây buồn nôn thì thật sự là cực hình. Tưởng chừng đó chỉ là phản ứng tự nhiên của cơ thể khi váng đầu, nhưng dưới nhãn quan của Y học cổ truyền, đây lại là biểu hiện của sự suy vi tạng phủ, khí huyết nghịch loạn mà ra.
Hiểu rõ gốc rễ chứng rối loạn tiền đình gây buồn nôn theo Đông y
Trong y học hiện đại, hệ thống tiền đình nằm ở sau ốc tai đóng vai trò giữ thăng bằng cho cơ thể. Khi cơ quan này bị tổn thương hoặc cung cấp máu kém, các tín hiệu truyền về não bộ bị sai lệch, dẫn đến cảm giác ảo về sự chuyển động. Sự xáo trộn này kích thích thần kinh thực vật, tác động trực tiếp đến dạ dày và cơ trơn thực quản, từ đó kích hoạt phản xạ nôn mửa để cảnh báo cơ thể.
Còn đối với Y học cổ truyền, chứng rối loạn tiền đình gây buồn nôn được xếp vào phạm vi chứng Huyễn vựng (chóng mặt) kết hợp với chứng uế nghịch (nôn mửa). Đời người lấy khí huyết làm cốt lõi, lấy tạng phủ làm gốc sinh hóa. Đầu là nơi hội tụ của thanh dương, thuộc phần cao nhất của cơ thể, đòi hỏi khí huyết tinh khiết nuôi dưỡng. Khi tạng phủ suy yếu, thanh khiếu bị che lấp, cơ thể sẽ lập tức phát ra những tín hiệu bất ổn.

Can phong nội động và tỳ vị hư nhược
Lão giải thích sâu hơn để bà con dễ hình dung về hai nguyên nhân cốt lõi dẫn đến tình trạng này:
- Can phong nội động: Do lo nghĩ quá độ, tức giận, căng thẳng kéo dài khiến chức năng sơ tiết của tạng can bị đình trệ. Can uất hóa hỏa, sinh phong nghịch lên trên đỉnh đầu gây ra những cơn chóng mặt đột ngột dữ dội. Khi phong hỏa làm xáo trộn phần trên, nó cũng kéo theo sự rối loạn của tạng vị bên dưới, khiến dạ dày mất đi tính năng nhu hòa, đẩy ngược khí lên cổ họng.
- Đờm thấp ứ trệ do tỳ hư: Tỳ vị vốn là công xưởng vận hóa đồ ăn thức uống. Khi tỳ vị hư nhược do ăn uống thất điều, thích ăn đồ dầu mỡ, đồ ngọt, hoặc do thể trạng yếu, nước mọc trong cơ thể không được chuyển hóa tốt sẽ tích tụ thành đờm thấp. Đờm kéo theo trọc khí đi ngược lên trên, che lấp trục thăng giang, khiến thanh dương không thăng, trọc âm không giáng. Khối đờm trọc này chặn ở trung tiêu, làm vị khí không thể đi xuống mà phải nghịch hành, sinh ra cảm giác lợm giọng, nôn mửa liên tục.
“Y lý phương Đông luôn định quán: Vị khí dĩ giáng vi thuận. Khi dạ dày không thể đưa thức ăn và dịch vị đi xuống, nghĩa là trục khí cơ trong cơ thể đã bị đảo lộn. Muốn dứt tận gốc cái sự quay cuồng, nôn oẹ ấy, không thể chỉ lo cắt cơn tạm thời, mà phải điều hòa cho được trục thăng giáng của khí huyết.”
Mỗi người có một phác đồ riêng, bà con để lại thông tin, Lão Tuấn sẽ tư vấn trực tiếp:
Những hệ lụy dai dẳng khi xem nhẹ cơn buồn nôn tiền đình
Nhiều bà con khi chớm bị thường chủ quan, nghĩ rằng chỉ cần nằm nghỉ một lát hoặc ra hiệu thuốc mua vài viên sủi, viên nén ngăn nôn về uống là xong. Lão dặn rồi, cơ thể con người là một khối thống nhất, cái ngọn đau đớn là do cái gốc đang kiệt quệ. Nếu bà con cứ lạm dụng các biện pháp ức chế thần kinh tạm thời, tạng phủ ngày càng suy vi, bệnh tình sẽ chuyển biến rất phức tạp.
Tình trạng nôn mửa kéo dài khiến cơ thể mất nước, mất điện giải trầm trọng, dẫn đến mệt mỏi rã rời, da dẻ xanh xao. Đáng ngại hơn, nỗi sợ hãi cơn nôn chực chờ làm bà con chán ăn, bỏ bữa, khiến tỳ vị vốn đã yếu lại càng thêm kiệt quệ, không đủ nguồn dinh dưỡng để hóa sinh khí huyết. Cứ như thế, một vòng bệnh lý luẩn quẩn hình thành: khí huyết thiếu hụt không nuôi nổi não bộ, khiến cơn tiền đình xuất hiện dày đặc hơn, dữ dội hơn, ăn mòn sức khỏe và tinh thần của bà con từng ngày.
Cách xử lý và chăm sóc tại nhà khi cơn bệnh khởi phát
Khi đối mặt với cơn rối loạn tiền đình gây buồn nôn, điều quan trọng nhất là bà con cần phải giữ bình tĩnh. Sự hoảng loạn, lo lắng chỉ làm cho can khí thêm uất kết, kích thích phong hỏa bốc lên mạnh hơn, khiến cảm giác nôn mửa trở nên tồi tệ hơn. Bà con hãy thực hiện ngay các bước chăm sóc và dưỡng sinh tại nhà sau đây:
- Chọn không gian yên tĩnh và cố định tư thế: Hãy lập tức nằm xuống một chiếc giường phẳng ở nơi thoáng mát nhưng tránh gió lùa trực tiếp. Nhắm mắt lại, giữ cho đầu ổn định, hạn chế tối đa việc xoay trở đầu đột ngột. Tắt bớt đèn điện và các thiết bị phát ra âm thanh lớn để giảm bớt kích thích lên hệ thần kinh trung ương.
- Day ấn huyệt vị điều hòa vị khí: Bà con dùng ngón tay cái day ấn mạnh vào huyệt Nội Quan (nằm ở mặt trước cổ tay, đo từ lằn chỉ cổ tay lên bằng chiều ngang 3 ngón tay khép lại, giữa hai phần gân cơ gan tay lớn và gân cơ gan tay bé). Day ấn huyệt này theo chiều kim đồng hồ từ 2 – 3 phút sẽ giúp khoan hung lý khí, hòa vị giáng nghịch, làm dịu nhanh cảm giác lợm giọng, buồn nôn. Tiếp theo, day thêm huyệt Phong Trì ở hõm sau gáy để khu phong, thanh đầu mục, giảm chóng mặt.
- Sử dụng ngụm nước gừng ấm: Gừng tươi trong Đông y gọi là Sinh Khương, có vị cay, tính ấm, vào các kinh phế, tỳ, vị, được mệnh danh là “thánh dược” trong việc ôn trung giáng nghịch, chỉ ẩu (chống nôn). Bà con lấy vài lát gừng tươi hãm với nước sôi, thêm vào một chút đường phèn hoặc mật ong, ngậm từng ngụm nhỏ và nuốt từ từ. Sức ấm của gừng sẽ làm ấm dạ dày, tán hàn, hóa đờm, dập tắt ngay cơn co thắt cơ trơn dạ dày.
Bà con cần lưu ý, các phương pháp xoa bóp, dùng gừng ấm hay nghỉ ngơi tại nhà chỉ là giải pháp tình thế, có tác dụng hỗ trợ xoa dịu triệu chứng khi cơn cấp tính bùng phát. Khi cơn nôn ói đã tạm lắng, cơ thể hồi sức, bà con cần có một giải pháp toàn diện để phục hồi tạng phủ, thanh lọc đờm trọc, có như vậy bệnh mới không tái đi tái lại.
Thấu hiểu nỗi khổ sở của bà con khi phải chung sống với những trận quay cuồng, nôn oẹ kiệt sức, Lão cùng đội ngũ y bác sĩ tại Trung tâm Thuốc dân tộc đã dành trọn tâm huyết nghiên cứu và hoàn thiện bài thuốc hỗ trợ điều trị mất ngủ, suy nhược thần kinh và rối loạn tiền đình. Đi theo đúng nguyên lý “Phù chính – Khu tà” của Y học cổ truyền, bài thuốc không chỉ tập trung an thần, thanh tâm, giáng hỏa để dập tắt các triệu chứng chóng mặt, lợm giọng bên ngoài, mà còn đi sâu kiện tỳ, bổ can thận, nâng cao chức năng vận hóa của trung tiêu. Nhờ đó, đờm thấp trọc khí được tiêu trừ hoàn toàn, vị khí được bình hòa, trả lại cho bà con giấc ngủ sinh lý tự nhiên và một tinh thần thông tuệ, vững vàng. Toàn bộ thảo dược dùng trong bài thuốc đều được thu hái từ các vườn dược liệu sạch đạt chuẩn GMP, được gia giảm linh hoạt theo từng thể trạng riêng biệt của mỗi người.
Lời căn dặn của Lão Tuấn về chế độ sinh hoạt, ăn uống dưỡng sinh
Để bảo vệ tỳ vị và hệ thần kinh, ngăn ngừa chứng rối loạn tiền đình gây buồn nôn trỗi dậy, Lão dặn bà con phải đặc biệt chú trọng đến việc ăn uống và sinh hoạt điều độ hằng ngày. Hãy ghi nhớ những điều cốt lõi sau để dưỡng thân, dưỡng tâm:
- Về ăn uống dưỡng sinh: Tuyệt đối không được bỏ bữa, ăn uống phải đúng giờ giấc để duy trì nhịp sinh học ổn định cho dạ dày. Bà con nên hạn chế tối đa các thức ăn nhiều dầu mỡ, đồ chiên rán, đồ ăn quá ngọt hoặc các món sống lạnh (như gỏi, nước đá) vì chúng là thủ phạm hàng đầu làm tổn thương tỳ vị, sinh ra đờm thấp trọc khí. Nên bổ sung các món ăn dễ tiêu, có tính ấm như cháo hạt sen, canh bí đỏ thịt băm, rau xanh luộc chín. Thường xuyên uống nước ấm, có thể duy trì trà hoa cúc hoặc trà táo đỏ để định tâm, an thần.
- Về chế độ sinh hoạt, nghỉ ngơi: Hãy tập thói quen ngủ sớm trước 11 giờ đêm, không thức khuya đại hại cho can huyết. Khi thức dậy vào buổi sáng, bà con không nên bật dậy ngay lập tức. Hãy nằm yên trên giường vài phút, co duỗi chân tay, xoa nhẹ hai lòng bàn tay vào nhau cho ấm rồi áp lên vùng mặt, gáy, sau đó mới từ từ ngồi dậy và bước xuống đất. Điều này giúp khí huyết lưu thông thông suốt, tránh tình trạng thay đổi tư thế đột ngột kích hoạt cơn chóng mặt tiền đình.
Bà con thân mến, sức khỏe vốn là một hành trình nuôi dưỡng bền bỉ thuận theo tự nhiên, bệnh tật phát ra ngoài là kết quả của cả một quá trình tạng phủ bị bỏ bê, khí huyết hao tổn. Nếu bà con đang ngày đêm bị những cơn chóng mặt, rối loạn tiền đình gây buồn nôn hành hạ làm cho suy nhược cơ thể, tinh thần hoang mang, đừng cắn răng chịu đựng một mình.
Bà con có thể chụp lại đơn thuốc đang dùng, kết quả khám bệnh hoặc gọi điện trực tiếp, gửi tin nhắn kể rõ các biểu hiện cho Lão nghe. Lão và các cộng sự luôn sẵn sàng lắng nghe, bắt mạch chẩn bệnh từ xa và đưa ra lời khuyên phù hợp nhất cho từng người, bà con có thể liên hệ qua Zalo 0972.606.773 hoặc gọi trực tiếp đến Số điện thoại 0972 606 773 để Lão hỗ trợ kịp thời. Chúc bà con luôn giữ được tâm an, thân khỏe và vững vàng vượt qua bệnh tật!
Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc
Lão gửi gắm đôi điều:
Đông y trị bệnh là khai thông khí huyết, điều hòa âm dương, dưỡng tạng phủ cho vững – có gốc mạnh thì ngọn mới bền!


